Hoestende kalveren voorkomen

In het artikel van 27 augustus heeft u kunnen lezen welke mogelijkheden er zijn om diagnostiek te doen naar de kiemen die luchtwegproblemen veroorzaken bij uw kalveren. De dierenarts kan door middel van een longspoeling (BAL) de in de luchtwegen aanwezige kiemen insturen voor onderzoek. HIPRA ondersteunt al jaren het doen van dit onderzoek en heeft hiermee, op basis van een kleine 900 monsters, al veel informatie verzameld over een juiste inschatting van de belangrijkste kiemen in Nederland.

Mycoplasma bacteriën

Op de eerste plaats worden veel mycoplasma bacteriën aangetoond in genomen BAL monsters. Vaak komen er meerdere soorten tegelijk voor. Mycoplasma bacteriën zijn een familie bestaande uit vele soorten die niet allen zelf een ziektebeeld kunnen veroorzaken, maar vaak misbruik maken van de situatie en bij andere infecties er bovenop komen.

Mycoplasma bovis is een familielid die in ruim een kwart van de spoelingen is aangetoond. Deze bacterie is zondermeer een soort die op zichzelf longproblemen veroorzaakt. Een M. bovis infectie is ziekmakend en kan naast longontsteking ook gewrichts- en oorontstekingen veroorzaken. Omdat M. Bovis infecties vaak moeilijk te behandelen zijn, is het heel belangrijk om infecties met deze bacterie te voorkomen en goede managementmaatregelen te treffen. Het voorkomen van stress, een goede (biest) voeding, optimale huisvesting en klimaat, goede hygiëne en een all-in all-out systeem is hierbij erg belangrijk.

De Pasteurella familie

Histophillus somni, Pasteurella multocida en Mannheimia haemolytica zijn alle drie bacteriën uit de Pasteurella familie, die normaal gesproken ook in de neus en keel van kalveren voorkomt. In de diepere luchtwegen, zoals de longen, horen H. somni en M. haemolytica niet aanwezig te zijn. Wanneer deze bacteriën in een longspoelsel (afkomstig uit de diepere luchtwegen) wordt aangetoond, dan is er zeer waarschijnlijk sprake van een schadelijke infectie. Een infectie van de longen met deze bacteriën veroorzaakt een ernstige longontsteking, daarnaast kan een infectie met H. somni ook andere ziektebeelden geven, zoals gewrichtsontsteking, oorontsteking en ontsteking aan het hart of hersenvlies.

Vanwege de ernstige schade die kan ontstaan door een infectie met H. somni en/of M. haemolytica, is het verstandig om te vaccineren tegen deze bacteriën.HIPRABOVIS® Somni/Lkt is het enige vaccin in Europa dat bescherming biedt tegen H. somni. Daarnaast biedt dit vaccin ook bescherming tegen M. haemolytica infecties, met name tegen de specifieke gifstoffen van deze bacterie. Deze gifstoffen zorgen ervoor dat heel veel witte bloedcellen naar de longen worden gestuurd en hier enorme schade aanrichten in de strijd tegen deze bacterie.

Pasteurella mutocida wordt in een groot aantal van de longspoelingen aangetoond, veelal in combinatie met andere bacteriën. De aanwezigheid van P. multocida in het spoelsel wil niet direct zeggen dat P. multocida ook de oorzaak is voor klinische verschijnselen.P. multocida kan soms wel op zichzelf ziekte veroorzaken, met name wanneer dieren stress ondervinden of wanneer het dier een andere bacteriële of virale luchtwegaandoening heeft. Er is nog veel discussie over of het hierbij mogelijk gaat om bepaalde stammen. In Nederland is geen vaccin beschikbaar tegen P. multocida. Het voorkomen van stress en andere luchtweginfecties is daarom heel belangrijk om de kans op een eventuele infectie te voorkomen.

Virussen

BRSV, ook wel Pinkengriep genoemd, is het belangrijkste aangetoonde virus bij longspoelingen en veroorzaakt vaak een uitbraak van luchtwegproblemen, bij met name jonge dieren. Naast dat BRSV zelf klachten veroorzaakt kan het ook de weg vrij maken voor infecties met andere bijkomende bacteriën. Kalveren met een BRSV infectie krijgen vaak last van hele hoge koorts, sloomheid, neusuitvloeiing en ademhalingsproblemen, met soms zelfs sterfte als gevolg. Kalveren die de ziekte overleven zullen blijvende schade aan de longen oplopen, wat leidt tot 525kg verminderde melkproductie als vaars¹. Ook blijken vaarzen die als kalf longschade hebben opgelopen een kleinere kans te hebben door te gaan voor een tweede lactatie.

Vaccinatie in de neus op een jonge leeftijd met NASYM® is effectief gebleken in het voorkomen van ernstige ziekte, longschade en sterfte van kalveren door een BRSV infectie. Afweerstoffen van de moeder in de biest geven namelijk onvoldoende bescherming tegen BRSV, maar kunnen wel een vaccinatie tegenwerken. Voor het vaccin NASYM® is aangetoond dat deze afweerstoffen van de moeder geen enkel invloed hebben op de bescherming bereikt door vaccinatie. Daarnaast zorgt vaccinatie voor veel minder virusuitscheiding door besmette kalveren en dus ook voor verlaging van de infectiedruk op uw bedrijf. Hiermee kunt u problemen in de toekomst voorkomen!

Het Para-Influenza type 3 virus (PI3) kan ook een rol spelen bij het ontstaan van pinkengriep, maar de ernst van de verschijnselen verschilt sterk. Een op zichzelf staande infectie met PI3 geeft vaak milde verschijnselen. Daarnaast wordt het PI3-virus in maar 3% van de spoelingen aangetoond.

¹Dunn T, Olivett T, Renaud D, Leslie K, Leblanc S, Duffield T, Kelton D. The effect of lung consolidation, as determined by ultrasonography, on first-lactation milk production in Holstein dairy calves. Journal of Dairy Science 2017.

Bent u nieuwsgierig naar de verschillende mogelijkheden om luchtwegproblemen te voorkomen? Of wilt u meer informatie over welke kiemen mogelijk een rol spelen op uw bedrijf? Neem dan rechtstreeks contact op met een van onze dierenartsen: Jessica Hartjes, 06-3800 8533 (Nederland), Pauline Athmer (Zuid Nederland), 06-8100 2036, Ruth Meenks (Noord Nederland) 06-1370 2817, Sabine Hoogeveen (West Nederland) 06-8279 0165 of Anne-Lynn Geertshuis (Oost Nederland) 06-2046 9304. U kunt ook onderstaand contactformulier invullen, dan nemen wij contact met u op.