Maatschappelijk verantwoord ondernemen, oog voor dierwelzijn, arbeidsbesparing en een minimale milieubelasting; op het bedrijf van de familie Lagendijk komt alles samen. Dat levert hen een nominatie op voor de Agrafiek-Award.
In 2015 nam de familie Lagendijk een nieuwe vrijloopstal in gebruik. Vanuit diverse invalshoeken is de investering innovatief te noemen. Zo heeft Lagendijk bewust gekozen voor het vrijloopconcept, waarbij de koeien op een dikke laag houtsnippers liggen. Het effect op diergezondheid heeft Lagendijk direct gemerkt in het eerste jaar. “We kwamen weliswaar uit een situatie met overbezetting, maar we merken dat koeien veel gemakkelijker produceren. Het antibioticaverbruik was al laag, maar bleek nog veel lager te kunnen. Ook zien we het verhoogde dierwelzijn terug in de productie.”
Houtsnippers
Het verkrijgen van een vergunning bleek nogal wat voeten in de aarde te hebben. Een reguliere uitbreiding en vrijloopstal was volgens de gemeente Diessen niet mogelijk. Samen met een collega-veehouder besloot Lagendijk zich te bezinnen op een mogelijkheid die hen wel ruimte voor uitbreiding zou geven. Uiteindelijk kwam de houtsnipperbodem in beeld waar de lucht doorheen getrokken werd, wat een luchtzuiverend effect zou hebben. Aan het einde van de luchtstroom werd nog een luchtwasser geïnstalleerd. “De luchtwasser is eigenlijk een extra verzekering”, legt Lagendijk uit. “Over het stikstofvangend vermogen van houtsnippers was nog niets bekend. Daarom hebben wij een proefstalstatus gekregen. Voor de vergunningverlening was een luchtwasser echter noodzakelijk.”
Na een jaar ervaring heeft Lagendijk nog geen concrete cijfers over metingen, maar wel de ervaring dat de luchtwasser weinig water spuit. “Dat bevestigt ons in de gedachte dat houtsnippers stikstof organisch bindt en dat het stalsysteem, ook zonder luchtwasser, weinig emissie van stikstof heeft.” Deze ervaring moet nog gestaafd worden door metingen, maar deze kunnen pas uitgevoerd worden als de stal volledig bezet is.”
Transparant
In de planvorming heeft Lagendijk heel bewust gekozen voor transparantie naar de burger toe. Er zijn picknickplaatsen naast de stal ingericht en bezoekers hebben elke dag vrij toegang tot een bezoekersdek boven de melkrobots. “Als melkveehouderij is het een must om te werken aan vergroting van draagvlak in de maatschappij. Zonder draagvlak zullen we nooit de ruimte krijgen om ons als sector te ontwikkelen. Door transparant te ondernemen en de bezoekers uit te nodigen om eens in de stal te kijken, dragen wij ons steentje daaraan bij.”
Wie als bezoeker het bedrijf betreedt, ziet een bedrijf dat geïnvesteerd heeft in dierwelzijn en arbeidsgemak. Melkrobots melken de koeien en een automatisch voersysteem voert meermaal daags de diverse diergroepen. De mest die valt in de mestput achter het voerhek, wordt gescheiden voor een optimale aanwending. De arbeidsbesparende maatregelen worden bijzonder gewaardeerd door Lagendijk. “Je merkt dat er meer rust is in de stal, en dat vertaalt zich naar betere resultaten en gezondere dieren.”
Circulair
De komende jaren liggen er nog grote uitdagingen voor Lagendijk. Met de op stapel staande wetgeving rondom fosfaatrechten wordt het voor de familie een grote uitdaging om de stal volledig bezet te krijgen. Lagendijk pleit voor een herijking van het doel van de mestwetgeving. “Het uiteindelijke doel is verlaging van het nitraat in het bodem- en oppervlaktewater. Dat moet centraal staan.”
Met de ervaringen die Lagendijk nu heeft, kan een vrijloopstal met houtsnipperbodem daar aan bijdragen. ”Doordat de houtsnippers stikstof organisch binden, spoelt het ook niet uit als het op het land ligt. Het verrijkt het bodemleven, net als de gecomposteerde houtsnippers dat doen. Als dan ook nog eens de uitval van de veestapel verlaagd wordt en minder jongvee noodzakelijk is, dan boeken we dubbele milieuwinst.”
Bedrijfsprofiel familie Lagendijk
Melkveehouderij Lagendijk in Diessen melkt 205 koeien maar heeft plaats voor 250 melkkoeien. Het gezin bestaat uit Rik (40) en Joke (38) Lagendijk en hun kinderen Raf (8), Boet (6) en Pom (4). De nieuwe stal is uitgerust met 4 melkrobots en heeft een capaciteit van 2,7 miljoen kilogram melk. Bij het bedrijf hoort 56 hectare land. De gemiddelde productie is ruim 9.000 kilogram melk.
