Klebsiella gevonden
Als er met regelmaat Klebsiella op uw bedrijf gevonden wordt, is dat een vervelende zaak. Het is duidelijk, dat behandelen vaak niet goed gaat en een groot aantal van de Klebsiella mastitis gevallen verloopt zeer ernstig. Echter een gewone, milde of zelfs subklinische infectie (alleen een verhoogd celgetal) kan ook veroorzaakt worden door Klebsiella.
Hoe komt Klebsiella binnen op uw bedrijf?
We zijn allemaal bekend met de introductie van Klebsiella door gebruik van besmet zaagsel. Ook kan Klebsiella voorkomen in de omgeving van de uitloop (milieu buiten de stal), daar de koeien besmetten en zo uw stal worden binnengebracht.
Uit Amerikaans onderzoek blijkt (Zadoks, JDS 2011), dat melkveebedrijven chronisch besmet kunnen zijn met Klebsiella. Koeien dragen Klebsiella dan met zich mee in de pens en de darmen (net als coli bacteriën) en wordt via deze weg ook weer in de omgeving gebracht. Hygiëne van water en voer moet dus ook de nodige aandacht krijgen, want via deze weg kunnen nieuwe dieren weer drager worden in de pens/darm (grafiek: Onderzoek Zadoks, JDS 2011).
Echter, een groot aantal van deze bedrijven heeft nooit last van zichtbare uierontstekingen door Klebsiella. In Europa is een dergelijk onderzoek nog niet gedaan.
Na een Klebsiella uierontsteking kan een kwartier chronisch geïnfecteerd worden, de bacterie blijft dan in het kwartier aanwezig en kan andere koeien op het bedrijf besmetten.
Hoe gebeurt een infectie van de uier?
Klebsiella gedraagt zich grotendeels als een omgevingsgebonden bacterie. Een uierinfectie gebeurt tijdens het melken of in de stal door bacteriën uit de omgeving. Hygiëne (koeien, looppaden en ligboxen) speelt in dit geval dus een belangrijke rol. Het kiemgetal van de bedding is een onderdeel hiervan. In enkele gevallen kan Klebsiella zich gedragen als een koegebonden bacterie. De overdracht gebeurt in dit geval tijdens het melkproces van koe naar koe (vanuit een chronisch geïnfecteerd kwartier).
Extra aandacht tijdens de zomerperiode
Pensverzuring en (hitte)stress kunnen er voor zorgen, dat de besmettingsdruk via de mest veel hoger wordt en tegelijkertijd kan in een hete periode de weerstand van de koe onder druk staan. Beide factoren kunnen samen zorgen voor een verhoging van het aantal ernstige Klebsiella gevallen in de zomer.
Onderzoek QMPS 2015: % Afvoer of dood na mastitis
Afvoer en plan van aanpak
Een ernstige mastitisinfectie met sterfte of sterk gedaalde productie zorgen ervoor, dat een groot percentage koeien afgevoerd wordt als gevolg van Klebsiella. Breng met de dierenarts de risicofactoren op uw bedrijf in kaart en maak een plan van aanpak.
Vaccinatie kan onderdeel uitmaken van het plan van aanpak en het reduceren van de afvoer. Praktijkervaringen onder Nederlands omstandigheden tonen aan, dat dit zeer effectief is (Poster WBC Dublin 2016).
Bespreek Klebsiella met uw dierenarts om tot een gerichte oplossing te komen.
Referentie: Ru06-2017NL-OL/Kleb
