Op 1 april bespreekt de Tweede Kamer de Programmatische Aanpak Stikstof (PAS). Aangezien het voorstel van de staatssecretaris de belangen van veel particuliere grondeigenaren (agrariërs, maar ook landgoedeigenaren) raakt, heeft de Federatie Particulier Grondbezit de fractiewoordvoerders een aantal aandachtspunten meegegeven.
Spoedig van kracht
De vergunningverlening op basis van de Natuurbeschermingswet liep de afgelopen periode nagenoeg vast. Dit hindert met name veehouderijbedrijven die hun bedrijf willen ontwikkelen. In de PAS wordt het creëren van economische ontwikkelingsruimte mogelijk, gekoppeld aan het realiseren van de doelen voor Natura 2000-gebieden. De FPG vindt het dan ook van groot belang dat de PAS nog dit jaar nog rond de zomer van kracht wordt.
Ontwikkelingsruimte landbouw borgen
De landbouw realiseert door generieke maatregelen een verlaging van de stikstofdepositie met 10 kiloton in 2030. Afspraak is dat daarvan 56% weer ten goede komt aan de landbouwsector als ontwikkelingsruimte. De FPG dringt erop aan deze afspraak te borgen door een aparte reservering van ontwikkelingsruimte voor de landbouw. Indien andere sectoren extra ruimte claimen, moeten zij daarvoor zelf maatregelen treffen ter vermindering van de stikstofdepositie, stelt de FPG.
Integrale aanpak
De uitvoering van herstelmaatregelen is een voorwaarde om ontwikkelingsruimte beschikbaar te krijgen voor bedrijven. Een aantal maatregelen, met name de hydrologische, heeft echter ook effecten op andere functies dan natuur. Bij de uitvoering daarvan moet worden gestreefd naar een balans tussen de effecten op natuur en andere functies. De maatschappelijke kosten en baten moeten duidelijk meegewogen worden in beslissingen omtrent gebiedsuitwerkingen.
Particuliere eigenaren en landgoederen hebben vaak meerdere functies op hun terreinen. Gezamenlijk bepalen die de uitstraling en verdienkracht van een landgoed. De FPG vindt daarom dat alle particuliere eigenaren en landgoederen de uitvoering van eventuele herstelmaatregelen moeten kunnen onderzoeken en beoordelen in het licht van de effecten op het geheel van hun terrein en de functies daarin. Deze afweging moet plaats kunnen vinden voordat eventuele ondertekening van borgingsafspraken aan de orde is.
Maatregelen niet afdwingen
Omdat herstelmaatregelen dus ook plaatsvinden op terreinen van particuliere eigenaren, is goed overleg met hen noodzakelijk. Des te meer omdat de verantwoordelijke bestuursorganen volgens het PAS-voorstel de uitvoering van de maatregelen kunnen afdwingen met inbegrip van het onteigeningsinstrument. Dit acht de Federatie niet wenselijk. De particuliere terreineigenaar is volgens de FPG alleen gehouden de maatregelen uit te voeren als hij vrijwillig borgingsafspraken heeft ondertekend; slechts dan kan zo nodig het wettelijk instrumentarium voor het afdwingen van maatregelen worden ingezet.
Cultuurhistorie bewaren
Daar waar maatregelen aan de orde zijn op NSW-landgoederen (landgoederen gerangschikt onder de Natuurschoonwet), mogen deze niet de cultuurhistorische waarden van het landgoed aantasten. Indien een eigenaar door het uitvoeren van de maatregelen niet kan voldoen aan de NSW-verplichtingen, heeft dit ook gevolgen voor de fiscale voordelen die de NSW biedt; daar zal dan compensatie voor nodig zijn.
Exploitatie beschermen
Verpachters hebben soms meerdere pachtbedrijven. Door de schaalvergroting verdwijnen er pachtbedrijven. In de PAS zouden de rechten daarvan verdwijnen. Het is van groot belang voor de totale exploitatie, dat in zo’n geval tussen erven binnen het landgoed gesaldeerd mag worden. De FPG dringt er dan ook op aan deze mogelijkheid op te nemen in het PAS-programma.
Meer informatie
Federatie Particulier Grondbezit
De Klomp 5
6745 WB De Klomp
T.: 0318 – 578550
E.: fpg@grondbezit.nl
W.: www.grondbezit.nl
