Luchtwegproblemen bij kalveren komen helaas vaak voor. Met name in de herfst en winter worden op veel bedrijven hoestende en snotterende kalveren gezien. De dieren zijn ziek, hebben koorts en drinken te weinig, met alle gevolgen van dien.
Gevolgen op de korte termijn, maar zeker ook op de lange termijn door verminderde groei en een lagere levensproductie. Wilt u over twee jaar een gezonde vaars met een goed toekomstperspectief aan de melk hebben? Begin dan vandaag met het aanpakken van de luchtwegproblemen bij uw kalveren!
Bij een luchtweginfectie worden in de regel hoestende en zieke kalveren met hoge koorts en een pompende ademhaling gezien. Wanneer een kalf een luchtweginfectie overleeft, zal deze vaak een groeiachterstand hebben. Dit komt deels omdat ze minder willen drinken tijdens ziekte, maar ook doordat er verlies van functioneel longweefsel op kan treden. Hierdoor kan het dier minder goed zuurstof opnemen en zal de groei van het kalf achter blijven. Verlies van longweefsel zal nooit meer volledig herstellen en heeft hierdoor vaak effect op het latere leven van dit dier als melkkoe. Uit onderzoek blijkt dat dieren die meer dan vier gevallen van luchtwegaandoeningen gehad hebben, een kortere levensduur en levensproductie hebben (Bach, 2011).
Bacteriële luchtwegontstekingen
Bacteriën kunnen een ernstige longontsteking veroorzaken. Zeker wanneer er kleine beschadigingen van het slijmvlies zijn, kan een bacterie gemakkelijk een infectie veroorzaken. Beschadigingen van het slijmvlies kunnen ontstaan door een andere ziekteverwekker (zoals een virus), maar ook door bijvoorbeeld een hoge luchtsnelheid (tocht) of ammoniak. Het optimaliseren van de huisvesting van de kalveren draagt dan ook bij aan het voorkomen van luchtwegproblemen.
Mannheimia Haemolytica
Mannheimia Haemolytica is een veel voorkomende bacterie die veel schade in de longen kan veroorzaken. In 31 % van de longspoelingen die afgelopen jaar onderzocht zijn bij het laboratorium MBMvet, werd M. Haemolytica aangetoond. M. Haemolytica is een bacterie die vaak in de voorste luchtwegen van (gezonde) kalveren wordt gevonden. Door het inademen van grote hoeveelheden van deze bacterie en het niet goed verwijderen van de bacterie door het afweersysteem, kan M. Haemolytica in de diepere luchtwegen terecht komen en hier schade veroorzaken. De schade wordt met name veroorzaakt door het leucotoxoïde, een soort gifstof van de bacterie. Het leucotoxoïde veroorzaakt een heftige ontstekingsreactie, waarbij onherstelbare longschade optreedt.
Histophillus Somni
Een andere bacterie die ernstige longontstekingen kan veroorzaken is Histophillus Somni. Deze bacterie werd in 24 % van de longspoelingen aangetoond (bron: MBMvet). De gifstoffen van H. Somni kunnen trombose en longschade veroorzaken. Naast longontsteking kan H. Somni ook gewrichtsontsteking, oorontsteking (hangoor) of een ontsteking aan het hart geven.
Management kalveropfok
Om de kans op een bacteriële luchtwegontsteking te verkleinen, is het van belang dat het management rondom de kalveropfok op orde is. Zorg dat de kalveren direct na de geboorte minimaal 2 liter biest krijgen. In biest zitten afweerstoffen die het kalf kunnen helpen om een beginnende luchtweginfectie te bestrijden. Zorg ervoor dat zieke kalveren geen contact kunnen hebben met gezonde kalveren, om zo de infectiedruk te verlagen. Ook het voorkomen van tocht, ammoniak en stress draagt bij aan een gezonder kalf. Daarnaast is het mogelijk om tegen Mannheimia Haemolytica en Histophillus Somni te vaccineren. HIPRABOVIS SOMNI/Lkt is een combinatievaccin en bevat deze beide kiemen. Het vaccin zorgt voor afweeropbouw tegen beide bacteriën, maar ook tegen het leucotoxoïd van M. Haemolytica dat zorgt voor de ernstige longschade. Uit onderzoek blijkt dat vaccinatie met HIPRABOVIS SOMNI/Lkt de klinische verschijnselen van een longontsteking met 50 % vermindert. Daarnaast neemt bij een luchtweginfectie de ontstane schade met 50 % af en zijn er vijf keer minder antibiotica behandelingen nodig bij gevaccineerde dieren ten opzichte van niet gevaccineerde dieren.
Dus als u als veehouder uw kalveren dit najaar en winter wilt beschermen tegen bacteriële longontstekingen en daarmee gezondere en betere kalveren wilt laten opgroeien tot productieve melkkoeien, start dan nu met vaccineren met HIPRABOVIS SOMNI/Lkt!
