De ouders van Frank Smits waren geen melkveehouders, geen landbouwers zelfs. Niet evident om dan na een opleiding agrarische bedrijfskunde aan de hogeschool HAS in ’s Hertogenbosch een landbouwbedrijf te starten. “Dan ga ik maar kamelen melken”, dacht Smits.
Daarmee is hij de eerste en tot nog toe ook de enige offi ciële kamelenmelker in Europa. Samen met zijn vriendin Dorieke en zijn twee kinderen woont hij in Berlicum, een plaats in de buurt van ’s Hertogenbosch.
Kameel op kamers
Al tijdens zijn opleiding kocht Smits drie drachtige kamelen en stalde deze in de buurt van zijn studentenkamer in ‘s Hertogenbosch. Hij deed in het kader van zijn studies ook een onderzoek naar de commerciële mogelijkheden van de kamelenmelkerij in Nederland. Dat gebeurde naar aanleiding van gegevens van de FAO, de Voedsel- en Landbouworganisatie van de Verenigde Naties, die stelt dat kamelenmelk één van de gezondste dierlijke melksoorten is.
Kamelen zijn erg lieve maar ook lompe en eigenwijze dieren. Een gerichte trap van een onzeker dier, kan hard aankomen.
De eerste dieren van Smits waren afkomstig van de Canarische Eilanden. Ze kwamen in 2006 per boot in Spanje aan waarna ze over de weg naar Nederland getransporteerd werden. In 2007 werden de eerste kalfjes geboren en kon Smits beginnen te melken. In 2010 verhuisde de kamelenmelkerij naar de huidige locatie in Berlicum. Daar kocht Smits een bestaand melkveebedrijf, renoveerde een aantal gebouwen en bouwde een nieuwe stal. In 2014 kwam er een cafetaria en restaurant bij. Recent bouwde het bedrijf een tweede stal. Die staat momenteel leeg maar zal door de gestage uitbreiding van het bedrijf gaandeweg in gebruik genomen worden.
Vergunningen krijgen voor de kamelenmelkerij was niet eenvoudig. “Kamelen waren niet ingedeeld als productiedier in Nederland”, legt Smits uit. “We moesten dus een ontheffi ng aanvragen bij de Raad voor Dierenaangelegenheden. Daar is wel wat tijd overheen gegaan voor alle vergunningen er waren. Maar dat is normaal bij nieuwe activiteiten.”
Wilt u het gehele artikel lezen? klik hier en vraag een proefnummer aan!
Aangepaste melkmachine
Smits melkt de kamelen met een aangepaste melkmachine voor melkkoeien. Ook de melkstand is aangepast aan de omstandigheden. Kamelen hebben natuurlijk andere afmetingen dan koeien en de kalfjes moeten bij de moeder voordrinken aan het begin van de melkbeurt, anders geven de kamelen geen melk. Nadat de kalfjes gedronken hebben, worden ze van de uier gehaald. Dan kan de kameel gemolken worden. Na de melkbeurt gaan de kleintjes terug aan de uier. Een kameel geeft zo’n twee tot drie liter per melkbeurt.
Smits melkt zijn dertig kamelen twee keer per dag. Een liter kamelenmelk kost 8 euro. Het bedrijf telt momenteel 102 dieren, kalfjes en jongvee inbegrepen. Een vrouwelijke kameel draagt zo’n 13 maanden en geeft gemiddeld een jaar lang melk. Zo lang drinken de kalfjes dus ook mee. Omdat er geen KI voor kamelen bestaat, loopt het mannelijke dier gewoon tussen de vrouwelijke kamelen. “Hij moet zijn werk doen”, lacht Smits. “Met de vrouwtjes bouwen we ons bedrijf verder uit. Ze zijn vruchtbaar wanneer ze drie à vier jaar oud zijn en je kunt ze ongeveer tot hun 25e melken.
Dan hebben ze zo’n acht kalfjes voortgebracht. De mannetjes verkopen we aan een handelaar en deze gaan naar de fokkerij. Kamelenvlees wordt trouwens wel gegeten maar je mag in Nederland geen kamelen slachten. Om de vier jaar wisselen we een mannetje uit met andere kamelenhouderijen in Europa. Recent brachten wij er eentje naar een bedrijf dat ritjes met kamelen maakt in Zwitserland. Van hen kregen we er ook eentje terug. Zo blijft de kudde genetisch gezond.” Met de nieuwe stal kan Smits zijn bedrijf laten groeien naar zo’n 200 dieren, waarvan hij er dan 40 tot 50 kan melken.
Kamelenmelk bevat geen β-lactoglobine
Wereldwijde afzet
In de boerderijwinkel in Berlicum kun je dagelijks terecht voor verse kamelenmelk en afgeleide producten zoals melkpoeder, capsules en hygieneproducten op basis van kamelenmelk. Smits verkoopt echter vooral aan groothandelaars die de melk verder verdelen naar hun klanten, vooral particulieren.
Wilt u het gehele artikel lezen? klik hier en vraag een proefnummer aan!
