De hoogte van het tankcelgetal is een belangrijk gegeven waar veel veehouders op letten. Een te hoog tankcelgetal kan voor boetes zorgen, een laag tankcelgetal wordt bij een aantal melkverwerkers beloond met extra melkopbrengsten.
Daarnaast is het tankcelgetal gekoppeld aan de hoogte van de productie. Hoe gezonder het uier, hoe lager het celgetal en hoe hoger de melkproductie. Het grootste deel van alle melkveebedrijven neemt deel aan de monstername en heeft daardoor een grote hoeveelheid gegevens over de productie en de uiergezondheid van de koeien op het bedrijf. Het tankcelgetal geeft een eerste indruk van de uiergezondheid op het bedrijf.
Tankcelgetal
Welke veehouder je het ook vraagt, iedereen kan zonder problemen het tankcelgetal opnoemen en aangeven hoe het verloop van het tankcelgetal de afgelopen maanden geweest is. Het tankcelgetal is waarschijnlijk een van de eerste dingen binnen de uiergezondheid waar u naar kijkt bij de nieuwe MPR. Toch zegt dit niet alles. Het totaal aantal koeien met een hoog celgetal en het aantal koeien met een nieuw verhoogd celgetal (vorige MPR laag, nu hoog), zegt meer over de uiergezondheid op uw bedrijf.
Wat betreft het percentage nieuw verhoogde koeien is de streefwaarde om deze onder de 10% te houden. In bovenstaande voorbeeld zien we dat het percentage nieuwe infecties bij de laatste controle met 15% boven de streefwaarde ligt. Daarnaast valt ook op dat het percentage in het afgelopen kwartaal en half jaar op 11% lag. Dit geeft aan dat het aantal nieuw verhoogde koeien aan het toenemen is. Dit kan een signaal zijn voor u als veehouder om te gaan achterhalen waardoor dit veroorzaakt wordt en hoe u deze tendens kunt keren. Spelen vooral omgevingsgebonden bacteriën als E. coli of Streptococcus uberis een rol, dan is het verbeteren van de hygiëne noodzakelijk. Als de nieuwe infecties worden veroorzaakt door meer koegebonden kiemen als Staphylococcus aureus, moet overdracht tijdens het melken worden voorkomen.
Genezing hoog celgetal dieren niet goed
In het bovenstaande voorbeeld is ook zichtbaar dat het totale percentage koeien met een verhoogd celgetal op dit bedrijf 30% is. De streefwaarde voor het totaal aantal verhoogde koeien is maximaal 15%. Voor dit bedrijf geldt dus dat het aantal koeien met een verhoogd celgetal te hoog is ten opzichte van de streefwaarde. Dit geeft aan dat de genezing van hoog celgetal dieren niet goed is. Een slechte genezing kan worden veroorzaakt door het type bacterie, zo geneest een Staphylococcus aureus in de regel slecht. Ook niet snel genoeg behandelen, te kort te behandelen of behandelen met een verkeerde injector kunnen een mindere genezing geven.
Koe attentieoverzicht
Om een beter beeld te krijgen van de koeien die een verhoogd celgetal hebben, is het koe attentieoverzicht erg bruikbaar. Hierbij kan worden gekeken of het om een bepaalde leeftijd gaat, of een bepaald moment van lactatie waarin de subklinische mastitis (en dus verhoogd celgetal) optreedt.
Bovenstaand voorbeeld laat zien dat de nieuwe hoog celgetalkoeien bij alle leeftijden voorkomen, maar wel voornamelijk begin lactatie. Het is in zo’n geval goed om de droogstand en periode rondom afkalven eens nader te bekijken.
De droogstand, een goede kans voor een nieuwe en gezonde start!
In de droogstand heeft het uier de kans om tot rust te komen en dus te genezen. Door het toedienen van droogzetters bij hoog celgetal dieren wordt deze kans aanzienlijk verhoogd. De richtlijn voor het gebruik van droogzetters is om koeien met een celgetal boven de 50.000 cellen/ml en vaarzen boven de 150.000 cellen/ml droog te zetten met een antibiotica. Het toedienen van een teatseal is altijd aan te raden. Om te beoordelen of de droogstand goed verloopt kan worden gekeken naar nieuwe infecties en genezing in de droogstand.
Wanneer er meer dan 10% van de koeien met een laag celgetal de droogstand in gaat maar er met een hoog celgetal uitkomt is dit te hoog. Preventie ligt in een goede hygiëne rondom droogzetten en afkalven en het gebruik van een teatseal. De genezing in de droogstand, dus hoog celgetal in, laag celgetal uit, moet meer dan 80% zijn. Wanneer deze te laag is kan de oorzaak liggen in slecht genezende kiemen (ook hier is S. aureus berucht!), of het gebruik van onvoldoende of niet werkzame droogzetters.
Diagnostiek
Nu u een beeld heeft van de groep koeien met een verhoogd celgetal op uw bedrijf en het verloop van de droogstand, ligt de volgende stap in diagnostiek. Welke kiemen veroorzaken de problemen? Doe hiertoe individueel BO en/of tankmelkonderzoek. Registreer ook eens per behandeling hoe goed de genezing is en maak in samenspraak met uw dierenarts een goed plan van aanpak. Vaccineren tegen mastitis geeft gemiddeld een daling van 50% in het aantal mastitisgevallen (bij S. aureus en S. uberis), daalt de ernst van de mastitis (bij E. coli en subklinische S. uberis) en zorgt vaccinatie voor een betere genezing van mastitis. Hierdoor kan vaccinatie bijdragen aan een betere uiergezondheid en een lager tankcelgetal. Het onder de loep nemen en wijzigen van managementmaatregelen is hierbij tevens van cruciaal belang.
Meer weten over uiergezondheid en vaccineren? Neem dan contact op met HIPRA middels het contactformulier.
Contactformulier Hipra
