Sinds december vorig jaar worden de 432 melkkoeien op de Haringhoeve in Dronten gemolken door zeven DeLaval VMS 300 melkrobots. Tegelijkertijd is de stalindeling grondig op de schop gegaan. Een hele omschakeling, maar alles loopt nu gesmeerd. Op de open dag op vrijdag 8 mei werd tevreden teruggekeken op de omschakeling.
De keuze voor melkrobots op de Haringhoeve kwam voort uit de wens om minder afhankelijk te zijn van personeelsplanning en wisselende melkroutines. Tegelijkertijd bood de verbouwing van de melkveestal de kans om het management rondom een grote koppel koeien volledig opnieuw in te richten. Daarbij stond één vraag centraal: hoe organiseer je arbeid, koeverkeer en diergezondheid zo efficiënt mogelijk? Op vrijdag 8 mei konden bezoekers zien hoe de Haringhoeve dit samen met diverse leveranciers heeft gerealiseerd.
Slimme stalindeling met focus op koeverkeer
De vernieuwde melkveestal is verdeeld in twee duidelijke afdelingen. Voorin de stal bevindt zich de zorggroep: koeien die extra aandacht nodig hebben, zoals verse koeien of dieren met gezondheidsproblemen. Deze afdeling beschikt over een eigen melkrobot die direct naast het kantoor is geplaatst. De robot is voorzien van een 60 centimeter diep behandelputje, wat extra controle of een behandeling gemakkelijk maakt. Door deze robot op handbediening te zetten, kan de bedrijfsleider of de medewerker het melkproces zo nodig overnemen. Door de lagere bezetting op deze robot krijgen dieren extra tijd en aandacht. Ook de looplijnen zijn bewust kort gehouden, met strohokken en de behandelruimte direct in de buurt.
De robots zijn van alle denkbare opties voorzien. Denk aan Flow Responsive Milking, waarbij aan bij de start van de melkbeurt extra focus ligt op stimulatie en het vacuum gedurende de melkbeurt wordt aangepast op de melkstroom. Ook zijn er diverse sensoren waarmee doorlopend de kwaliteit en samenstelling van de melk wordt gemeten. Bij het verlaten van de robot wordt de Body Condition Score van de koe automatisch gedaan. Dit levert de veehouder veel informatie op waarmee in vroegtijdig stadium kan worden ingespeeld in de voerstrategie. Er kan gemakkelijker worden gestuurd op het voorkomen van bijvoorbeeld vervetting en ketose.
Grote herinrichting
De verbouwing ging veel verder dan alleen het plaatsen van robots. Een groot deel van de stal werd volledig heringericht. De robots moesten een prominente plek krijgen, centraal in de stal. Daarvoor moesten zo’n 70 ligboxen worden opgeofferd. Elders in de stal ontstond echter weer veel nieuwe ruimte, vanwege het vertrek van de oude 40-stands carrousel-melkstal en omdat de wachtruimte niet langer nodig was. Dit gaf de mogelijkheid de ruimte voor de zorgkoeien met ongeveer honderd boxen met een aparte melkrobot en de ruime strohokken voor kalfkoeien en zieke koeien te bouwen.
Van carrousel naar robots
De overgang naar automatisch melken en de bijbehorende verbouwing gebeurden in hoog tempo. Dat moest ook wel, want de productie moest ondertussen gewoon doordraaien. Het kostte bedrijfsleider Aart van de Vegte en de medewerkers de nodige improvisatie. Zo werden de droogstaande koeien een tijdje in een akkerbouwschuur en een sleufsilo gehuisvest. In september vorig jaar startte de verbouwing van de stal. Een maand later begonnen Van der Sluis Agri uit Genemuiden en DeLaval met de installatie van de robots. Voordat de robots daadwerkelijk in de stal kwamen, werden ze eerst opgebouwd in een naastgelegen schuur.
De melkrobot bij de zorgkoeien heeft een tijd lang in een tijdelijke opstelling gedraaid. Inmiddels staat ook deze robot op zijn definitieve plek in de zorgafdeling voorin de stal.
Geen twijfel over succes
Jan Bakker twijfelde vooraf niet aan het succes van de omschakeling en pakte meteen door. Zodra de eerste robot koeien begon te melken, werd direct gestart met het demonteren van de oude melkstal. “In de ochtend begon de eerste robot te melken. Om dat te vieren stond ik hier ’s middags met taart. Toen was de bovenbouw van de carrousel er al af,” vertelt Simon de Haan van DeLaval. Medewerkers van Van der Sluis vertellen dat tijdens het inmelken van de robots het geluid van de sloophamer al door de stal klonk.
Meer rust en betere uiergezondheid
Nu is de rust terug in de stal en de resultaten gaan de goede kant op. De melkproductie zit met gemiddeld zo’n 35 kilogram per dag weer op het niveau van voorheen, toen er driemaal per dag werd gemolken. Volgens de dierenarts van DAP Kampen, die ook aanwezig is op de open dag, is met name de uiergezondheid sinds de ingebruikname van de robots flink verbeterd. Het celgetal daalde duidelijk. Vooral de constante melkroutine van de robots speelt daarin volgens haar een belangrijke rol. Waar voorheen met veel verschillende melkers werd gewerkt, verloopt het melken nu altijd volgens hetzelfde protocol. Voorbehandeling gebeurt consequent en blindmelken wordt voorkomen dankzij functies als Flow Responsive Milking.
Comfort voor koe en veehouder
In de zorgafdeling koos de melkveehouder bewust voor SafetyFlex ligboxen met Akwatopsoft waterbedden van Royal de Boer. Ze werden geleverd en geïnstalleerd door R. van der Weerd landbouwmachines uit Kampen. Het overige deel van de stal was uitgerust met met diepstrooiselboxen en dat blijft voorlopig zo. De keuze om in de zorgafdeling voor de Safety ligboxen en Akwastopoft waterbedden te kiezen, kwam deels voort uit praktische overwegingen: voorin de stal is onvoldoende ruimte om met een shovel diepstrooiselboxen te onderhouden. Tegelijkertijd moest het ligcomfort hoog blijven.
De flexibele schoftboom van de SafetyFlex ligboxen voorkomt dat koeien vast in de box gaan liggen. “De schoftboom kan omhoog, waardoor de koe makkelijker op kan staan en zelfs naar voren de box uit kan lopen”, legt Willem van der Weerd uit.
Ook het stalklimaat kreeg een flinke upgrade. Van der Weerd voorzag de complete stal van nieuwe Abbi 140-XXP-31 ventilatoren. De oude ventilatoren in de stal waren namelijk niet zo goed meer. De nieuwe exemplaren zijn stiller en energiezuiniger, waardoor Jan Bakker er ook nog eens een flinke subsidie op kreeg.
Klaar voor de toekomst
Met de nieuwe stalindeling, uitgebreide automatisering en focus op diercomfort lijkt de Haringhoeve klaar voor de toekomst. Tijdens de open dag op 8 mei werd duidelijk dat de combinatie van techniek, management en praktische keuzes heeft geleid tot een soepel draaiend systeem waarin koe en medewerker centraal staan.
Tekst: Gerben Hofman
Beeld: DeLaval en Gerben Hofman
