Hoe goed zijn uw kalveren beschermd tegen luchtweginfecties?

De dagen worden korter en ook de eerste nachtvorst is een feit, de herfst en winter zijn in aantocht. Een vaak lastige periode wat luchtwegproblemen bij kalveren betreft. De temperatuursverschillen op een dag zijn groot en het is vaak zoeken naar het juiste punt tussen voldoende luchtverversing, zonder dat het gaat tochten. Is dit bij u op het bedrijf ook een bekend probleem en wilt u uw kalveren zo goed mogelijk beschermen tegen luchtweginfecties? Lees dan hier verder.

Luchtwegproblemen zorgen voor grote schade bij uw jongvee. Het uierweefsel wordt namelijk in de eerste levensmaanden van een kalf al ontwikkeld. Wanneer een kalf tijdens deze periode echter ziek wordt door bijvoorbeeld een longontsteking, heeft dit een negatieve invloed op de ontwikkeling van het uierweefsel. Deze achterstand wordt niet meer ingehaald en heeft zodoende een negatieve invloed op de levensproductie van het dier. Hoe vaker een kalf een episode van luchtwegproblemen heeft, hoe groter de kans is dat het dier tijdens de 1^e of 2^e lactatie wordt afgevoerd. Zoals voor alle infectieziekten, geldt ook bij luchtweginfecties dat problemen ontstaan als de infectiedruk te hoog is en de weerstand van het kalf te laag. Als veehouder heeft u op het verlagen van de infectiedruk en het verhogen van de weerstand van uw kalveren gelukkig een grote invloed!

Waar moet ik op letten om de infectiedruk te verlagen?

Voor de bacteriën en virussen die luchtwegproblemen veroorzaken geldt dat deze zich prettig voelen in een vochtig klimaat. Dit is dan ook de grootste reden dat we meer luchtwegklachten zien bij jongvee tijdens de (op stal) vochtige wintermaanden. Om het aantal ziektekiemen in de lucht van uw kalverstal te verlagen, is het van belang om te zorgen voor voldoende verse lucht. Het klimaat moet prettig fris zijn en het mag nergens in de stal ruiken naar ammoniak. In veel stallen worden kleppen geïnstalleerd om de kalveren te beschermen tegen tocht. Hoewel tocht hiermee op deze plek vaak wordt voorkomen kan het microklimaat onder deze kleppen erg benauwd zijn. Ga zelf eens op deze plekken zitten. Een te hoge concentratie ammoniak bijvoorbeeld is irriterend voor de luchtwegen en kan de weg voor ziektekiemen vrij maken.

Om te zien of er voldoende lucht wordt ververst kunt u een rookproef laten doen. Hierbij wordt gekeken naar de tijd waarin de rook weer verdwijnt en de luchtsnelheid. Een te hoge luchtsnelheid (meer dan 0,2 meter per seconde) betekent dat er sprake is van tocht, iets wat niet gewenst is.

Ziektekiemen

De infectiedruk op een bedrijf wordt ook bepaald door de al aanwezige ziektekiemen. Voor een pasgeboren kalf begint het risico op infectie direct na de geboorte. Kalveren die de eerste 24 uur bij de koe worden gelaten hebben bijvoorbeeld 3,5 keer meer kans om luchtwegklachten te krijgen. Voor kalveren die de eerste week in dezelfde ruimte als het melkvee worden gehuisvest is er een 17 keer hogere kans hierop. Haal uw kalveren daarom na de geboorte weg bij de koe en vang het op in schone eenlingboxen in een aparte ruimte. Een eenlingbox is pas echt schoon als deze, naast zichtbaar schoon, ook is ontsmet met een ontsmettingsmiddel. Reinig de eenlingboxen niet in dezelfde ruimte als waar de kalveren staan. De kleine luchtdruppels die door de hoge drukspuit ontstaan verspreiden ziektekiemen.

Vaccinatie

De infectiedruk op bedrijfsniveau verlagen is erg belangrijk bij infectieziekten en dit kan onder andere goed met behulp van vaccinatie van alle kalveren. Wanneer de (iets) oudere kalveren namelijk klachten hebben is de kans groot dat zij de jongere en gevoeligere kalveren besmetten. Houdt de kalveren dan ook minimaal de eerste 2-3 weken in eenlingboxen en zorg ervoor dat er niet meer dan 3 weken leeftijdsverschil zit tussen kalveren in een groepshok. Het meest optimale is het om kleine groepjes kalveren te maken die u de gehele stro periode (tot minimaal 1 maand na spenen) bij elkaar houdt. Zo hanteert u het all-in / all-out systeem en is de overdracht van alle ziektekiemen geminimaliseerd. Wanneer u een kalverdrinkautomaat heeft is het nuttig om bij elke introductie van een nieuw kalf de speen te vervangen. Zo voorkomt u dat in de kieren van een versleten speen ziektekiemen achter blijven waardoor de jonge, gevoelige kalveren ziek worden.

Verhoog de weerstand van uw kalveren

Kalveren worden zonder afweerstoffen geboren. De biest zorgt voor de eerste afweerstoffen, waarnaar een kalf zelf afweerstoffen aan gaat maken. Het is daarom van belang dat het kalf zo snel mogelijk, voldoende biest opneemt. Helaas nemen alleen de afweerstoffen die nodig zijn om het kalf tegen een infectie met BRSV (pinkengriep) te beschermen, al snel af. Vaccinatie op jonge leeftijd kan hierbij de uitkomst zijn. Door de kalveren vanaf dag 9 met het neusvaccin NASYM te vaccineren, worden er op lokaal niveau afweerstoffen aangemaakt. Deze afweerstoffen beschermen het kalf tegen een infectie met het BRS-virus. Het kalf is hierdoor beschermt tot 2 maanden na vaccinatie.

Eventueel kan deze bescherming verlengt worden door het kalf eenmalig vanaf 10 weken leeftijd te boosteren door NASYM in de spier te vaccineren. Hierdoor is het kalf 6 maanden extra beschermd, dus tot een leeftijd van 8 maanden! Door kalveren te beschermen tegen BRS-virus, heeft een bacterie ook minder kans om een longontsteking te veroorzaken. Dit komt omdat bacteriën vaak (maar niet altijd) aanhechten aan de beschadigingen die door een virus zijn veroorzaakt. Een goede vaccinatiestrategie bij uw kalveren zal voor gezondere dieren zorgen, minder frustratie en meer werkplezier, zowel nu als in de toekomst!