Melkveehouders kunnen via een betere benutting van eiwit en energie hun BEX-resultaat verbeteren. Dat kan leiden tot een lagere berekende stikstof- en fosfaatexcretie en daarmee tot minder mestafvoer. Volgens De Heus liggen er vooral kansen bij de kwaliteit van het ruwvoer, de rantsoensamenstelling en de voerefficiëntie.
De BEX, oftewel Bedrijfsspecifieke Excretie, berekent hoeveel stikstof en fosfaat melkvee en jongvee uitscheiden op basis van onder meer het rantsoen en de melkproductie. Wanneer de bedrijfsspecifieke excretie lager uitvalt dan de forfaitaire norm (een vooraf vastgesteld of percentage waarmee gerekend wordt), kan dat voordeel opleveren in de mestboekhouding. Dat voordeel geldt echter niet automatisch voor ieder bedrijf.
Ruwvoer als basis
Volgens De Heus begint een beter BEX-resultaat bij kwalitatief goed ruwvoer. Gras levert doorgaans een belangrijk deel van het eiwit in het rantsoen, terwijl mais vooral energie aanbrengt. Een goede verhouding tussen beide kan bijdragen aan een efficiëntere benutting van het gevoerde eiwit.
Ook het oogst- en conserveringsmanagement speelt daarbij een rol. De Heus adviseert onder meer aandacht te besteden aan het maaitijdstip, de smakelijkheid van het ruwvoer en een goede conservering van de kuil. Een hogere ruwvoeropname kan volgens het bedrijf bijdragen aan een betere voer- en eiwitefficiëntie.
Balans tussen energie en eiwit
Naast de kwaliteit van het ruwvoer is vooral de verhouding tussen energie en eiwit in het rantsoen van belang. Wanneer koeien meer eiwit opnemen dan zij kunnen benutten, wordt een groter deel via mest en urine uitgescheiden. Een nauwkeurige afstemming van het rantsoen kan die verliezen beperken.
Ook uit analyses van andere partijen blijkt dat bedrijven met een gunstiger BEX-resultaat over het algemeen bewuster omgaan met eiwit. Vooral een goede energie-eiwitbalans en een relatief laag ruw-eiwitniveau per kilogram melk hangen samen met een betere stikstofbenutting.
Mogelijk minder mest afvoeren
Een gunstige BEX kan ertoe leiden dat de berekende stikstof- en fosfaatproductie lager uitvalt dan volgens de forfaitaire normen. Daarmee kan ook de hoeveelheid mest die moet worden afgevoerd afnemen. Juist door de gestegen mestafzetkosten kan dat financieel relevant zijn voor melkveehouders.
Daarbij blijft een nauwkeurige administratie belangrijk. Gegevens over voer, melkproductie, dieraantallen en aanwezige voorraden vormen de basis voor de bedrijfsspecifieke berekening.
Een beter BEX-resultaat is volgens De Heus daarom niet het gevolg van één maatregel, maar van de combinatie van goed ruwvoer, een passend rantsoen en een efficiënte benutting van stikstof en fosfaat.
Bron: De Heus
