Houd de uiers van uw koeien gezond en voorkom mastitis!

7 jan 2020

Bericht

Houd de uiers van uw koeien gezond en voorkom mast

Het uier, de economische motor op uw bedrijf!  

Om te weten hoe u mastitis kan voorkomen is het eerst zaak te weten hoe het uier is opgebouwd en hoe een uierontsteking precies ontstaat. Het uier van de koe bestaat uit 4 aparte melkklier compartimenten. De melk wordt geproduceerd in de alveoli en wordt via een kanaal getransporteerd naar de cisternen waar het wordt opgeslagen totdat de koe wordt gemolken. Bij koeien is 70% van de melk opgeslagen in de alveoli en 30% in de uier cisternen. Om elke kleine alveoli liggen bloedvaten die ervoor zorgen dat onder andere lactose, vet en eiwit vanuit het bloed naar de alveoli en dus in de melk worden uitgescheiden. Om 1 liter melk te produceren moet er wel 500 liter bloed door het uier worden gepompt. Koeien zijn dus met recht echte top atleten! Wanneer een koe wordt gemolken, wordt de melk uit de cisternen direct “los” gelaten. Om er echter voor te zorgen dat ook de overige 70% van de melk, die zich in de alveoli bevindt, wordt uitgescheiden moet de toeschietreflex worden gestimuleerd. Een juiste manier van voorbehandelen en voldoende tijd tussen start voorbehandeling en onderhangen van het melkstel (60-90 seconden) zijn hierbij cruciaal.

Maar dan gaat het mis; een koe met uierontsteking

Genetische selectie op een hogere melkproductie en snel melkende koeien heeft ervoor gezorgd dat veel koeien de melk gemakkelijk laten schieten. Keerzijde hiervan is dat ook melk uitliggen meer voor komt, het tepelkanaal meer en langer “open” staat en de koeien dus gevoeliger zijn voor het ontstaan van een uierontsteking. Een uierontsteking ontstaat namelijk haast altijd doordat er van buiten af bacteriën het uier binnen dringen om vervolgens in het uierweefsel een ontsteking te geven. Het slotgat is het enige mechanisme dat een koe heeft om bacteriën buiten het uier te houden. Wanneer de slotgaten echter rafelig of ruw zijn kunnen  deze niet meer goed sluiten, in onderstaande afbeelding is dit duidelijk zichtbaar. De  poort om bacteriën binnen te laten staat bij een score 3 of 4 eigenlijk continu open (zie rode omlijning). Daarnaast voelen ook koegebonden bacteriën zoals Staphylococcus aureus zich thuis in deze rafelige spenen. Om uierontsteking te voorkomen is het behouden van een goede speenconditie bij uw koeien en het voorkomen van melk uitliggen dan ook van groot belang.

Afbeelding speenconditie: Score 1 of 2 zijn ideaal. Niet meer dan 10% van uw koeien mag 1 of meer spenen hebben met score 3 of 4.

Een uierontsteking geeft altijd schade aan het uierweefsel en aan de melkklieren. Een deel van het weefsel wordt vervangen door littekenweefsel, dit is dan ook de reden dat koeien met een mastitis hierna in de regel bijna altijd minder melk produceren. 

Verminder het aantal en de ernst van mastitis met 50%!

Om het aantal en de ernst van de uierontstekingen op uw bedrijf te verminderen kan vaccinatie worden toegepast. Startvac® is onder andere werkzaam tegen E. coli en Klebsiella mastitis. Wat betreft E. coli en Klebsiella zorgt vaccinatie ervoor dat de ernst van de mastitis beduidend afneemt. Veehouders die Startvac® gebruiken zeggen dat koeien die voorheen moesten worden afgevoerd door een E. coli of Klebsiella mastitis na vaccinatie zelf beter genezen waardoor ze beter in productie blijven en afvoer niet meer nodig is. Startvac® is tevens werkzaam tegen Staphylococcus aureus bacteriën en tegen de biofilmvormende CNS-en. Een groot onderzoek heeft aangetoond dat de genezing van S. aureus geïnfecteerde kwartieren met 73 % verbeterd werd door vaccinatie. Ook zorgt het ervoor dat het aantal nieuwe infecties daalt met maar liefst 56 %.(1)  Zodoende is vaccinatie met Startvac® voor veel bedrijven een passende management maatregel. Heeft u op uw bedrijf meer problemen ten gevolge van Streptococcus uberis mastitis? Deze bacterie geeft vaak terugkerende mastitis en (tank)celgetal problemen. Vaccinatie met UBAC® zorgt in veldproeven voor een daling van 55% van het aantal klinische mastitisgevallen veroorzaakt door  S. uberis. Daarnaast wordt bij gevaccineerde dieren die nieuw geïnfecteerd raken met S. uberis, een daling van 70% gezien van het celgetal op kwartierniveau. Tevens zien we bij de koeien die een subklinische infectie met S. uberis krijgen 3 Liter minder melkproductie verlies per dag tot 150 dagen in lactatie.

Vaccinatie tegen mastitis past in een bedrijfsspecifieke aanpak waarbij alle management maatregelen op het gebied van uiergezondheid onder de loep worden genomen en risicofactoren op het gebied van melken, hygiëne en de algemene weerstand van uw koppel worden aangepakt. Vaccinatie zorgt er in het kort voor dat de weerstand van uw koeien tegen de mastitis kiemen wordt verbeterd waardoor ze een infectie zelf sneller en beter kunnen aanpakken.

Meer weten over mastitis en vaccineren? Neem dan contact op met HIPRA middels het contactformulier!

Bron:  (1): Y.H. Schukken et al., Efficacy of vaccination on Staphylococcus aureus and coagulase-negative staphylococci intramammary infection dynamics in 2 dairy herds, J. Dairy Sci. 97 :1–15, 2014

 

Deel dit artikel


Gerelateerde artikelen


Vakpartner Nieuws

Tips om verliezen van de eerste grassnede te beper

Tips om verliezen van de eerste grassnede te beperken

9 apr 2020 Bericht Dow AgroSciences
Tips om verliezen van de eerste grassnede te beperken
PODCAST: Waarom kiezen voor zwavel bemesting

PODCAST: Waarom kiezen voor zwavel bemesting

8 apr 2020 Bericht Yara
PODCAST: Waarom kiezen voor zwavel bemesting
PODCAST: Bemestingsadvies en de invloed van de Cor

PODCAST: Bemestingsadvies en de invloed van de Coronacrisis

8 apr 2020 Bericht Yara
PODCAST: Bemestingsadvies en de invloed van de Coronacrisis

Bezoek onze vakpartners

COOKIE INFORMATIE

Voor een volledige werking van deze website wordt gebruik gemaakt van cookies.
Meer informatie over cookies > Accepteren Verder zonder cookies