Goed ontwikkelde vaarzen met gezonde uiers zijn van groot belang voor het melkveebedrijf. Van vaarzen willen we immers dat ze de oudere dieren op den duur waardig gaan vervangen; ze zijn de toekomst van het bedrijf. Vaarzenmastitis is een vervelend probleem waar veel melkveehouders helaas regelmatig mee te maken hebben. Hoe komt dat nou? En hoe kun je het voorkomen?
Uit onderzoek blijkt dat ruim 20 procent van de vaarzen na afkalven een te hoog celgetal heeft (>150.000 cellen / ml). Eén op de acht vaarzen krijgt in de eerste lactatie mastitis. Vaarzenmastitis ontstaat net zoals mastitis bij volwassen koeien bijna altijd doordat bacteriën weken tot zelfs maanden voor afkalven via het slotgat de uier binnendringen en een infectie veroorzaken. Meest aangetoonde bacterie bij vaarzen zijn: Coagulase Negatieve Stafylokokken (CNS) gevolgd door Stafylokokkus aureus en Streptokokkus uberis. Vervroegde afvoer en productieverlies zijn de grootste kostenposten. Gemiddeld komt dit per aanwezige vaars neer op 31 euro. Kosten verschillen van 0 – 220 euro per aanwezige vaars.
Deze 10 tips geven u handvatten om vaarzenmastitis voor zover mogelijk te voorkomen. Minder problemen werkt vaak wel zo lekker.
- Voorkom bij de kalveren het ontstaan van zuigers
- Let er bij drachtig jongvee en rondom het afkalven extra goed op dat de ligplaats schoon en droog is. De infectiedruk rond de spenen is bij schone, droge ligbedden en schone koeien lager.
- Beperk stuwing op de uier voor afkalven door beperkt (maximaal 12 procent) ruw eiwit te voeren.
- Dip of spray de vaarzen die al door de melkput komen. ‘Schone’ spenen helpen nieuwe infecties voorkomen.
- Zorg voor voldoende mineralen en vitamine E. Controleer met een (gepoold) bloedmonster een aantal vaarzen en voer zo nodig bij met bolussen.
- Melk vaarzen die voor afkalven al melk lekken. Door de druk op de spenen blijft het slotgat open en kunnen bacteriën naar binnen.
- Zorg voor voldoende vreet- en ligplaatsen bij de melkkoeien. Vaarzen zijn de laagste in rang en komen snel in de knel.
- Gebruik leidingwater in plaats van slootwater.
- Start op tijd in het seizoen met vliegenbestrijding. Vliegen kunnen spenen beschadigen en brengen bacteriën over. Gebruik ook oorflappen en/of poor-on middelen voor koeien die naar buiten gaan.
- Maak bij voorkomende gevallen gebruik van bacteriologisch onderzoek inclusief gevoeligheidsbepaling om de beste behandeling in te zetten.
