Knutten, kleine muggen, kunnen veel overlast veroorzaken voor mens en dier. De verspreiding van blauwtong is hier een voorbeeld van. Sinds september 2023 gaat het blauwtongvirus (BTV) rond binnen de herkauwers met veel dode dieren tot gevolg.
In Nederland vindt vernatting plaats als onderdeel van herinrichtingsprojecten. Dit speelt bijvoorbeeld bij natuurontwikkeling, verdrogingsbestrijding, grondstoffenwinning en aanleg van infrastructuur. Het leefmilieu voor de knut kan hierdoor verbeteren. Hoewel er een link is tussen natte natuur en knutten, is er geen verband tussen natte natuur en blauwtong, aldus expert stekende insecten Piet Verdonschot van Wageningen University & Research.
“Het virus laat zich overdragen door een vector, de knut. Maar de knutten in moerasgebieden zijn niet de knutten die blauwtong overbrengen. Die leven in natte mestrijke graslanden, agrarisch gebied,” aldus Piet Verdonschot.
Habitat van knutten
Knutten komen over de hele wereld voor, toch hebben ze ook allemaal hun eigen habitat. Door te steken kunnen ze meer dan 35 soorten virussen overdragen op huisdieren, koeien, schapen en paarden. Ook vogels kunnen besmet raken. Het meest bekende diervirus is blauwtong. De knut die blauwtong overbrengt leeft in voedselrijke weilanden met mest. Knutten leven ook in moerasgebieden, maar dat zijn niet de knutten die het BTV overbrengen.
Besmetting met blauwtong
Als een knut besmet is met het BTV duurt het 10-14 dagen tot blauwtong overdraagbaar is op de gastheer. Ook de eieren van de knut zijn vervolgens besmet met het BTV. Andere virussen die knutten overdragen zijn het staart- en maneneczeem (SME) bij paarden en pony’s en het Schmallenberger virus. Dit virus heeft voornamelijk effect bij koeien en schapen en veroorzaakt misvormde kalveren en lammeren.
Maatregelen treffen
Knutten kunnen lastig worden bestreden omdat larven zich overal kunnen vestigingen. Door een aantal maatregelen kan de knut wel beperkt worden rondom het erf.
- Verwijderen van stilstaand water. Denk hierbij aan vijvers zonder pomp, drinkbakken en met water gevulde bloempotten
- Herstellen van slecht afgewaterde platte daken en dakgoten
- Opvullen of draineren van modderpoelen
- Opruimen van vochtig of nat organisch materiaal
- Schoonhouden van putjes
- Opruimen of aanharken van mest op het land
- Dagelijks verschonen van de drinkbakken
- Opstallen van vee tijdens de schemering en in de avond
Bron: Groen Kennisnet
