Nu de derogatie verdwijnt, groeit de noodzaak om stikstof beter te benutten en verliezen zoveel mogelijk te beperken. Maar hoe haal je meer waarde uit je mest en je stikstof? Volgens rantsoenexpert Harm Rijneveld zijn bodem, voer, diergezondheid en mestkwaliteit sterk met elkaar verbonden. Hij stelt dat het rantsoen van de koe uiteindelijk de mestkwaliteit bepaalt.
Harm benadert elk melkveebedrijf vanuit de gedachte: een gezonde bodem levert gezond voer, dat gezonde koeien en uiteindelijk goede mest oplevert. Een simpel, pensgericht rantsoen past daar volgens hem het beste bij. Niet het maximale aantal liters is leidend, maar de verhouding tussen input en output. Wanneer een koe vooral goed ruwvoer krijgt en de pens rustig kan werken, volgt een betere benutting van nutriënten, minder emissie en lagere voerkosten.
De belangrijkste knoppen om aan te draaien
Harm vertelt dat je als veehouder met een paar duidelijke knoppen invloed hebt op mestkwaliteit, benutting en emissie. Het begint bij rust in de pens: een koe die haar voer goed kan verwerken, benut eiwit en energie veel beter. Dat zie je terug in de mest én in de gezondheid van de koe.
Balans ruwvoer en krachtvoer
Ook de balans tussen ruwvoer en krachtvoer is belangrijk. Meer goed ruwvoer geeft een tragere passage in de pens, waardoor voedingsstoffen beter worden benut. Een rantsoen dat te snel gaat, bijvoorbeeld door veel mais of voer dat snel verteert, leidt eerder tot onverteerde resten in de mest en hogere verliezen.
Verhouding eiwit en energie in rantsoen
Daarnaast is het belangrijk om goed naar de verhouding tussen eiwit en energie te kijken. Te veel eiwit wordt door de koe niet benut, maar gaat verloren via mest en urine. Dat kost geld en zorgt voor meer emissie. Een rantsoen met nét voldoende eiwit, gecombineerd met genoeg energie uit goed ruwvoer, geeft juist een veel betere benutting. Het ureumgetal in melk is in de praktijk een handige graadmeter: niet te hoog en niet te laag, maar stabiel in het midden.
Ruwvoerkwaliteit
De ruwvoerkwaliteit is daarvoor echt het fundament. Goed bestendig gras houdt de pens rustig en maakt dat een koe minder afhankelijk is van krachtvoer. Wie het ruwvoer goed op orde heeft, heeft automatisch meer mogelijkheden om te sturen op mestkwaliteit, gezondheid en kosten.
Bron: LTO Noord
