Gezonde kalveren maken hoog productieve en duurzame vaarzen!
De schade door luchtwegklachten zijn groot en hebben een negatieve invloed op de melkproductie later in het leven. Het uierweefsel wordt namelijk in de eerste levensmaanden van een kalf al ontwikkeld. Wanneer een kalf tijdens deze periode echter ziek wordt, bijvoorbeeld door kalverdiarree of een longontsteking, heeft dit een negatieve invloed op de ontwikkeling van het uierweefsel. De achterstand wordt niet meer ingehaald en heeft zodoende een negatieve invloed op de levensproductie van het kalf. Ook is het afvoerpercentage van kalveren die luchtwegklachten hebben gehad tijdens de 1ste en 2de lactatie verhoogd. Zoals voor alle infectieziekten, geldt ook bij luchtweginfecties dat problemen ontstaan als de infectiedruk te hoog is en de weerstand van het kalf te laag. Als veehouder heeft u op het verlagen van de infectiedruk en het verhogen van de weerstand van uw kalveren gelukkig een grote invloed!
Waar moet ik op letten om de infectiedruk te verlagen?
Voor de bacteriën en virussen die luchtwegproblemen veroorzaken geldt dat deze zich prettig voelen in een vochtig klimaat. Dit is dan ook de grootste reden dat we meer luchtwegklachten zien bij jongvee tijdens de vochtige wintermaanden. Om het aantal ziektekiemen in de lucht van uw kalverstal te verlagen, is het van belang om te zorgen voor voldoende verse lucht. Het klimaat moet prettig fris zijn en het mag nergens in de stal ruiken naar ammoniak. In veel stallen worden kleppen geïnstalleerd om de kalveren te beschermen tegen tocht. Hoewel tocht hiermee op deze plek vaak wordt voorkomen kan het microklimaat onder deze kleppen erg benauwd zijn. Ga zelf eens op deze plekken zitten. Een te hoge concentratie ammoniak bijvoorbeeld is irriterend voor de luchtwegen en kan de weg voor ziektekiemen vrij maken.
Om te zien of er voldoende lucht wordt ververst kunt u een rookproef laten doen. Hierbij wordt gekeken naar de tijd waarin de rook weer verdwijnt en de luchtsnelheid. Een te hoge luchtsnelheid (meer dan 0,2 meter per seconde) betekent dat er sprake is van tocht, iets wat niet gewenst is.
De infectiedruk op een bedrijf wordt ook bepaald door de al aanwezige ziektekiemen. Voor een pasgeboren kalf begint het risico op infectie direct na de geboorte. Kalveren die de eerste 24 uur bij de koe worden gelaten hebben bijvoorbeeld 3,5 keer meer kans om luchtwegklachten te krijgen. Haal uw kalveren daarom na de geboorte weg bij de koe en vang het op in schone eenlingboxen in een aparte ruimte. Een eenlingbox is pas echt schoon als deze, naast zichtbaar schoon, ook is ontsmet met een ontsmettingsmiddel. Reinig de eenlingboxen niet in dezelfde ruimte als waar de kalveren staan. De kleine luchtdruppels die door de hoge drukspuit ontstaan verspreiden ziektekiemen.
De infectiedruk op bedrijfsniveau verlagen is erg belangrijk bij infectieziekten en dit kan onder andere goed met behulp van vaccinatie van alle kalveren. Wanneer de (iets) oudere kalveren namelijk klachten hebben is de kans groot dat zij de jongere en gevoeligere kalveren besmetten. Houdt de kalveren dan ook minimaal de eerste 2-3 weken in eenlingboxen en zorg ervoor dat er niet meer dan 3 weken leeftijdsverschil zit tussen kalveren in een groepshok. Het meest optimale is het om kleine groepjes kalveren te maken die u de gehele stro periode (tot minimaal 1 maand na spenen) bij elkaar houdt. Zo hanteert u het all-in / all-out systeem en is de overdracht van alle ziektekiemen geminimaliseerd. Wanneer u een kalverdrinkautomaat heeft is het nuttig om bij elke introductie van een nieuw kalf de speen te vervangen. Zo voorkomt u dat in de kieren van een versleten speen ziektekiemen achter blijven waardoor de jonge, gevoelige kalveren ziek worden.
Door vaccineren een betere weerstand!
Het verhogen van de weerstand begint bij een juiste biestverstrekking, melkperiode en ruwvoeropname. Door te vaccineren zorgt u ervoor dat uw kalveren extra afweerstoffen krijgen tegen luchtwegkiemen. In een veldproef waarbij het vaccin HIPRABOVIS SOMNI/Lkt werd gebruikt zagen we een afname van 80% minder antibioticabehandelingen door vaccinatie, zoals te zien is in onderstaande figuur:
Met uw dierenarts kunt u overleggen over welke vaccins op uw bedrijf het meest geschikt zijn. Het inzetten van de juiste diagnostiek is hierbij erg zinvol. Wilt u meer weten over wat u op uw bedrijf kunt doen om uw kalveren beter beschermd te hebben? Neem dan contact op met 1 van de dierenartsen van HIPRA;
