Melkveehouder David Dijk uit Zwolle produceert met circa 135 melkkoeien een gemiddelde jaarproductie van 9.700 kg melk – met een vetpercentage van 4,6% en een eiwitpercentage van 3,70%. In oktober 2019 is David Dijk gestart met het vaccineren van zijn koeien tegen mastitis met STARTVAC®. Wij vroegen hem naar zijn ervaringen en de voordelen van vaccineren met STARTVAC®.
Wat is de reden dat u bent begonnen met vaccineren met STARTVAC® tegen mastitis?
In 2019 heb ik teveel last gehad van uierontstekingen. In totaal kregen zo’n 33 koeien een uierontsteking, waarvan 13 koeien ook echt heftige mastitis. De dierenarts heeft toen melkmonsters van deze ernstig zieke koeien onderzocht en daar kwam E. coli uit als de veroorzakende bacterie.
Het behandelen van zieke koeien kost , zeker bij die ernstige E. coli uierontstekingen, altijd veel geld en tijd. Om de dieren weer in de benen te krijgen moest ik anderen om hulp vragen. De kosten van matitis en het extra werk wat zieke koeien met zich mee brachten, is voor mij de reden geweest om te starten met STARTVAC®.
Wat zijn uw bevindingen de eerste tijd geweest?
Met name vanaf de 2e enting zag ik een verschil in de ernst van de mastitis. Deze werden veel minder heftig en het aantal mastitisgevallen nam ook af. Ik denk dat er sinds de start met vaccinatie wel zo’n 60 % minder mastitisgevallen zijn jaarbasis. Er is nog maar één koe doodziek geweest van een E. coli-mastitis, maar die is weer goed opgeknapt en geeft nu weer ruim 30 liter per dag. Voor de vaccinatie met STARTVAC® bleven de koeien sterk achter in melkproductie na het hebben van een mastitis. Zo daalde de productie van nieuwmelkte koeien destijds van ongeveer 40 à 45 liter naar 25 liter per dag.
Ziet u veranderingen op het gebied van het tankcelgetal algemeen?
Jazeker, voor vaccinatie, in oktober 2019,was het tankcelgetal 197.000 cellen/ml. Dit daalde tot 137.000 cellen/ml in april 2020. Inmiddels schommelt het tankcelgetal rond de 153.000 cellen/ml.
Vroeger voerde ik veel dieren af vanwege mastitis, dat is nu verleden tijd. Ik kan nu koeien af voeren om andere redenen, het celgetal is bij afvoer voor mij geen voor mij geen prioriteit meer. Als ik wel meer op uiergezondheid zou selecteren bij het afvoeren, dan zou het celgetal nog lager kunnen zijn.
Welke uiergezondheidsproblemen zag u voordat u begon met vaccineren met STARTVAC®? Hoe gaat dat nu?
Voordat ik begon met vaccineren had ik veel last van acute E. coli-mastitis. In 2019 waren dit 13 E. coli-gevallen. De koeien waren ernstig ziek, lagen vaak aan de grond en kwamen slecht terug in productie. Een groot aantal van deze koeien werd zelfs driespeen.
In het afgelopen jaar heb ik slechts twee E. coli-koeien gehad. Deze twee koeien waren heel goed te behandelen en kwamen snel weer in productie. Ik zie een heel duidelijk effect op de ernst van de mastitisgevallen, de heftigheid is veel minder.
Naast de ernstige E. coli-gevallen, had ik voor vaccinatie ook nog 20 ‘gewone’ uierontstekingen. Dit jaar waren dat er slechts 10! In totaal ben ik dus van 33 uierontstekingsgevallen naar 12 gevallen gegaan! Het moment dat de dieren een mastitis krijgen is ook veranderd. Ik zie nu nauwelijks meer mastitis aan het begin of einde van de lactatie. Als koeien een mastitis krijgen, is dat nu meestal in het midden van de lactatie.
Ziet u veranderingen in de DDD sinds de start van vaccinatie met STARTVAC®?
In oktober 2019 zat mijn DDD op 2,39. Nu is dat inmiddels gezakt naar 1,03! De DDD voor mastitisinjectoren is gezakt van 0,41 naar 0,23. De DDD voor droogzetters is toegenomen, dit komt omdat ik nu meer volgens de richtlijn droogzet dan voorheen. Ik heb ditaangepast omdat teveel dieren met een hoog celgetal de droogstand uitkwamen. Dit is iets waar ik nu dus meer werk van probeer te maken. Ook heb ik het type droogzetter veranderd.
Wat vindt u van het aantal keren vaccineren per jaar en hoe organiseert u de vaccinatie?
Toen ik hoorde dat STARTVAC® 4 keer per jaar gevaccineerd moet worden, dacht ik: ‘wat een gedoe’. Maar eigenlijk is het zo klaar.
Ik ben er een half uurtje, voor de dierenarts komt, mee bezig om voorbereidingen te treffen. Ik zorg dat er vers voer voor het hek ligt, dan staan de koeien er zo. Ongeveer 90 % van mijn koeien kan vaststaan aan het voerhek, zodatde dierenarts er zo langs kan. De dierenarts heeft alle koeien binnen 30 minuten gevaccineerd.
Ziet u kortdurende entreacties zoals bijvoorbeeld een verdikking na de vaccinatie?
Nee, eigenlijk niets bijzonders. Na de eerste enting waren de koeien een beetje slomer, maar verder heb ik weinig gemerkt. Het is natuurlijk een nieuwe enting waar ze mee te maken krijgen en het lichaam moet daar op reageren, dus dat vond ik niet zo raar.
Als u kijkt naar de kosten-baten analyse, wat heeft STARTVAC® u dan gebracht?
Vaccinatie met STARTVAC® moet sowieso wat opleveren. We hebben berekend dat we minstens 30% minder dierenartskosten hebben! Ik ben er zelf echt ziek van als een dier ziek is en ik ga tot het gaatje om ze weer beter te maken. Minder zieke dieren geven heel wat meer arbeidsvreugde. Ik zou het vaccineren met STARTVAC® zeker adviseren aan andere veehouders.
Benieuwd naar wat vaccineren tegen mastitis op uw bedrijf kan betekenen? Of hebt u vragen over de aanpak van mastitis? Dan kunt u contact opnemen met een van onze dierenartsen: Jessica Hartjes, 06-3800 8533 (Nederland), Pauline Athmer (Zuid Nederland), 06-8100 2036, Ruth Meenks (Noord Nederland) 06-1370 2817, Sabine Hoogeveen (West Nederland) 06-8279 0165 of Anne-Lynn Geertshuis (Oost Nederland) 06-2046 9304. U kunt ook onderstaand contactformulier invullen, dan nemen wij contact met u op.
