De mestmarkt staat op een kantelpunt. Gaan nieuwe technieken voor kleinschalige verwerking doorbreken? Groeit de internationale markt voor hoogwaardige meststoffen van Nederland, of blijven veehouders veel tijd en energie steken in het afzetten van grote hoeveelheden water tegen een hoge prijs? “Je kunt nu al mooie producten maken voor de teelt van aardappelen, bieten of bloembollen”, schets mestspecialist Harm Wientjes.
Koploper in mestverwerking
Brabant was jarenlang koploper in mestverwerking, met zijn vee-intensieve gebieden. Alleen door moeizame vergunningentrajecten en verscherpte provinciale regelgeving staan veel initiatieven in de ijskast. Sinds de Mesttafels die de provincie met alle betrokken partijen heeft georganiseerd, is voor iedereen helder dat er ruimte nodig is voor mestverwerking. Maar in de praktijk is die er niet.
De Producenten Organisatie Varkenshouderij (POV) ziet dat het ook elders in Nederland lastig is om mestverwerkingsinstallaties te bouwen. Verwerking is een belangrijk instrument voor varkenshouders om de kostprijs zo laag mogelijk te krijgen. Ze stemmen hun keuze voor mestverwerking nauwkeurig af op de bedrijfssituatie en het gebied waar ze ondernemen.'
De meest gebruikte techniek is het scheiden van mest in een dunne en dikke fractie, waardoor de afzetkosten omlaag kunnen. Mestverwerking als veehouder doe je er niet even bij; het is vaak een dagtaak. Hoogste tijd om de stap naar hoogwaardige mestverwerking te maken. Met mooie producten heb je het ook in één klap over opbrengsten, in plaats van een kostenpost.
Wat gebeurt er de komende jaren met de bulk aan mest? Door de fosfaatreductie in de melkveehouderij en de aangekondigde sanering van de varkenshouderij zal het aanbod slinken, volgens DLV-adviseur Harm Wientjes. “Daarmee staan ook de investeringen in veelbelovende verwerkingstechnieken onder druk.” Als Nederland tot een rendabele én duurzame oplossing wil komen, dan ziet Wientjes brood in lokale verwerking waarbij één bedrijf het mestprobleem van een aantal omliggende bedrijven oplost. De POV ziet mineralenproducten uit mest als vervanging van kunstmest, mede omdat de afzet van dunne fractie varkensmest steeds lastiger wordt. Voorzitter Ingrid Jansen: 'We sturen op duurzame mestverwaarding en relaties; boeren die zich committeren aan installaties en gegarandeerde afzet in binnen- en buitenland.'
Mest op maat
Zowel de varkens- als melkveehouderij zet in op 'mest op maat'. Wientjes is betrokken bij de doorontwikkeling van de mestvergisters van Jumpstart. “Omdat je tijdens het proces met de keuze van zuren de vrijgekomen ammoniak op verschillende manieren kunt binden, kun je als individuele veehouder sturen op meststoffen”, zegt hij.
“Die ontwikkeling zet volgens mij wel door, omdat het op dit moment de enige rendabele businesscase is op veehouderijen. Je kunt mooie producten maken voor de teelt van aardappelen, bieten of bloembollen.” Volgens Wientjes is het ook goed mogelijk om mest lokaal te laten rouleren. “We starten projecten in Drenthe, Overijssel en Brabant waarbij veehouders en akkerbouwers gezamenlijk alle mest plaatsen én samen genoeg veevoer produceren”, legt hij uit. “Op grote schaal zie ik een oplossing in het volledig verwerken van alle varkensmesten het benutten van koemest op de Nederlandse landbouwgronden.”
Bron: DLV Advies
