Om celgetal en mastitis problemen op uw bedrijf zo efficiënt mogelijk aan te pakken is het cruciaal om een goed plan te hebben voor de aanpak van hoog celgetal- en klinische mastitis koeien. In de praktijk zien we regelmatig dat elke vorm van mastitis een standaard kuur met uierinjectoren krijgt of dat hoog celgetal koeien pas laat behandeld worden. De genezing kan hierdoor slechter zijn dan mogelijk.
Onderscheid maken tussen milde en ernstige uierontsteking
In uw bedrijfsgezondheidsplan zoals besproken met uw dierenarts wordt al onderscheid gemaakt tussen verschillende vormen van mastitis. Afhankelijk van de situatie op uw bedrijf zal bij een milde mastitis (alleen hoog celgetal of vlokken in de melk) een andere kuur worden gebruikt dan bij een koe die een ernstige mastitis heeft. Door regelmatig bacterieel onderzoek te doen op melkmonsters of tankmelk kan duidelijk worden welke kiemen op uw bedrijf de problemen veroorzaken. Zo kan worden bepaald wat de beste behandeling is qua keuze van injector en duur van de behandeling voor de verschillende vormen van mastitis op uw bedrijf.
Verschillende behandelmethodes, verschillend resultaat
Uit onderzoek blijkt dat bij bedrijven die problemen hebben met Staphylococcus aureus verschillende behandelmethodes verschillende effecten hebben op de genezing en dus op het economisch resultaat hiervan. S. aureus is een bacterie die vaak problemen geeft met hoog celgetal koeien, daarnaast milde klinische mastitis veroorzaakt en zich koegebonden gedraagt. Dit laatste houdt in dat de bacterie heel gemakkelijk wordt overgedragen van besmette koeien naar gezonde koeien tijdens het melken. Een goede melkhygiëne (1 doek per koe, handschoenen dragen, dippen, melkstel naspoelen etc.) zijn cruciaal om dit te voorkomen. Om verder te voorkomen dat de bacterie zich over het bedrijf verspreidt, is het van belang om besmette koeien vroeg te behandelen zodat deze een goede kans hebben op genezing. Andere methodes zijn het maken van een 3-speen, melken in een aparte groep of afvoeren.
In een onderzoek werd voor een simulatie bedrijf met klinische S. aureus mastitis bepaald wat het effect was van een standaard behandeling met uierinjectoren van 3 dagen in vergelijking met een verlengde behandeling van 5 dagen of afvoer van de koe wanneer de kans op genezing minder was dan 50%. Wat betreft het aantal mastitis zorgde de verlengde behandeling van 5 dagen in vergelijking met die van 3 dagen voor minder nieuwe mastitis voor de overige koeien op het bedrijf. Het afvoeren van koeien met een S. aureus mastitis die minder dan 50% kans hadden op genezing gaf nog minder nieuwe mastitis. Beide methodes waren effectiever dan de 3 dagen behandeling omdat ze beter voorkomen dat een S. aureus koe gezonde koeien kan besmetten en gaven in dit onderzoek uiteindelijk een beter economisch resultaat dan de kuur van 3 dagen.(1) Dit onderzoek laat zien dat een gerichte en individuele aanpak van koeien met mastitis door besmettelijke bacterie als S. aureus een beter resultaat geeft dan een standaard behandeling voor alle mastitis koeien. In de regel geldt dat vroeg behandelen (dus bij een eerste verhoging van het celgetal) en verlengd behandelen bij kiemen die een milde mastitis geven, een betere genezing geven. Overleg met uw 1-op-1 dierenarts wat de beste aanpak is voor uw bedrijf.
Hoe kan ik het aantal uierontstekingen door S. aureus laten dalen?
Ook hier geldt dat voorkomen beter is dan genezen! Naast management maatregelen zoals hierboven besproken zorgt vaccineren met Startvac® bij bedrijven met een S. aureus probleem voor 56% minder nieuwe infecties.(2) Daarnaast is aangetoond dat de genezing van S. aureus geïnfecteerde kwartieren met 73% verbeterd kan worden door vaccinatie. Startvac® is een vaccin dat werkzaam is tegen S. aureus maar ook tegen E. coli, CNS en Klebsiella mastitis. Om het meest optimale effect te hebben in de strijd tegen S. aureus is het van belang om alle risicofactoren aan te pakken. Dit levert een groot economisch voordeel op, een lager celgetal betekent namelijk meer melk in de tank!
Meer weten over S. aureus en vaccineren? klik hier en lees meer!
OF
- Gussmann et al, Economic and epidemiological impact of different intervention strategies for clinical contagious mastitis (J. Dairy Science, 2018-14939)
- Y.H. Schukken et al., Efficacy of vaccination on Staphylococcus aureus and coagulase-negative staphylococci intramammary infection dynamics in 2 dairy herds, J. Dairy Sci. 97 :1–15, 2014
