Hoe maak je groengasproductie haalbaar voor melkveehouders, terwijl de druk op emissiereductie en verduurzaming blijft toenemen? Met het project Groen Gas Erop zetten twee vooruitstrevende melkveehouders uit Knegsel (Noord-Brabant) een belangrijke stap. Door samen te werken aan een gezamenlijke biogashub laten zij zien dat ook op kleinere schaal een rendabel en opschaalbaar groengasconcept mogelijk is.
De twee melkveehouders richten zich sterk op innovatie, duurzaamheid en waardecreactie binnen hun bedrijven. Beide melkveehouders hebben al concrete stappen gezet richting verduurzaming: de één produceert meststoffen en de ander CO₂-neutraal geproduceerde kaas. Daarnaast zijn er al verschillende sporen uitgezet om de emissies te reduceren zoals het optimaliseren van de bedrijfsvoering door de hoeveelheid eiwit in het rantsoen te verlagen. Toch speelt de ambitie om emissies van stikstof en methaan verder te verlagen een centrale rol in hun bedrijfsvoering. Door verdere stappen te zetten, willen de veehouders blijven vooroplopen in het behalen van de milieudoelstellingen, terwijl ze de waarde van hun producten behouden.
Mono-mestvergisting: kansrijk, maar niet eenvoudig
Een logische vervolgstap is de productie van groen gas via mono-mestvergisting. Landelijk wordt groen gas gezien als een veelbelovende duurzame energiebron en een belangrijke bouwsteen van de energietransitie. In de praktijk blijkt het voor een gemiddeld melkveebedrijf met 200 tot 300 koeien echter lastig om een rendabel project te realiseren. Zelfs met SDE-subsidie vormen de kosten voor opwaardering en infrastructuur een grote drempel.
Samen sterker dan alleen
Om die drempel te doorbreken, kiezen de twee melkveehouders voor samenwerking. Ieder bedrijf verwerkt de eigen mest met een eigen mono-mestvergister, zodat de mestboekhouding overzichtelijk blijft. Het geproduceerde biogas wordt vervolgens via een gezamenlijke infrastructuur naar één centrale groengashub getransporteerd. Daar wordt het biogas opgewaardeerd tot aardgaskwaliteit en ingevoerd op het gasnet.
Deze aanpak is uniek. In Nederland bestaan al collectieve vergistingsinitiatieven, maar het bundelen van biogas van meerdere bedrijven en het centraal opwaarderen via een gezamenlijk, coöperatief beheerd station is op deze schaal nog niet eerder gerealiseerd.
De samenwerking is vastgelegd in een samenwerkingsverband waarin naast de twee melkveehouders ook hun neventakken Nieuwerwets (kaasmakerij) en Ecotop B.V. (meststoffenleverancier) en DLV Advies deelnemen. “Door deze partijen te verbinden, wordt kennis en ervaring gebundeld en ontstaat extra slagkracht om het concept gezamenlijk te ontwikkelen en uit te voeren,” zegt Anne van Heesbeen, Projectleider bij DLV Advies.
Investeren in infrastructuur en samenwerking
De aanleg van een biogasleiding en de benodigde infrastructuur vraagt om substantiële investeringen, met kosten die kunnen oplopen tot circa € 1,1 miljoen. Juist deze praktische en financiële uitdagingen zorgen er vaak voor dat innovatieve groengasinitiatieven blijven steken in de planfase. “Juist op dit punt zie je dat veel goede initiatieven stranden. Door vanaf het begin samen te werken en de puzzel gezamenlijk te leggen, ontstaat er ruimte om dit soort projecten wél realiseerbaar te maken,” aldus van Heesbeen.
Met Groen Gas erop willen de initiatiefnemers laten zien dat het wél kan. Door samenwerking centraal te stellen en barrières gezamenlijk aan te pakken, ontstaat ruimte voor verdere verduurzaming en innovatie.
Doel van het project
Het project heeft als doel om de uitstoot van methaan, CO₂ en stikstof op twee melkveebedrijven in Knegsel significant te reduceren door middel van mestvergisting en de productie van groen gas. Centraal staat het opzetten van een efficiënte samenwerking, waarbij ieder bedrijf zijn eigen mest omzet in biogas en gezamenlijk een centrale groengashub realiseert.
Het aanleggen van een biogasnetwerk en het centraal opwaarderen tot aardgaskwaliteit is in deze vorm nog niet eerder in Nederland gerealiseerd. Het project richt zich daarom nadrukkelijk op het wegnemen van praktische en financiële belemmeringen en op het ontwikkelen van een schaalbaar en financieel haalbaar model voor andere veehouderijen.
Klein beginnen, groot effect
Een belangrijk uitgangspunt van Groen Gas Erop is schaalbaarheid. In tegenstelling tot grote hubs met tien tot vijftien deelnemers, die vaak te maken hebben met lange doorlooptijden en complexe besluitvorming, laat dit project zien dat een kleinschalige biogashub sneller en efficiënter gerealiseerd kan worden. Bovendien sluit deze aanpak beter aan op de capaciteit van het bestaande gasnet, wat brede toepassing in Nederland realistischer maakt.
Het groengas wordt ingevoed op het aardgasnet en draagt daarmee direct bij aan de landelijke verduurzaming. Tegelijkertijd wordt gekeken hoe de waarde van dit groengas regionaal kan worden benut, bijvoorbeeld via certificaten voor regionale afnemers. Zo blijft de verbinding tussen landbouw, energie en regionale economie behouden.
Wat dit project laat zien
Groen Gas Erop laat zien dat verduurzaming, samenwerking en ondernemerschap hand in hand kunnen gaan. Door klein te beginnen en slim samen te werken, ontstaat een nieuw perspectief voor groengasproductie op melkveebedrijven. Een perspectief dat niet alleen bijdraagt aan lagere emissies, maar ook aan toekomstbestendige bedrijfsvoering en een realistische versnelling van de energietransitie.
Bron: DLV Advies
