Opvallend veel melkveehouders verlangen terug naar een oude bekende: de ketsplaat. Uit een telefonische enquête van Prosu onder 790 melkveehouders blijkt dat bijna vijftig procent de stelling ‘Ik zou wel weer terug willen naar de ketsplaat’ onderschrijft. Zo’n 36 procent is het er niet mee eens, en ruim vijftien procent is neutraal. Er lijkt dus sprake van een zekere heimwee, maar aan beide kanten van het spectrum heerst realisme. “Het zou mij wel weer wat lijken, maar ik denk niet dat we het gaan meemaken”, stelt melkveehouder Ruud Haarman.
Sinds de jaren ’90 is emissie-arm mest uitrijden de norm in Nederland. De ketsplaat verdween uit het land toen emissiearme technieken verplicht werden gesteld. Slechts een klein aantal melkveehouders mag onder strikte voorwaarden op grasland bovengronds uitrijden. Ten tijde van de introductie van emissie-arm uitrijden zagen veel veehouders de voordelen ervan: stikstof blijft beter beschikbaar voor het gewas, omdat het minder snel vervluchtigt en dichter bij de wortels wordt gebracht.
Maar na ruim 25 jaar zodebemesten en bouwlandinjecteren zijn de meningen erover verdeeld. Het Prosu-onderzoek maakt duidelijk dat de ketsplaat voor veel melkveehouders nog altijd aantrekkelijk is. Eén van hen is Ruud Haarman uit Bathmen (Ov), die het wel ziet zitten om weer bovengronds uit te rijden. “Het geeft veel minder schade aan de zode. Je snijdt er niet in en je belast hem minder met zwaar materieel,” zegt Haarman. Om schade aan de zode zoveel mogelijk te beperken laat hij tegenwoordig de mest met de sleepslang op het land brengen. Liever echter zou hij bovengronds uitrijden met een lichte trekker en lichte tank. Over mogelijke verliezen van nutriënten maakt hij zich in dat geval weinig zorgen: “Het spoelt wel goed tussen de wortels, mits er voldoende vocht is of je de mest verdunt met water. En wat ammoniakemissie betreft: ook bij zodebemesten gaat er wel wat de lucht in.”
Tegenstanders van de ketsplaat wijzen juist op de voordelen van de huidige methodes. “De betere werking van de mest wordt nog wel eens onderschat. We vergeten namelijk dat we nu veel minder mogen gebruiken dan vroeger,” merkt een veehouder op die overtuigd is van de meerwaarde van zodebemesten. Toch zijn voor- en tegenstanders het over één ding eens: een grootschalige terugkeer van de ketsplaat lijkt voorlopig niet realistisch. “Kijk maar naar andere landen zoals Duitsland. Daar wordt het ook al aan banden gelegd,” besluit Ruud Haarman.
Het onderzoek over het terug willen naar de ketsplaat is uitgevoerd door Prosu, het data- en mediabedrijf achter Melkveebedrijf. Naast de uitgeverij beschikt Prosu over een uitgebreide database met informatie van agrariers in Nederland en Belgie. Van februari tot en met april is aan melkveehouders onder andere gevraagd om te reageren op de stelling ‘Ik zou wel weer terug willen naar de ketsplaat’.
Tekst: Gerben Hofman
Beeld: Shutterstock
