Uit onderzoek van Wageningen Bioveterinary Research blijkt dat er geen aanwijzingen zijn voor verspreiding van vogelgriep onder Nederlandse melkveebedrijven. Het onderzoek werd uitgevoerd na de vondst van antistoffen tegen vogelgriep bij melkkoeien op een bedrijf in Friesland. Samen met Royal GD werd zowel retrospectief als aanvullend onderzoek gedaan op meerdere bedrijven. Daarbij zijn tankmelk- en bloedmonsters geanalyseerd. Ook werd de casus besproken binnen het Responseteam Zoönosen. De bevindingen wijzen op een incidentele besmetting, zonder bewijs voor bredere verspreiding.
Onderzoek naar mogelijke verspreiding
Na de ontdekking van antistoffen tegen vogelgriep bij een melkkoe in Friesland in januari 2026 is aanvullend onderzoek gestart. Daarbij zijn monsters van het betreffende bedrijf opnieuw geanalyseerd en is het bedrijf gedurende een langere periode gemonitord. Daarnaast zijn meer dan 3000 eerder afgenomen bloedmonsters van melkkoeien in Nederland onderzocht, met een nadruk op Friesland. Volgens Wageningen Bioveterinary Research is hierbij gekeken naar zowel antistoffen als aanwezigheid van het virus.
Tegelijkertijd is samen met Royal GD retrospectief onderzoek uitgevoerd om eventuele verspreiding van het vogelgriepvirus binnen de rundveepopulatie te beoordelen. De analyses richtten zich op zowel melk- als bloedmonsters uit verschillende perioden. Daarnaast is de situatie besproken binnen het Responseteam Zoönosen, waarin experts uit verschillende instituten de resultaten hebben beoordeeld.
Geen virus aangetoond buiten Friesland
In de onderzochte tankmelk- en individuele melkmonsters van het Friese bedrijf uit de periode november 2025 tot en met januari 2026 is geen vogelgriepvirus aangetroffen. Wel zijn antistoffen gevonden bij 47% van de melkgevende koeien en 63% van het jongvee op dat bedrijf.
Bij de analyse van meer dan 3000 bloedmonsters van andere Nederlandse melkveebedrijven zijn geen antistoffen tegen hoogpathogene vogelgriep (HPAI) gevonden. Dit geldt ook voor bedrijven buiten Friesland. Het onderzoek geeft geen aanwijzingen dat het virus zich verder heeft verspreid binnen de onderzochte bedrijven.
Beoordeling en duiding van de casus
De resultaten zijn besproken binnen het Responseteam Zoönosen. De experts concluderen dat de situatie in Friesland waarschijnlijk een incident betreft. Op basis van de beschikbare gegevens wordt aangenomen dat een vogelgriepinfectie bij runderen in Nederland zeer beperkt voorkomt.
Tegelijkertijd blijft monitoring belangrijk. Vogelgriep is een meldingsplichtige ziekte en wordt actief gevolgd in de veehouderijsector. Hoewel het actuele risico op basis van dit onderzoek klein wordt ingeschat, blijft alertheid noodzakelijk. Zoals Matthijn de Boer, hoofd Wettelijke OnderzoeksTaken bij Wageningen Bioveterinary Research, aangeeft: “Vogelgriep is een meldingsplichtige ziekte en hoewel het aantal gevallen van vogelgriep momenteel laag is, blijft waakzaamheid geboden.”
Bron: Wageningen University & Research
