Fokprogramma’s voor landbouwhuisdierrassen veranderen continue. Onderzoekers van Wageningen University & Research bestudeerden hoe recente ontwikkelingen in het Nederlandse Holstein Frisian fokprogramma en veranderingen in inteelt en genetische diversiteit met elkaar samenhangen.
Meest recente ontwikkelingen in het HF-fokprogramma
In de afgelopen decennia heeft het Holstein Frisian fokprogramma grote veranderingen ondergaan wat betreft inteeltmanagement, fokdoelsamenstelling en fokwaardeschatting. Rond het jaar 2000 werd ‘optimal contribution selection’ (OCS) geïntroduceerd als methode om genetische vooruitgang te maximaliseren, terwijl de inteelttoename hiermee wordt beperkt. Rond dezelfde tijd werden functionele kenmerken zoals levensduur, uiergezondheid en vruchtbaarheid toegevoegd aan het fokdoel, wat tot dan toe dan uit alleen productie en exterieur bestond. Een derde grote ontwikkeling vond plaats rond 2009, toen ‘genomic selection’ (GS) werd ingevoerd. Sinds de implementatie van GS worden stieren al op jonge leeftijd geselecteerd aan de hand van ‘genomic breeding values’ (gebaseerd op het DNA van de stier zelf, in plaats van op de prestatie van nakomelingen).
Veranderingen in het fokprogramma weerspiegeld in genetische diversiteit trends
De introductie van OCS en de verandering in de fokdoelsamenstelling rond 2000 gingen samen met een afname in het inteeltniveau. Allelfrequenties veranderden ook in een andere richting dan voor 2000, wat een direct gevolg kan zijn van de selectie voor nieuwe functionele kenmerken zoals vruchtbaarheid. De implementatie van GS ging gepaard met een sterke toename in de inteelttoename. De inteelttoename in de periode 2010-2015 was zo hoog als 1.8-2.8% per generatie.
Waarom wordt er gestuurd op inteelt en genetische diversiteit?
Als vuistregel wordt een inteelttoename van <1% acceptabel gevonden voor landbouwhuisdierrassen. Het beperken van inteelt is belangrijk om inteeltdepressie (= de verminderde prestatie van dieren door inteelt) tegen te gaan. Het behoud van genetische diversiteit is daarnaast ook belangrijk om ervoor te zorgen dat populaties zich kunnen aanpassen aan veranderende fokdoelen en omgevingen.
Sturen van inteelt in het ‘genomics tijdperk’
De hoofdconclusie van dit onderzoek is dat er duidelijk behoefte is aan een efficiënte manier om inteelt te beperken in het ‘genomics tijdperk’. De resultaten van het onderzoek zijn gepresenteerd op het ‘World Congress on Genetics Applied to Livestock Production 2018’ in Auckland, waar ook methodes werden besproken voor het beperken van de inteelttoename met genomics. Deze methodes zullen echter nog verder ontwikkeld moeten worden.
