Boerenclub ZLTO, adviesbureau NMI en agritechbedrijf AgroCares ontwikkelen samen een tool die ecosysteemdiensten op de boerderij inzichtelijk maakt. Dat vormt de basis voor een eerlijke beloning voor de boer.
De hele wereld zoekt naar een manier om ecosysteemdiensten per boerenperceel te berekenen, zoals biodiversiteitsherstel, bodemleven, waterkwaliteit, stikstofreductie en koolstofopslag. Dit is de ambitie van de tool Monitor Ecosysteem Diensten (MED). Maar dit is niet simpel. Om deze tool praktijkrijp te krijgen, kwamen 35 stakeholders bij elkaar om mee te denken.
Effecten van ecosysteemdiensten
Boeren, onderzoekers, ketenpartijen, ambtenaren en techneuten zaten op maandag 30 oktober jl. rond de tafel om de tool Monitor Ecosysteem Diensten naar de praktijk te krijgen. Onderzoeker Gerard Ros (NMI) was één van hen: “Een landbouw in transitie heeft maatwerk nodig dat perspectief biedt op perceel- en bedrijfsniveau. Dat helpt ondernemers naar een positieve bijdrage aan milieudoelen. Deze nieuwe tool geeft boeren en hun omgeving betrouwbaar en afrekenbaar inzicht in de effecten van ecosysteemdiensten op een boerenperceel.”
Maatwerk heeft de toekomst
Het is noodzakelijk om als boer de productie van voedsel te combineren met maatschappelijke meerwaarde. Vanaf 2018 is het BedrijfsBodemWaterPlan (BBWP) ontwikkeld. Die tool is reeds beschikbaar voor boeren en wordt uitgebouwd naar een brede Monitor Ecosysteem Diensten. Inmiddels zijn de eerste rekenmodules klaar. Die geven boeren inzicht in hun bijdrage aan de ecosysteemdiensten bodem & water, koolstof en stikstof, wat als basis kan dienen voor beloning. Volgend jaar volgen modules rond
biodiversiteit en het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen. Frank Verhoeven, directeur Boerenverstand: “Voortbouwend op de inzichten uit het landelijke KPI-k traject is het cruciaal dat alle partijen dezelfde prestatie-indicatoren gebruiken. Op deze manier kunnen we werken aan het stapelen van beloningen, zoals pachtkorting, rentekorting en duurzaamheidstoeslag in de keten, zodat boeren een reële beloning ontvangen voor hun prestaties.”
Advies op maat
Via de MED kunnen boeren op perceelniveau zien wat het effect is van maatregelen die ze nemen. De MED maakt hierbij handig gebruik van perceelspecifieke databestanden en informatiebronnen. Op een kleigrond is immers de nutriëntensituatie anders dan op een zandgrond. Zo kunnen boeren gemakkelijk bijhouden of ze milieudoelen ook daadwerkelijk realiseren op hun bedrijf. Op deze manier maakt de monitor het stapelen van verschillende ecosysteemdiensten op perceelniveau inzichtelijk en draagt het bij aan de duurzaamheidsprestaties van boeren in de markt en maatschappij. Om zeker te weten dat de MED goed aansluit op de boerenpraktijk wordt tijdens de ontwikkeling intensief samengewerkt met groepen boeren die de tool testen op toepassing en gebruiksgemak.
Dit project wordt gefinancierd door het groen-economisch herstel fonds van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland en loopt ten minste tot eind 2024.
Bron: NMI-Agro
