Verlichting speelt een belangrijke rol in zowel het energieverbruik als het dierenwelzijn op je bedrijf. Door over te stappen op ledverlichting kun je je stal een stuk energiezuiniger maken en tegelijk het werkcomfort en de melkproductie verbeteren.
De afgelopen jaren zijn ledarmaturen sterk verbeterd. Daardoor worden ze steeds vaker toegepast in moderne melkveestallen.
Waarom ledverlichting in de stal steeds populairder wordt
De belangrijkste reden om over te stappen op ledverlichting is het lagere energieverbruik. Ledlampen gebruiken aanzienlijk minder stroom dan traditionele gloeilampen of tl-verlichting en gaan bovendien veel langer mee. Veel ledarmaturen halen een levensduur van ongeveer 50.000 branduren, terwijl een gloeilamp vaak al rond de 1.000 uur vervangen moet worden.
Voor jou als melkveehouder betekent dat niet alleen een lagere energierekening, maar ook minder onderhoud. Zeker bij hoge plafonds of grote ligboxenstallen kan het vervangen van lampen een tijdrovende klus zijn.
Daarnaast zijn moderne ledarmaturen beter bestand tegen het klimaat in de stal. Stof, vocht en ammoniak kunnen conventionele verlichting snel aantasten. Veel ledarmaturen voor de veehouderij zijn daarom speciaal ontwikkeld om deze omstandigheden probleemloos aan te kunnen.
Licht heeft invloed op melkproductie
Goede stalverlichting is niet alleen belangrijk voor zicht tijdens het werk. Licht heeft ook invloed op het gedrag en de productie van melkkoeien.
Onderzoek laat zien dat een langere lichtperiode de melkproductie kan stimuleren. Veel veehouders werken daarom met een lichtschema van ongeveer zestien uur licht per dag, gevolgd door acht uur donker. Daarbij wordt meestal een lichtsterkte van ongeveer 150 tot 200 lux aangehouden.
Met ledverlichting kun je zo’n lichtregime relatief eenvoudig instellen. De lampen zijn goed te dimmen en kunnen worden gekoppeld aan automatische systemen die het licht in de stal regelen.
De beste typen ledlampen voor melkveestallen
Niet elke lamp is geschikt voor gebruik in een stal. Welke verlichting het beste past, hangt vooral af van de hoogte van het plafond en de indeling van je stal.
LED high bay armaturen
In ligboxenstallen met hoge plafonds worden vaak zogenoemde high bay armaturen gebruikt. Deze krachtige lampen hangen op grotere hoogte en zorgen voor een brede en gelijkmatige lichtverdeling in de stal. Daardoor kun je makkelijker de gewenste lichtsterkte halen.
LED tl-armaturen
Bij lagere plafonds of in kleinere ruimtes, zoals jongveestallen, technische ruimtes of werkplaatsen, zijn led-tl armaturen vaak een praktische oplossing. Ze vervangen traditionele tl-buizen en zijn relatief eenvoudig te installeren.
Tri-proof armaturen
In ruimtes waar veel vocht, stof of ammoniak aanwezig is, kun je beter kiezen voor tri-proof armaturen. Deze lampen hebben een hoge beschermingsgraad en zijn speciaal ontworpen voor zware omstandigheden zoals in stallen.
Let op lichtkleur en lichtverdeling
Bij de keuze voor stalverlichting is niet alleen het vermogen van de lamp belangrijk. Ook lichtkleur en lichtverdeling spelen een rol.
Veel installateurs adviseren een lichtkleur tussen 4.000 en 6.500 Kelvin. Dat komt dicht in de buurt van daglicht en zorgt voor een helder zicht in de stal. Daarnaast is een gelijkmatige verdeling van het licht belangrijk. Donkere plekken kunnen het gedrag van koeien beïnvloeden en maken werkzaamheden lastiger.
Daarom wordt bij grotere stallen vaak eerst een lichtplan gemaakt. Daarbij wordt gekeken hoeveel lampen nodig zijn en waar je ze het beste kunt plaatsen.
Investering die zich vaak snel terugverdient
De overstap naar ledverlichting vraagt een investering, maar die verdient zich in veel gevallen relatief snel terug. Door het lagere energieverbruik kan het elektriciteitsgebruik voor verlichting flink dalen.
Daarnaast kan een goed lichtregime ook een positief effect hebben op de melkproductie. Daarmee is stalverlichting voor veel melkveehouders niet alleen een energiemaatregel, maar ook een investering in dierprestaties en werkcomfort.
Wil je je stal verduurzamen, dan is overstappen op ledverlichting vaak een logische eerste stap.
