Oorzaak luchtwegproblemen
Luchtweg problemen bij kalveren ontstaan als gevolg van een combinatie van oorzaken. Omgevings- en stressfactoren kunnen we zien als management. Het begint natuurlijk met een sterk en weerbaar kalf. Een optimale transitie van de koe, de juiste manier van biest geven en na de biest op de juiste manier de kalveren voeren hebben hierop een belangrijke invloed. Huisvesting, klimaat/omgeving en “groepen vormen” zijn mogelijks de eerste stressfactoren voor een kalf.
Normaal gezien denken we bij luchtwegproblemen van kalveren vaak eerst aan behandeling, antibiotica met of zonder ontstekingsremmers. De behandeling met antibiotica helpt echter alleen als er bacteriën een rol spelen in het proces, antibiotica helpt niet tegen virussen.
Diagnostiek
Maar hoe weten we dan wat de oorzaak is van luchtwegproblemen. Hiervoor zullen we eerst de problemen en omstandigheden goed in kaart moeten brengen. Om te kijken welke ziektekiemen een rol spelen bij luchtwegproblemen kunnen we terugvallen op verschillende technieken. Een positieve uitslag in deze testen, zegt echter nog niet altijd of deze kiem ook de oorzaak van problemen is. Eigenlijk zouden we daarvoor het liefst de uitslagen naast pathologie bevindingen willen leggen, maar die zijn meestal niet voorhanden.
Bloedonderzoek naar afweerstoffen is een methode, die al heel lang gebruikt wordt. Onderzoek van de kiemen diep in de neus (met een swab) kan volstaan bij een infectie van de voorste luchtwegen (neus, keel).
Doordat laboratoria nieuwere testen aanbieden is het nemen van longspoelingen bij kalveren momenteel een aantrekkelijke optie, die veel mogelijkheden biedt.
Longspoeling (BAL)
De longspoelsels kunnen op twee manieren onderzocht worden. Er kan cultuur gedaan worden, waarbij gekeken wordt naar groei van bacteriën/mycoplasma. PCR is een methode waarbij gezocht wordt naar genetisch materiaal van de kiem. Voordeel bij cultuur is de mogelijkheid om te kijken voor welke antibiotica een bacterie of mycoplasma gevoelig is (antibiogram). Voordeel van de PCR is, dat er naast bacteriën/ mycoplasma ook naar virussen gekeken kan worden en dat de test snel een uitslag heeft.
Lees verder onder de video met daarin de workshop HIPRA longspoeling (Arjan van Genugten)
Plan van aanpak, gericht en preventief
Het is duidelijk, dat de we de jongvee opfok de komende tijd moeten optimaliseren met het zicht op regelgeving. Een gerichte en preventieve aanpak van luchtweg problemen, waarin management, diagnostiek, vaccinatie en behandeling op de juiste manier ingezet kunnen worden, geeft op korte en lange termijn de beste resultaten op ons bedrijf.
Vraag uw dierenarts naar de mogelijkheden van aanvullend onderzoek op uw bedrijf.
Referentie: Ru06-2017NL-OL/BAL1
