Earth Overshoot Day: wat we moeten doen om de aarde écht te redden

30 jul 2019

Bericht

Earth Overshoot Day: wat we moeten doen om de aard

De rest van 2019 gaat de mensheid interen op de natuurlijke reserves van planeet aarde, zo stelt het Global Footprint Network. Dit komt doordat de mensheid anno 2019 in zijn totaliteit al net zoveel natuurlijk bronnen heeft verbruikt als dat onze planeet aarde in een jaar tijd kan leveren. Dit bericht kopt RTL Nieuws in 'Earth Overshoot Day: grondstoffen voor dit jaar zijn verbruikt, mensheid teert in op reserves. Met andere woorden: de rest van het jaar 2019 gaan we 'in het rood'.

De mensheid op aarde heeft de natuurlijke bronnen nodig om te kunnen leven en om de economie wereldwijd aan de gang te kunnen houden. Hiervoor zijn voedsel, biocapaciteit, vis en hout belangrijk om de broeikasgassen te kunnen absorberen. Echter is het geen nieuws dat er wereldwijd meer koolstofdioxide uitgestoten wordt dan dat de oceanen en bossen kunnen absorberen. Er wordt veel meer vis gevangen uit de oceanen dan dat de populaties op natuurlijke wijze kunnen opvangen en het kappen van bomen gaat op zo'n hoog tempo dat de natuur nieuwe aanwas niet meer kan bijbenen.

Earth Overshoot Day

Het begrip Earth Overshoot Day werd in 1970 geïntroduceerd. RTL Nieuws meldt dat dit zoveel zegt als de dag waarop al deze natuurlijke bronnen eigenlijk opgebruikt zijn, en de mensheid wereldwijd de natuurlijke bronnen sneller verbruikt dan onze planeet aarde ze kan aanvullen, vervangen of herproduceren. Sinds 1970 wordt deze dag ieder jaar eerder in het jaar bereikt.

"De mensheid heeft de aarde voor dit jaar al verbruikt, dus vanaf nu plegen we roofbouw"

Roofbouw

RTL Nieuws meldt dat in de eerste jaren na de introductie van Earth Overshoot Day het tekort slechts een paar dagen betrof. Inmiddels is dit echter opgelopen naar een tekort van meer dan een half jaar. En nog ieder jaar wordt het tekort groter en valt de Earth Overshoot Day een paar dagen eerder in het jaar. RTL Nieuws meldt dat in 2018 deze dag viel op 1 augustus. Nu, anno 2019, valt de dag op 29 juli.

Heel makkelijk door de bocht genomen kan gesteld worden dat de mensheid de aarde voor dit jaar al heeft verbruikt, dat deze 'op' is en vanaf nu tot het einde van het jaar roofbouw gaan plegen.

Eigen financiële huishouding

Om het één en ander een beetje op een begrijpbaar niveau te krijgen geeft RTL Nieuws in haar artikel een voorbeeld:

'Je kunt het vergelijken met je eigen financiële huishouding. In een jaar tijd verdien je een bepaald salaris. Als je het geld dat je in een heel jaar op je bankrekening zou krijgen nu al helemaal hebt opgemaakt moet je interen. Voor de rest van het jaar zal je je spaarrekening moeten aanspreken of schulden moeten maken.'

Vandaag, 30 juli 2019, wordt er zo'n 1,75 aarde per jaar verbruikt. RTL Nieuws meldt dat het Global Footprint Network dit heeft uitgezocht. Deze organisatie heeft daarnaast ook berekening gemaakt van wat de Earth Overshoot Day zou kunnen zijn als de gehele wereld zou leven als de inwoners van een bepaald land. Hierin zitten vanzelfspreken natuurlijk grote verschillen. Inwoners uit het 'rijke' westen verbruiken immers meer dan de armere en minder dicht bevolkte delen van de wereld.

Hoeveelheid 'verbruikte aardes'

RTL Nieuws geeft aan dat als de hele wereld zich zou gedragen als hoe Luxemburg en Qatar dit op dit moment doen, één aarde voor half februari al verbruikt zou zijn. Echter, als iedereen zich zou aanpassen aan de leefmethodes van de mensen in bijvoorbeeld Indonesië, dan is het verbruik van één aarde pas rond half december bereikt. Een kanttekening bij een land als Indonesië is echter wel dat dit land de laatste jaren steeds rijker begint te worden en daarmee ook direct meer is gaan verbruiken.

"Als de hele wereld zo leven zoals wij hier in Nederland doen, hebben we 2,9 aardes paar jaar nodig"

Nu hebben we het over landen wereldwijd gehad en de verschillen hiertussen. Maar nu rest nog de vraag wat de toestand van ons eigen land, Nederland is. RTL Nieuws meldt dat Nederland, er vanzelfsprekend, niet al te best voor staat. 'Als de hele wereld zou leven zoals wij dat nu hier doen, hebben we 2,9 aardes per jaar nodig.' Echter doen we het al wel beter dan een aantal jaren geleden toen ons land nog op een kleine 5 aardes per jaar stond. Nederland is daarmee op de goede weg maar we zijn er nog lang niet.

Robert Klijn, adviseur Global Footprint Network meldt tegen RTL Nieuws: "De ecologische voetafdruk van Nederland is 4,8 global hectares per annum (verschillende hulpbronnen omgerekend naar hectares) en de biocapaciteit is 0,8." Hiermee houdt de biocapaciteit in wat een land aan hulpbronnen heeft. Klijn: "De bomen, de grond die je kan bewerken, bossen die je kan gebruiken, water waar je kan vissen. In Nederland betekent dat dat je meer verbruikt dan je hebt."

RTL Nieuws geeft ook aan dat Klijn heeft aangegeven dat dit onderzoek voor veel mensen een moeilijk te bevatten onderwerp is. Echter is het wel van belang om hier aandacht aan te blijven geven want de druk neemt op de biocapaciteit alsmaar verder toe en dit houdt een keer op. De vraag volgens Klijn is echter wanneer dit is en of je het risico zou willen lopen.

Het roer omgooien

Volgens het Global Footprint Network moeten we de datum van de zogeheten 'overshoot' ieder jaar zien terug te brengen met vijf dagen. Als dat lukt kunnen we in 2050 weer op één vol jaar zitten. Het verbruik moet uiteindelijk teruggebracht worden naar 1. Minder mag natuurlijk ook maar dat is op de lange termijn bezien vrijwel niet houdbaar, zo meldt RTL Nieuws.

Vleesconsumptie versus CO-2 uitstoot

Stel, we zouden met de gehele mensheid de helft van het vlees dat we nu in zijn totaliteit nuttigen vervangen door vegetarische varianten, dan zou de Overshoot weliswaar met 15 dagen teruggebracht kunnen worden. Dit klinkt bij veel bevolkingsgroepen als muziek in de oren. Echter meldt RTL Nieuws overduidelijk dat dit zeker niet de grootste klapper is. Willen we echt iets aan dit probleem willen doen, dan moet de CO-2 uitstoot aangepakt worden. Daar valt een veel grotere winst te behalen. Als we de CO-2 uitstoot jaarlijks met de helft kunnen weten te verminderen, zullen we de Overshootday met maar liefst 93 dagen terug kunnen brengen. Daarmee zet de CO-2 reductie veel meer zoden aan de dijk dan het verminderen van de vleesconsumptie. 

Rekenmethode Global Footprint Network

RTL Nieuws geeft aan dat het Global Footprint Network een vrij complexe rekensom hanteert om de impact op aarde te kunnen berekenen. Hierbij wordt er gekeken naar de vis-, landbouw- en bosgronden, naar (natuurlijk) grasland en naar de uitstoot. Als men alles wat verbruikt wordt bij elkaar zou optellen komt men tot een getal wat de ecologische voetafruk van een land weergeeft. En dit geeft dan dus aan hoeveel aardes er in totaal gebruikt worden.

Publiciteitsstunt

Door het verbruik van de aarde in een getal samen te vatten, kan door sommige mensen leiden tot het misvatten van de daadwerkelijke boodschap. De manier van presenteren wordt namelijk nog wel eens benaderd alszijnde een 'publiciteitsstunt', zo meldt RTL Nieuws aan. En hierbij kan de daadwerkelijke complexiteit van dit onderwerp door middel van de uiting gemist worden.

Aan het eind van het bericht meldt RTL Nieuw dat Bram Bergman, wetenschapper bij de WUR aangeeft dat 'het heel ingewikkeld is om uit te rekenen wat we precies met ons allen verbruiken.' Volgens hem gaat het om heel grote getallen die van elkaar afgetrokken worden, en daar zit een onzekerheid in. Hoe dan ook, Bergman benadrukt wel dat ondanks de ingewikkelde theorie de boodschap duidelijk blijft: "Of je nou 4 keer of 2,5 keer de aarde verbruikt, daar moet het niet om gaan. De essentie blijft staan."

Bron: RTL Nieuws

Drentse melkveehouders blij met silo’s

Drentse melkveehouders blij met silo’s

“Simpel in uitvoering, eenvoud in de praktijk.”

Vader Roelof en zoon Jasper Speelman uit het Drentse Zuidveld investeerden twee jaar geleden in drie nieuwe silo’s. De keuze viel uiteindelijk op Zwaagstra Beton uit Hoogeveen.

Benieuwd waarom >


Gerelateerde artikelen

Column maatschappelijke vraagstukken: De andere ka

Ingezonden column: De andere kant van het (duurzaamheid) verhaal!

4 mrt 2019 Bericht
Ingezonden column: De andere kant van het (duurzaamheid) verhaal!
PBL geeft toe dat halvering vleesconsumptie nauwel

PBL geeft toe dat halvering vleesconsumptie nauwelijks bijdraagt aan reductie broeikasgassen

11 jan 2019 Bericht
PBL geeft toe dat halvering vleesconsumptie nauwelijks bijdraagt aan reductie broeikasgassen
Broeikasgasreductie: waar staat u en waar kunt u n

Broeikasgasreductie: waar staat u en waar kunt u naar toe?

4 jan 2019 Bericht
Broeikasgasreductie: waar staat u en waar kunt u naar toe?


Vakpartner Nieuws

Herstel grasland na vraatschade of droogteschade

Herstel grasland na vraatschade of droogteschade

7 feb 2020 Bericht Barenbrug
Herstel grasland na vraatschade of droogteschade
Maisrassenmatrix: Welke vroege maisras past bij uw

Maisrassenmatrix: Welk vroeg maisras past bij uw bodem?

24 jan 2020 Bericht Dow AgroSciences
Maisrassenmatrix: Welk vroeg maisras past bij uw bodem?
Subsidievoordeel bij aanschaf automatisch voersyst

Subsidievoordeel bij aanschaf automatisch voersysteem

22 jan 2020 Bericht Lely Vector
Subsidievoordeel bij aanschaf automatisch voersysteem
Zou u op een boerenpartij stemmen?

Bezoek onze vakpartners

COOKIE INFORMATIE

Voor een volledige werking van deze website wordt gebruik gemaakt van cookies.
Meer informatie over cookies > Accepteren Verder zonder cookies