Gezonde kalveren maken hoog productieve en duurzame vaarzen
We weten dat de schade door luchtwegklachten groot is en dat deze een negatieve invloed heeft op de melkproductie later in het leven. Zoals voor alle infectieziekten, geldt ook bij luchtweginfecties dat problemen ontstaan als de infectiedruk te hoog is en de weerstand van het kalf te laag. Als veehouder heeft u op het verlagen van de infectiedruk en het verhogen van de weerstand van uw kalveren gelukkig een grote invloed! In een vorig artikel hebben we besproken hoe u de infectiedruk kunt verlagen, in dit artikel gaan we in op het verhogen van de weerstand.
Hoe verhoog ik de weerstand van mijn kalveren?
De eerste belangrijke maatregel die u kan nemen om uw kalveren een goede weerstand te geven is direct na de geboorte; in de vorm van biest. Dat een matige of slechte biestverstrekking meer risico geeft op kalverdiarree is vaak duidelijk zichtbaar. Het te weinig of te laat geven van biest, of biest van een slechte kwaliteit, verhogen echter ook het risico op luchtwegklachten in de eerste levensmaanden van het kalf. Geef het kalf daarom direct na geboorte 2-3 liter van de eerste biest (3-4 liter indien per sonde), herhaal dit de eerste 24 uur nog tweemaal. Voer de 2de en liefst 3de dag ook biest en stap daarna over op melk(poeder).
Een tweede maatregel die goed helpt om schade door luchtwegproblemen te voorkomen is vaccineren. Vaccinatie zorgt ervoor dat de weerstand van het kalf wordt versterkt. Het kalf gaat na vaccinatie afweerstoffen aanmaken waardoor het ziektekiemen beter en sneller te lijf kan gaan. De schade aan de longen door ziekte wordt hiermee beperkt. Vaccineren kan een kostbare investering lijken maar de kosten van longontsteking zijn altijd hoger, zeker in deze tijd waarin het extra belangrijk is om spaarzaam om te gaan met uw jongvee. Vaccineren betaalt zich daarom terug en geeft u als veehouder meer werkplezier.
Als derde factor om de weerstand bij kalveren te verhogen zijn een goede voeding en een goed klimaat van belang. Voer de kalveren tijdens koude periodes bijvoorbeeld meer melkpoeder. Bij een staltemperatuur van 5 graden is dit 10% meer, bij 0 graden zelfs 20% meer. Verhoog hiertoe de concentratie poeder. Zorg altijd voor een dikke laag droog stro. Deze is dik genoeg wanneer de poten bij een liggend kalf niet zichtbaar zijn. De voor knieën moeten brandschoon zijn. Zijn ze iets nat of bevuild? Dan is het stro te nat, meer strooien dus! Het om doen van een kalverdekje scheelt enorm in de energie die een kalf in de koude maanden kwijt is aan het zichzelf op temperatuur houden. Daarnaast heeft eventuele tocht veel minder effect wanneer kalveren een dekje op hebben. Kijk ook eens kritisch naar de verstrekking van voer en melk; zijn de bakken, emmers en spenen schoon? Is ruwvoer, krachtvoer en drinkwater gemakkelijk bereikbaar? De kalveren in de foto bovenaan dit artikel zijn ongeveer even oud, hetgeen gunstig is voor de infectiedruk. Het aantal emmers met water en voer is echter onvoldoende en slecht bereikbaar (te diepe emmer voor brok) waardoor competitie optreedt.
Actielijst om uw kalveren goed voorbereid het najaar in te laten gaan:
- Overleg met uw dierenarts of vaccineren ook op uw bedrijf een goede optie is.
- Loop de huisvesting na:
– Heb ik voldoende eenlingboxen om mijn kalveren minimaal 2-3 weken individueel te huisvesten?
– Zijn deze gemakkelijk schoon te maken en ontsmetten?
– Staan mijn kalveren apart gehuisvest van het ouder vee?
– Moet ik extra groepshokken maken om kleine groepjes kalveren bij elkaar te kunnen houden?
– Hoe kan ik zorgen voor voldoende ventilatie maar tocht voorkomen?
Door vaccineren een betere weerstand!
Door te vaccineren zorgt u ervoor dat uw kalveren extra afweerstoffen krijgen tegen luchtwegkiemen. In een veldproef waarbij het vaccin HIPRABOVIS SOMNI/Lkt werd gebruikt zagen we een afname van 80% minder antibioticabehandelingen door vaccinatie, zoals te zien is in onderstaande figuur:
11Foix, A. et al. (2016) Poster gepresenteerd tijdens WBC, Dublin, Ierland.
Om te weten welk vaccin het meest passend is op uw bedrijf is het raadzaam om onderzoek te doen welke kiemen een rol spelen. Dit kan via verschillende methodes, uw dierenarts kan u hierin adviseren. Wanneer de veroorzakende kiemen bekend zijn kan worden bepaald welk vaccin en welke andere maatregelen het meest effectief zullen zijn. Wilt u meer weten over wat u op uw bedrijf kunt doen om uw kalveren beter beschermd te hebben? Neem dan contact op met 1 van de dierenartsen van HIPRA;
