Speenaandoeningen kunnen veel problemen geven bij het melken en mastitis in de hand werken. Het is daarom belangrijk de oorzaken van speenaandoeningen snel te onderkennen. Om dieper in te gaan op oorzaken van en oplossingen voor speenaandoeningen biedt de Gezondheidsdienst voor Dieren een interactieve workshop.
Het uiergezondheidsteam van de Gezondheidsdienst voor Dieren (GD) ontvangt regelmatig vragen over speenaandoeningen, meldt de GD op haar website. De aandoeningen variëren van zeer ernstig tot minder ernstig.
Is de melkinstallatie de oorzaak?
Bij een goed functionerende melkinstallatie zijn de spenen na het melken droog, zacht en warm. De huid is gaaf en heeft een normale kleur. Gezwollen of verkleurde spenen direct na afname van de melkstellen wijzen volgens de GD op onvolkomenheden bij de melkinstallatie. Daarnaast kan de melkmachine aandoeningen veroorzaken die langer zichtbaar zijn, zoals puntbloedinkjes en overmatige speenpuntvereelting. Kleine sneetjes aan de basis van de speen kunnen ook zijn veroorzaakt door de melkinstallatie.
Infectieuze oorzaken
Speenaandoeningen kunnen ook worden veroorzaakt door bacteriën, virussen en schimmels. Virussen spelen bij speenaandoeningen de belangrijkste rol. Wratten (Bovine Papilloma Virus), Bovine herpes mammilitis en Pseudocowpox zijn hiervan de bekendste voorbeelden. Het virus wordt overgedragen door direct contact, via materialen waar het virus op zit of via insecten. De ernst en de duur van de aandoeningen zijn afhankelijk van het type virus, de plek op het lichaam die is aangedaan en de mate van gevoeligheid van het dier voor het virus. Afhankelijk van het type virus kan zich na een bepaalde tijd immuniteit ontwikkelen waardoor de aandoening verdwijnt. Volgens de GD zijn maatregelen tegen deze virale aandoeningen met name gericht op het voorkomen van overdracht, zoals speenontsmetting en vliegenbestrijding.
Andere oorzaken
Speenverwondingen kunnen ook ontstaan door betrapping, prikkeldraad, bijten, chemische stoffen of verbranding. Allergische reacties, bijvoorbeeld voor rubber, kunnen ook een rol spelen. Een weersverandering kan schrale spenen en kloven veroorzaken. Onder invloed van ultraviolet licht en bepaalde bestanddelen in het voer kunnen spenen worden aangetast door zonnebrand. Er zijn ook aandoeningen waarvan de deskundigen de oorzaken nog niet precies weten.
Workshop speenaandoeningen
De GD biedt een interactieve workshop voor bijvoorbeeld studieclubs of dierenartsenpraktijken om dieper in te gaan op de oorzaken van en oplossingen voor speenproblemen. Kijk voor meer informatie op de website van de GD.
Tekst: Gerben Hofman
