Bij aankoop van nieuwe melkgevende dieren gebeurt het vaak dat dieren vanwege praktische bezwaren direct na aankomst bij de koeien op het bedrijf worden gehuisvest en bijna nooit in een quarantainestal. Onderzoek doen naar de ziektestatus voor aankoop van dieren is essentieel om er zeker van te zijn dat ze vrij zijn van ziektes, waarvoor uw eigen bedrijf gecertificeerd is. Daarnaast zijn er ook bedrijfsgebonden dierziektes die grote schade kunnen veroorzaken. Een simpele bacterie kan op het ene bedrijf aanwezig zijn zonder dat deze schade laat zien op de diergezondheid, terwijl op een ander bedrijf deze bacterie grote problemen veroorzaakt. Enkele voorbeelden hiervan zijn klauwproblemen door kiemen die de ziekte van Mortellaro veroorzaken, mastitis veroorzaakt door Stafylococcus aureus en longproblemen door een Mannheimia infectie.
Mannheimia haemolytica na aankoop koeien
Het is heel vervelend als je na aankoop van koeien te maken krijgt met een uitbraak van Mannheimia haemolytica. In onderstaande casus had de veehouder zich erg goed voorbereid, alvorens dieren aan te kopen! Samen met de dierenarts had hij een plan van aanpak doorgesproken. De aangekochte, pasgekalfde dieren kwamen van een melkveebedrijf met een hoge gezondheidsstatus. Het bedrijf was van oorsprong al jaren BVD en IBR vrij en kende geen geschiedenis van ParaTBC en Salmonella.
De aangekochte vaarzen waren voor aankoop geselecteerd op basis van celgetal en er was een melkmonster genomen om een subklinische uierinfectie uit te sluiten De aangekochte dieren werden de eerste dagen na aanvoer apart gehuisvest in de koeienstal.
Long- en borstvliesontsteking bij nieuwe koeien
Amper drie weken na aankomst van de vaarzen, kregen enkele volwassen koeien longontsteking. De koeien vertoonden een licht pompende ademhaling, hoge koorts en er werd geconstateerd dat de koeien ontzettend veel pijn hadden. De tweede koe die stierf, is voor sectie naar de GD gegaan. Uit het onderzoek bleek dat de dood was veroorzaakt door een ernstige long- en borstvliesontsteking met de kiem Mannheimia haemolytica. Deze bacterie is bij veel runderen een normale bewoner achterin de keel-neusovergang maar kan onder invloed van bepaalde stressfactoren een ernstige long- en borstvliesontsteking veroorzaken.
Leucotoxine, een gifstof geproduceerd door deze bacterie, geeft grote schade in de longen. Door de ontsteking verkleeft het borstvlies aan de binnenzijde van de ribbenkast, waardoor ademhalen erg pijnlijk is en veel moeite kost. De meeste veehouders kennen de bacterie voornamelijk als veroorzaker van longontsteking bij de kalveren. Op dit bedrijf waren binnen een maand na het eerste geval 15 van de aanwezige melkgevende koeien behandeld en waren er helaas ook meerdere dode koeien. In de loop van enkele weken ging de infectie ook over naar de jongere dieren, waarbij uiteindelijk enkele kalveren van amper 10 dagen oud acuut doodgingen aan deze heftige bacterie.
Antibioticagebruik op het bedrijf
De veehouder herkende de ziekte steeds sneller en daarmee nam ook het genezingspercentage toe na een behandeling met antibiotica en onstekingsremmers. Het antibioticagebruik steeg naar ongekende hoogte. Met behulp van enkele specialisten is toen een bedrijfsspecifiek plan van aanpak geschreven. Onderdeel van deze aanpak was het vaccineren van de koeien en de kalveren met een vaccin dat bescherming opwekt tegen het leucotoxine van Mannheimia. HIPRABOVIS® SOMNI/Lkt is het enige vaccin gericht tegen het leukotoxine van Mannheimia Haemolytica in combinatie met Histophillus somni, een andere bacterie die ernstige luchtwegklachten kan veroorzaken. Vaccinatie met HIPRABOVIS® SOMNI/Lkt vermindert het aantal dieren met een klinische longontsteking door Mannheimia haemolytica en zorgt voor een vermindering van de longschade door het leukotoxine van deze bacterie.
Had dit voorkomen kunnen worden?
In dit geval had de veehouder al uitermate secuur gehandeld, alvorens tot aankoop over te gaan, maar in de praktijk gaat het niet altijd zo goed voorbereid. Na preventieve vaccinatie met HIPRABOVIS® SOMNI/Lkt zijn de longproblemen tot bijna nul gereduceerd. Echter zal deze veehouder zich in de toekomst nog wel eens bedenken alvorens nieuwe dieren aan te kopen. Vanaf nu zal hij streven naar een volledig gesloten bedrijfsvoering met duurzame koeien en alleen aanwas vanuit de eigen veestapel.
Voor meer productinformatie klik hier
Wilt u meer informatie ontvangen over hoe u Mannheimia haemolytica bij koeien en kalveren kunt voorkomen? Neem dan contact op met een van onze dierenartsen: Jessica Hartjes, 06-3800 8533 (Nederland), Niels Groot Nibbelink (Zuid Nederland) 06-8100 2036, Ruth Meenks (Noord Nederland) 06-1370 2817, Sabine Hoogeveen (West Nederland) 06-8279 0165 of Anne-Lynn Geertshuis (Oost Nederland) 06-2046 9304. U kunt ook onderstaand contactformulier invullen, dan nemen wij contact met u op.
