Studiedag MEX werpt praktische blik op boxvulling in relatie tot mastitismanagement
Koecomfort is leidend bij de keuze van strooisel voor ligboxen. Strooisel speelt echter ook een cruciale rol in de algemene uiergezondheid op een melkveebedrijf. Door het absorberen van vocht en het onderhouden van een schone, droge omgeving kan boxstrooisel de groei van bacteriën die mastitis veroorzaken verhinderen. De ‘do’s en don’ts’ kwamen uitgebreid aan bod op de wetenschappelijke bijeenkomst van MEX, een spin-off van het M-Team aan de Faculteit Diergeneeskunde van de Universiteit Gent, een event met bezoekers uit diverse landen.
Een wetenschappelijke bijeenkomst met een praktische insteek. Onder ruime internationale belangstelling vond eind juni het meerdaagse symposium van MEX, een spin-off van het M-Team, plaats. Met workshops op de Farm Fun boerderij van Matthias Braem en Lieke Brosens in Beveren-Waas was de invulling van de eerste studiedag erg praktisch.
Sofie Piepers trapte het eerste deel van het mastitisevent af met een overzicht van actueel onderzoek rondom strooiselsoorten en hun relatie tot mastitis. De keuze voor ligboxmaterialen is immers geen kwestie van enkel koecomfort. Ook zaken als de hoeveelheid werk en de werkbaarheid naar de mest toe, de kostprijs, de beschikbaarheid van het materiaal, het effect op de uiergezondheid en tot slot ook de algemene gezondheid spelen een rol. Er is een duidelijke correlatie tussen strooisel en uiergezondheid. “Bij een hogere bacteriële lading van het strooiselmateriaal treedt meer mastitis op”, aldus Sofie Piepers. Zand scoort in diverse onderzoeken duidelijk beter dan andere materialen. Organische strooiselsoorten bevatten een groter aandeel bacteriën dan anorganisch strooisel zoals bijvoorbeeld zand. “Maar ook zand bevat bacteriën. Het is wel moeilijker voor bacteriën om in dat product te groeien.”
De boxbedekking is lang niet de enige factor die speelt in het behalen van een goede gemiddelde uiergezondheid. Nog meer dan de soort strooisel speelt het management op een bedrijf. “We kunnen zoeken naar het beste strooiselmateriaal voor ligboxen, maar uiteindelijk is management een belangrijkere factor tot slagen”, gaat Sofie Piepers verder. Bij opflakkeringen van omgevingsgebonden mastitis spelen verschillende factoren. “Strooisel is daar één onderdeel van. Het management van het strooisel en de ligboxen op een bedrijf en de voorbehandelingsroutine rondom het melken spelen allen een rol. Het is niet omdat een strooiselmateriaal niet honderd procent in orde is, dat er op een bedrijf ook slechte resultaten worden behaald of er meer klinische mastitis optreedt.”
Voorkeur 65 procent droge stof
Gebruik van dikke fractie of gescheiden mest in de ligboxen is een goedkope en comfortabele manier om boxen te vullen, maar dit type strooisel vraagt om goed management. In dat verband merkt Sofie Piepers een belangrijk verschil tussen de Europese en de Amerikaanse werkwijze van biobedding op. Gescheiden mest is op Amerikaanse bedrijven bijna altijd geproduceerd na een vergistingstraject van 15 tot 30 dagen op 37 graden Celsius en vervolgens gescheiden of zelfs gedroogd tot een drogestofgehalte van 65 procent. Dat zorgt dat de strooiselsoort aanzienlijk beter werkt. Sofie Piepers: “Op die manier gecomposteerde en gescheiden mest werkt beter. Door het hogere drogestofgehalte neemt de kans op vermeerdering van bacteriën aanzienlijk af. 65 procent droge stof is een goed cijfer en werkt beter dan de 35 procent droge stof die hier doorgaans gehanteerd wordt.”
Sofie Piepers had het tot slot nog over de mogelijkheden van additieven in boxstrooisels om de bacteriële lading te beperken, al lijkt de invloed daarvan beperkt. “Het toevoegen van producten reduceert de bacteriën, maar het effect is beperkt in de tijd en het moet dus regelmatig herhaald worden.”
Binnenkort leest u meer over dit artikel op de website van Melkveebedrijf.
Tekst: Annelies Debergh
Beeld: Annelies Debergh en Gerben Hofman
