Meer agrarische bedrijven te koop maar minder word

Meer melkveebedrijven te koop maar minder verkocht

9 okt 2018

Bericht

De agrarische sector in Nederland is volop in beweging. Zo daalde het saldo in de melkveehouderij in de 1ste helft van 2018 ten opzichte van 2017. Op 1 januari is het fosfaatrechtenstelsel ingevoerd. “Dit heeft zijn weerslag op individuele melkveebedrijven en zorgt ervoor dat transacties soms moeilijker tot stand komen”, zegt voorzitter van NVM Agrarisch & Landelijk Vastgoed (A&LV), Ard Klijsen. “Desondanks zijn er in de eerste helft van 2018 30 melkveebedrijven verkocht, voornamelijk grotere en tegen een hogere prijs.”

De gemiddelde grondprijs lag in diezelfde periode iets hoger dan over heel 2017, maar was wel lager dan de prijs in het 2de halfjaar van 2017. Het totaal areaal verkochte landbouwgrond nam toe.
In de 1ste helft van dit jaar daalde het aantal transacties van landelijke woningen door een beperkt aanbod. De prijzen van woningen in het buitengebied blijven gemiddeld genomen wel stijgen. Woonboerderijen laten een vergelijkbare trend zien met een iets sterkere daling van het aantal transacties en hogere prijsniveaus. Dit zijn de belangrijkste conclusies uit het NVM Agrarisch & Landelijk Vastgoedbericht over de 1ste helft van 2018, dat met NVM-deelneming brainbay, het Kadaster en Wageningen Economic Research is samengesteld.

In de melkveesector heerst enige spanning, constateert Klijsen. “Veel melkveehouders worstelen nog steeds met het fosfaatrechtenstelsel dat op 1 januari 2018 is ingegaan. De knelgevallenregeling biedt een deel van hen soelaas, maar melkveehouders die buiten deze regeling vallen, worden door de minister van LNV niet tegemoetgekomen. Het gaat dan om bedrijven die voor de peildatum nog hebben geïnvesteerd in stallen terwijl ze toen nog niet het aantal koeien hadden waarvoor ze de investering gedaan hadden. Melkveehouders in deze categorie kunnen hierdoor in financieel zwaar weer verkeren.”

Daarnaast heeft FrieslandCampina onlangs aangekondigd te kiezen voor een gereguleerde groei van de melkaanvoer. “Hierdoor mag een melkveehouder die uitbreidt niet zomaar meer melk leveren”, zegt de NVM A&LV-voorzitter. “Dit zorgt voor onrust in de sector doordat melkveebedrijven kiezen om over te stappen naar andere melkafnemers. Het heeft bovendien een remmende werking op de verkoop van complete melkveebedrijven.” Het is volgens Klijsen gelukkig zeker niet één en al misère in de sector. “Er wordt nog aardig wat geld verdiend. De melkprijzen krabbelen weer op en er worden nog steeds bedrijven verkocht.”

Prijzen fosfaatrechten in de lift

De prijzen van fosfaatrechten zijn fors gestegen sinds begin 2018. In januari werd er gemiddeld genomen iets minder dan 200 euro per kilo fosfaat betaald. De prijs zakte vervolgens gestaag tot onder de 180 euro per kilo fosfaat medio maart. Na een opgaande lijn zagen we eind april een dip die samenviel met de aankondiging van FrieslandCampina om de melkaanvoer te reguleren. Na april is het prijsverloop aanhoudend positief met een gemiddelde prijs van 220 euro eind juli. Klijsen: “De voornaamste reden van het hoge prijsniveau is dat er nog altijd veel vraag van melkveehouders is die op zoek zijn naar rechten en grond om zo hun melkveestapel in stand te kunnen houden. Sinds de zomer is de prijs aardig doorgestegen en de verwachting is dat de prijsstijging de komende maanden doorzet vanwege hoge vraag.”

Minder melkveebedrijven verkocht

In het 1ste halfjaar van 2018 zijn er 30 melkveebedrijven verkocht; 14 minder dan in diezelfde periode een jaar eerder. De gemiddelde transactieprijs van een melkveebedrijf lag in de 1ste helft van dit jaar op 3,4 miljoen euro, ruimschoots boven het gemiddelde in 2017 van 2, 2 miljoen euro. De verkooptijd van een verkocht melkveebedrijf bedroeg in de 1ste helft van 2018 gemiddeld 5,5 maanden, ruim drie maanden korter dan over geheel 2017. A&LV-makelaars van de NVM geven aan dat er maar matig interesse is in het kopen van een compleet melkveebedrijf. “Deels is dit het gevolg van de grondgebondenheid, die maakt dat een bedrijf slechts onder beperkte voorwaarden mag groeien en deels door de invoering van het fosfaatrechtenstelsel”, aldus Klijsen. “Omdat met name de rechten erg duur zijn, is de financiering vaak lastig. Daarbij zijn banken begrijpelijkerwijs terughoudend met het financieren, waardoor er een vertragende werking optreedt of transacties uiteindelijk helemaal niet doorgaan.”

Begin 2018 werden er veel bedrijven in delen verkocht of na verkoop gesplitst in plaats van dat het als compleet bedrijf wordt voortgezet. Eind juni 2018 stonden er in totaal 100 melkveebedrijven in aanbod, slechts enkele meer dan het aantal medio 2017. “Verkopers waren vooral veehouders die hun bedrijf wilden staken en geen opvolger hebben.”

Krapte in markt voor landelijke woningen neemt toe

De markt voor landelijke woningen verloopt voorspoedig, maar de krapte is volgens de A&LV-voorzitter ook in dit segment steeds meer merkbaar. Dit komt vooral door de daling van het aanbod. Halverwege 2018 stonden er bij NVM-makelaars 3.260 landelijke woningen te koop, een daling van maar liefst 13% in een halfjaar tijd toen er nog 4.220 in aanbod stonden. Klijsen: “Het afnemende aanbod heeft zijn weerslag op het aantal transacties. Was er in 2017 al sprake van een afvlakking van het aantal verkopen, in het eerste halfjaar van 2018 zien we dat er ten opzichte van het eerste halfjaar 2017 een daling van 8% heeft plaatsgevonden. In het eerste halfjaar van 2018 zijn er in totaal 1.580 landelijke woningen verkocht, in dezelfde periode een jaar geleden ging het nog om 1.720 transacties.” 

De gemiddelde transactieprijs van een landelijke woning lag in de 1ste helft van 2018 op 440.000 euro, 9% hoger dan in dezelfde periode een jaar eerder. Daarmee nadert het weer enigszins het niveau van vóór de crisis, begin 2008 (470.000 euro). De prijsniveaus lopen wel sterk uiteen per regio: van 365.000 in de provincie Groningen tot 995.000 euro in de provincie Utrecht. Klijsen merkt dat er steeds meer vraag is vanuit het stedelijke gebied. “Sommige oudere huishoudens keren weer terug naar hun oorspronkelijke dorp, na jarenlang in de stad te hebben gewoond. Maar er is ook vraag van jonge gezinnen die de drukte van de stad achter zich willen laten en de rust van het landelijk gebied opzoeken. Deze trend zien we niet alleen in de centrale locaties van het land, maar ook in Groningen en Friesland. Dat voor relatief weinig geld een grote woning gekocht kan worden, maakt de trek vanuit het westen of midden van het land extra aantrekkelijk.” 

Woonboerderijen

Inzoomend op een specifiek segment van het landelijke wonen, de woonboerderij, ziet de NVM A&LV-voorzitter dat het aantal transacties met 11% is afgenomen. “In die zin volgen woonboerderijven dezelfde trend als de totale woningmarkt.” In het 1ste halfjaar van 2018 zijn er 1.150 woonboerderijen van eigenaar gewisseld. Deze zijn ten opzichte van de eerste helft van 2017 gemiddeld voor een 14% hogere transactieprijs verkocht, namelijk bijna 5 ton. Klijsen: “Ook voor woonboerderijen geldt dat de regionale prijsverschillen binnen Nederland fors zijn. Wederom zien we in de Randstad gemiddelde prijzen die het veelvoudige zijn van prijzen die in delen van Friesland, Groningen en Limburg worden behaald.” Medio 2018 stonden er 2.690 woonboerderijen te koop, 19% minder dan een jaar geleden. De vraagprijs kwam op dat moment gemiddeld uit op 647.000 euro.

Bron: NVM, 08-10-2018

Heeft u vragen over producten of diensten uit dit artikel? Stel hier uw vraag!
Er wordt alleen gereageerd op serieuze vragen.

Gerelateerde artikelen

Minister Schouten reageert op vragen over naderend

Minister Schouten reageert op vragen over naderende regels fosfaatbank

16 okt 2018 Bericht
Minister Schouten reageert op vragen over naderende regels fosfaatbank
Herbeschikking voor melkveehouderijen die onterech

Herbeschikking voor melkveehouderijen die onterecht fosfaatrechten hebben gekregen

10 okt 2018 Bericht
Herbeschikking voor melkveehouderijen die onterecht fosfaatrechten hebben gekregen
Voorkom luchtwegproblemen in de herfst

Voorkom luchtwegproblemen in de herfst

9 okt 2018 Bericht
Voorkom luchtwegproblemen in de herfst
Reactie op artikel Schouten komt met alternatieven

Reactie op artikel Schouten komt met alternatieven voor sleepvoet

8 okt 2018 Bericht
Reactie op artikel Schouten komt met alternatieven voor sleepvoet
Ministerie bevestigt gelijkwaardigheid P-Al-method

Ministerie bevestigt gelijkwaardigheid P-Al-methode Eurofins Agro

5 okt 2018 Bericht
Ministerie bevestigt gelijkwaardigheid P-Al-methode Eurofins Agro
De fosfaatplanning: een lastige opgave

De fosfaatplanning: een lastige opgave

4 okt 2018 Bericht
De fosfaatplanning: een lastige opgave
Aanmelden MelkveeActueel

Bezoek onze vakpartners

COOKIE INFORMATIE

Voor een volledige werking van deze website wordt gebruik gemaakt van cookies.
Meer informatie over cookies > Accepteren Verder zonder cookies