Kalfjes hebben extra aandacht nodig bij koud weer
In deze koude periode is het zaak extra aandacht te geven aan de kalveren. Zeker de kalveren die nog geen goede penswerking hebben missen de interne kachel die de pens als functie heeft bij de oudere dieren. Omdat een te lage lichaamstemperatuur energie kost, gaat de kou ten koste van groei en de weerstand van het kalf, met een grotere kans op ziekte tot gevolg.
Hoe verhoog ik de weerstand van mijn kalveren?
Om de weerstand bij kalveren te verhogen zijn een goede voeding en een goed klimaat van belang. In koude periodes stroomt er minder bloed naar de neus en keel; het kalf wil alle warmte (en dus ook bloed) graag centraal in het lichaam houden. Doordat er minder bloed naar de neus en keel stroomt, wordt ook de lokale weerstand hier verminderd, waardoor een luchtwegvirus of bacterie zich gemakkelijker kan vermenigvuldigen en ziekte kan veroorzaken. Het om doen van een kalverdekje scheelt enorm in de energie die een kalf in de koude maanden kwijt is aan het zichzelf op temperatuur houden. Daarnaast heeft eventuele tocht veel minder effect wanneer kalveren een dekje op hebben. Voer de kalveren tijdens koude periodes ook meer melkpoeder. Bij een staltemperatuur van 5 graden is dit 10% per liter meer, bij 0 graden zelfs 20% per liter meer en bij de lage temperaturen die er nu zijn 25% meer. Dit kan door de concentratie melkpoeder te verhogen of nog beter door een extra keer melk te geven per dag. Zorg ook altijd voor een dikke laag droog stro. Deze is dik genoeg wanneer de poten bij een liggend kalf niet zichtbaar zijn. De voor knieën moeten brandschoon zijn. Zijn ze iets nat of bevuild? Dan is het stro te nat, meer strooien dus!
De eerste belangrijke maatregel die u kan nemen om uw kalveren een goede weerstand te geven is direct na de geboorte; in de vorm van biest. Dat een matige of slechte biestverstrekking meer risico geeft op kalverdiarree is vaak duidelijk zichtbaar. Het te weinig of te laat geven van biest, of biest van een slechte kwaliteit, verhogen echter ook het risico op luchtwegklachten in de eerste levensmaanden van het kalf. Geef het kalf daarom direct na geboorte 2-3 liter van de eerste biest (3-4 liter indien per sonde), herhaal dit de eerste 24 uur nog tweemaal. Voer de 2de en liefst 3de dag ook biest en stap daarna over op melk(poeder). De biestkwaliteit kan worden gemeten met een brix refracto-meter. Biest is van goede kwaliteit vanaf een brix-waarde van 23.
Een tweede maatregel die goed helpt om schade door luchtwegproblemen te voorkomen is vaccineren. Vaccinatie zorgt ervoor dat de weerstand van het kalf wordt versterkt. Het kalf gaat na vaccinatie afweerstoffen aanmaken waardoor het ziektekiemen beter en sneller te lijf kan gaan. De schade aan de longen door ziekte wordt hiermee beperkt. Vaccineren kan een kostbare investering lijken maar de kosten van longontsteking zijn altijd hoger, zeker in deze tijd waarin het extra belangrijk is om spaarzaam om te gaan met uw jongvee. Vaccineren betaalt zich daarom terug en geeft u als veehouder meer werkplezier.
Actielijst kalveren bij koud weer
- Hang bij de pasgeboren kalveren de eerste dag een warmtelamp op
- Doe de kalveren een kalverdekje op
- Verhoog de hoeveelheid melkpoeder per melkbeurt maar voer bij voorkeur een keer extra per dag melk:
- Bij 5 °C: 10% meer poeder
- Bij 0 °C: 20% meer poeder
- Bij < 0 °C: 25% meer poeder
- Maak de melk wat warmer aan, melk koelt nu extra hard af
- Maak met uw dierenarts een voor uw bedrijf passend vaccinatieplan
Door vaccineren een betere weerstand!
Door te vaccineren zorgt u ervoor dat uw kalveren extra afweerstoffen krijgen tegen luchtwegkiemen. In een veldproef waarbij het vaccin HIPRABOVIS SOMNI/Lkt® werd gebruikt zagen we een afname van 80% minder antibioticabehandelingen door vaccinatie, zoals te zien is in onderstaande figuur:
De meest volledige bescherming geeft u uw kalveren door te vaccineren met zowel een viraal vaccin, zoals NASYM®, als met een bacterieel vaccin als HIPRABOVIS SOMNI/Lkt®. Onderzoek doen naar welke kiemen op uw bedrijf een rol spelen, kan via verschillende methodes, uw dierenarts kan u hierin adviseren. Wanneer de veroorzakende kiemen bekend zijn kan nog beter worden bepaald welk vaccin en welke andere maatregelen het meest effectief zullen zijn. Wilt u meer weten over wat u op uw bedrijf kunt doen om uw kalveren beter beschermd te hebben? Neem dan contact op met 1 van de dierenartsen van HIPRA middels het contactformulier.
