Mastitis is een veel voorkomend en frustrerend probleem. Er zijn verschillende kiemen die een uierontsteking kunnen veroorzaken, en de laatste jaren wordt er tevens een verschuiving gezien in de veroorzaker van uierontsteking. Zo speelt Streptococcus uberis een steeds belangrijkere rol bij mastitis. Gelukkig bestaat er de mogelijkheid om het aantal uierontstekingen ten gevolge van Streptococcus uberis te verminderen. Bent u ook benieuwd naar de maatregelen die in Polen ingezet zijn en het effect hiervan op het voorkomen van Streptococcus uberis mastitis?
Sinds september 2018 is er wereldwijd een vaccin beschikbaar tegen Streptococcus uberis mastitis. Het vaccin UBAC® is door HIPRA ontwikkeld en zorgt voor een daling van 55 % van het aantal klinische uierontstekingen ten gevolge van S. uberis. Koeien die een subklinische uierontsteking door S. uberis oplopen hebben door vaccinatie een daling in het celgetal op kwartierniveau van 70 %. Daarnaast produceren deze koeien 3,1 liter melk per koe per dag in de eerste 147 dagen na kalven meer in vergelijking met subklinisch geïnfecteerde niet gevaccineerde koeien.
Nu UBAC® ruim een half jaar op de markt is, zijn er vanuit Polen resultaten beschikbaar over de werking van het vaccin. Polen is één van de eerste landen waar het vaccin in is gezet. Op een bedrijf, bestaande uit twee stallen van 380 en 450 koeien, is de uiergezondheid van de koeien gevolgd. Beide stallen zijn bekend met S. uberis uierontstekingen. De stal van 450 koeien is gevaccineerd met UBAC®, de andere stal is niet gevaccineerd. De afname in uierontstekingen bij de gevaccineerde stal was vele malen groter dan in de niet-gevaccineerde stal. In onderstaande tabel staan de gegevens van de gevaccineerde stal met 450 koeien.
|
|
% klinische uierontsteking per maand |
% S. uberis + bij klinische uierontsteking |
% herhaalde mastitisgevallen |
Aantal mastitis-behandelingen per maand |
| VOOR VACCINATIE |
5,6 |
65 |
25 |
143 |
| HALF JAAR NA 1E VACCINATIE |
1,8 |
8 |
15 |
7 |
Voordat er gevaccineerd werd, had 5,6 % van de koeien per maand een uierontsteking. Dit zijn 25 koeien. Een half jaar na vaccinatie, was dit percentage gedaald naar 1,8 %, dit zijn slechts 8 koeien. Bij de niet gevaccineerde stal was de daling (waarschijnlijk een seizoensinvloed) veel minder groot, namelijk van 6,1 % naar 4,5 %. Alle koeien die een klinische uierontsteking kregen, zijn onderzocht op de veroorzaker. Voor vaccinatie werd 65 % van de klinische uierontstekingen veroorzaakt door S. uberis, na vaccinatie was er een duidelijke verschuiving zichtbaar en werd slechts 8 % van de klinische uierontstekingen veroorzaakt door S. uberis. In de niet gevaccineerde stal verschoof dit percentage van 70 % naar 60 %, en bleef dus een groot deel van de klinische uierontstekingen veroorzaakt worden door S. uberis. Het percentage herhalingsgevallen van een klinische uierontsteking, daalde in de gevaccineerde stal tevens van 25 naar 15 %.
De daling in klinische uierontstekingen zorgde ook voor een duidelijke daling in het aantal mastitisbehandelingen die in deze stal per maand moest worden ingezet. Voor vaccinatie werden er 143 mastitisbehandelingen per maand uitgevoerd en na vaccinatie daalde het aantal mastitisbehandelingen naar 7,21 behandelingen per maand! U kunt zich voorstellen dat de afname in behandelingen gepaard gaat met lagere behandelkosten, veel tijdswinst en veel minder frustraties door uierontsteking. Daarnaast heeft behandeling van een uierontsteking ten gevolge van Streptococcus uberis helaas niet altijd de gewenste resultaten. Streptococcus uberis kan een biofilm vormen, waarin de bacterie zich kan verstoppen. Op deze manier is de bacterie minder goed bereikbaar voor de eigen afweer van de koe maar ook voor antibiotica. Vaak is het nodig om dan een verlengde behandeling in te zetten, maar ook dit is lang niet altijd afdoende. Het gevolg is dat een koe een chronische infectie heeft met een sterk verhoogd celgetal. Koeien met een chronische infectie kunnen andere koeien weer infecteren en verhogen de infectiedruk op het bedrijf. Bij een S. uberis infectie geldt dan ook zeker dat voorkomen beter is dan genezen.
Wilt u ook een verbeterde uiergezondheid van uw koeien en wilt u weten of Streptococcus Uberis een rol speelt op uw bedrijf, dan kunt u in overleg met uw dierenarts een UDDERCHECK® uit laten voeren. De UDDERCHECK® geeft een beeld van de kiemen die op uw bedrijf een rol spelen. Wilt u meer weten over de UDDERCHECK®, klik dan hier.
Wilt u meer informatie over de mogelijkheden van vaccinatie bij mastitis, neem dan contact op met uw dierenarts, of rechtstreeks met HIPRA middels het contactformulier.
