Er is ruim een week voorbij sinds bekend werd dat een bedrijf met waterbuffels in Duitsland besmet is met het mond- en klauwzeervirus (MKZ). In deze week is er achter de schermen veel werk verricht door de verschillende sectoren, ketenpartijen en overheid. Op basis van feiten en rekening houdend met emoties zijn besluiten genomen en acties uitgezet.
Situatie in Nederland
Minister Wiersma stuurde afgelopen week een informatieve brief aan de Tweede Kamer met de tussentijdse onderzoeksresultaten naar het MKZ-virus in Nederland. 131 bedrijven hadden sinds 1 december 2024 evenhoevige dieren uit Brandenburg geïmporteerd (126 vleeskalverbedrijven, 4 melkveebedrijven en 1 schapenbedrijf). Alle dieren die sinds 1 december uit Brandenburg geïmporteerd waren (3.624 kalveren, 6 runderen en 124 schapen) zijn inmiddels door de NVWA bemonsterd. In totaal waren 888 dieren korter dan twee weken geleden geïmporteerd (referentiedatum 10 januari). Op deze dieren (887 kalveren en 1 rund) is naast een ELISA-antilichamentest ook een PCR-virustest uitgevoerd. Alle PCR-uitslagen zijn negatief: er is geen MKZ-virus aangetroffen in de onderzochte monsters en is er dus geen MKZ in Nederland gevonden. De ELISA-antilichamentesten lopen nog. Deze uitslagen zijn volgende week bekend.
Ook alle negatief geteste blauwtongmonsters sinds 1 december vorig jaar zijn inmiddels onderzocht op MKZ-virus middels een PCR-test. Alle 203 monsters die dit betrof, testten negatief op MKZ-virus.
Het per ministeriele regeling ingestelde afvoer- en bezoekersverbod voor de kalverhouderij wordt volgende week, na afronding van de ELISA-antilichamentesten, door de minister opnieuw beoordeeld.
Situatie in Duitsland
In Duitsland was sinds donderdag onrust wegens een tweede MKZ-verdenking. Op een geitenhouderij in Werneuchen, hemelsbreed zo’n 15 kilometer van het MKZ-besmette bedrijf in Hönow, waren symptomen aangetroffen bij vier geiten. Gisterochtend werd bekend dat hierbij geen sprake was van een MKZ-besmetting. Tot op heden is MKZ in Duitsland beperkt tot één geïsoleerde besmetting op een buffelhouderij in Hönow.
De door deelstaat Brandenburg ingestelde noodverordening is niet meer van kracht. Dit betekent dat aanvullende beperkingen die in de deelstaat Brandenburg golden buiten de 3- en 10-kilometer beschermingszone zijn opgeheven. De beperkingen die gelden binnen de 3- en 10-kilometer beschermingszones blijven ongewijzigd. De standstill die daar geldt, is door de Europese Commissie overgenomen en vastgelegd in EU-wetgeving. Deze beperkingen blijven tenminste 30 dagen van kracht. In dit beperkingsgebied wordt door de Duitse autoriteiten aanvullend onderzoek gedaan naar eventuele MKZ-besmettingen bij in het wild levende MKZ-gevoelige dieren. Tot op heden zijn ook daarbij geen besmettingen aangetoond.
Duitsland heeft, net zoals Nederland, aangegeven uit voorzorg vaccins te bestellen. Een besluit om dieren te gaan vaccineren is nog niet genomen.
Wees alert
- Het belangrijkste advies is om de biosecurity op hoog niveau te houden en extra alert te zijn op de gezondheid van uw dieren. Raadpleeg bij twijfel de dierenarts!
- Een overzicht van symptomen van een MKZ-infectie staat hier.
De feiten over de MKZ-uitbraak
- Er is geen reden om aan te nemen dat het MKZ-virus aanwezig is in Nederland. Tot op heden is het virus alleen bij het waterbuffelbedrijf ten oosten van Berlijn aangetroffen.
- Minister Wiersma van LVVN heeft 100.000 vaccins besteld voor noodvaccinatie. Op dit moment is geen sprake van een situatie waarbij overgegaan wordt tot vaccinatie. Er zijn wel al gesprekken met het Ministerie om verschillende scenario’s door te spreken, mede met het oog op de aan vaccinatie gerelateerde handelsbelemmeringen.
- Op dit moment hebben drie landen de import van producten van MKZ-gevoelige dieren uit geheel Duitsland verboden: het Verenigd Koninkrijk, Zuid-Korea en Mexico. Er is nauw contact met het Ministerie van LVVN om eventuele handelsbelemmeringen voor Nederlandse producten vroegtijdig te signaleren.
Maatregelen en adviezen voor dierhouders
In Nederland zijn er (deels wettelijke) maatregelen genomen, specifiek voor en door de kalversector. Voor de varkenssector zijn er geen formele maatregelen, wel hebben verschillende organisaties (dringende) adviezen gegeven. In algemene zin wordt geadviseerd om onnodige dierverplaatsingen deze week te vermijden en geen dieren uit Duitsland te importeren.
Brancheorganisatie van de diervoederindustrie Nevedi heeft een hygiëneprotocol voor voerlevering en bedrijfsbezoeken gepubliceerd. Voor ondernemers in de agrarische kinderopvang, boerderijverkoop/korte keten, boerderijeducatie, agrotoerisme en zorglandbouw zijn eveneens adviezen gegeven. Een lijst met toegelaten desinfectiemiddelen voor MKZ voor stallen en/of transportmiddelen is hier te vinden.
Maatregelen vleeskalverhouderij
De Stichting Brancheorganisatie Kalversector SBK heeft besloten om alle sectoraal ingestelde voorzorgsmaatregelen te verlengen tot en met donderdag 23 januari. Tot die datum is het, ongeacht de herkomst, verboden om vleeskalveren aan- of af te voeren voor het leven. LTO vakgroep kalverhouderij steunt deze maatregel. Wanneer de aanvoer weer wordt vrijgegeven, zal er niet op de 35-dagen regeling gehandhaafd worden.
Bron: POV en LTO
