De bacterie Mannheimia haemolytica is een bekende als het gaat om luchtwegproblemen bij kalveren. Zo wordt deze bacterie bij 31 % van de longspoelingen van zieke kalveren die bij MBMVet onderzocht worden, aangetoond. De laatste jaren worden er echter steeds meer meldingen gemaakt van plotseling optredende, heftige longontstekingen bij melkvee, vaak met sterfte tot gevolg. De bacterie Mannheimia haemolytica kan dit beeld veroorzaken en uit onderzoek door de GezondheidsDienst blijkt dat deze bacterie de laatste jaren steeds vaker voor problemen zorgt bij melkkoeien.
De oorzaak van Mannheimia-longontsteking
In 2009 werd er door de GD een pilotonderzoek uitgevoerd om de oorzaak te achterhalen waarom Mannheimia ineens toeslaat bij melkkoeien. Het bleek dat de meeste bedrijven met uitbraken een bron voor stress onder het koppel aan konden wijzen. Hierbij valt te denken aan overbezetting in de stal, slechte ventilatie, de aankoop of introductie van nieuwe koeien in het koppel, koppel bekappen, grote voerveranderingen etc. Wat opvalt is dat veel van deze stressoren ook vaak voorkomen bij jongvee. Denk hierbij aan de stress rondom spenen (een voerverandering), het niet toepassen van een all-in-all-out principe(introductie van nieuwe dieren in een koppel), of slechte of onvoldoende ventilatie in de jongveestal. Mannheimia haemolytica is dan ook een bacterie die een belangrijke rol speelt bij de luchtweggezondheid van (vaars)kalveren.
Mannheimia haemolytica is bij gezonde kalveren en koeien in de neus aanwezig, zonder dat dit onder normale omstandigheden voor problemen zorgt. Onder invloed van stress, zoals hierboven beschreven, kan de bacterie zich dieper in de longen gaan vestigen en zich daar ziekmakend gaan gedragen. De bacterie maakt gifstoffen aan waardoor er enorme weefselschade in de longen optreedt. Eén van deze gifstoffen is het leukotoxine. Dit leukotoxine valt de witte bloedcellen aan, welke normaalgesproken ziekteverwekkers onschadelijk maken. Doordat de witte bloedcellen aangevallen worden, gaan deze kapot en lekken op hun beurt weer gifstoffen die ze normaal gebruiken om de ziekteverwekker te doden. Doordat deze giftige stoffen in het longweefsel terecht komen, ontstaat er nog meer weefselschade in de longen.
Hoe meer leukotoxine, hoe groter de schade aan het longweefsel. Het is dus belangrijk dat de ontstekingsreactie die ontstaat bij een Mannheimia haemolytica-infectie zo snel mogelijk wordt geremd, of beter nog, voorkomen wordt! Wanneer er sprake is van een uitbraak op een bedrijf met Mannheimia is het van het grootste belang om zieke dieren zo snel mogelijk op te sporen en te behandelen met een pijnstiller en een passende antibioticakuur. Een vroege behandeling kan de ernst van de schade veelal beperken, maar omdat de dieren in het begin weinig ziekteverschijnselen kunnen vertonen, is het een uitdaging om zieke dieren op te sporen. Meet maar eens de temperatuur bij hokgenoten van zieke kalveren met luchtwegproblemen. Vaak zijn er meerdere kalveren aanwezig die er niet ziek uitzien, maar wel al duidelijke koorts hebben. Een ziek kalf valt vaak pas later op, wanneer het ziekteproces al verder gevorderd is. Hierdoor komt behandeling veelal te laat en is er al sprake van grote schade in de longen. Het is daarom beter om ziekte te voorkomen. Vaccinatie tegen Mannheimia haemolytica biedt hierbij uitkomst.
Vaccineren tegen de gifstof (leukotoxine)
HIPRABOVIS Somni/Lkt® is een bacterieel luchtwegvaccin werkzaam tegen de bacterie Histophilus somni en tegen het leukotoxine van Mannheimia haemolytica! Doordat het vaccin zorgt voor afweer tegen één van de belangrijkste schadeveroorzakende gifstoffen van M. haemolytica, het leukotoxine (Lkt), worden deze toxines snel geneutraliseerd. Hierdoor worden de symptomen en longschade bij een M. haemolytica infectie tot 70 % verminderd!
Wilt u nu ook meer weten over de toepassing van vaccinatie bij luchtweginfecties, neem dan contact met ons op via onderstaande knop.
Wist u dat HIPRA regelmatig korte webinars geeft over het verhogen van de levensproductie van uw koppel? In een presentatie van 30 minuten, welke u via uw computer of telefoon kunt volgen, zult u ontdekken hoe een goede uiergezondheid en jongveeopfok zorgen voor een gezond bedrijf en werken zonder frustratie! De eerstvolgende webinar vindt plaats op donderdag 5 november om 12.00 uur. Klik hier om u in te schrijven.
