Staphylococcus aureus is een bacterie die op veel melkveebedrijven voor problemen met de uiergezondheid zorgt. Deze mastitis verwekker geeft vaak chronisch besmette koeien waardoor het (tank)celgetal en het antibioticagebruik flink kunnen stijgen.
Staphylococcus aureus is een koegebonden bacterie die zich erg thuis voelt in het uier en op de huid van koeien. De bacterie heeft een aantal eigenschappen waardoor hij gemakkelijk chronische infecties kan geven. Zo hecht hij zich vast in het uier en bouwt daar vaak een biofilm op. Deze biofilm is een soort van slijmlaag waarin de bacterie zich verstopt voor het afweersysteem van de koe maar ook voor antibiotica. Deze factoren zorgen er voor dat een effectieve behandeling vaak tegenvalt en koeien een verhoogd celgetal houden. We zien bij deze koeien veelal een celgetal dat kan fluctueren in de tijd. Dit maakt het nog lastiger om geïnfecteerde dieren te herkennen en aan te pakken. Geïnfecteerde dieren kunnen tijdens het melken gemakkelijk andere dieren infecteren. Het is daarom belangrijk om in beeld te hebben welke koeien een chronische besmetting hebben, om zo het ontstaan van nieuwe chronisch geïnfecteerde koeien te voorkomen.
Om het meest optimale effect te hebben in de strijd tegen S. aureus is het van belang om alle risicofactoren aan te pakken. Zo moet overdracht van de bacterie tijdens het melken worden voorkomen. Het strikt gebruiken van 1 doek per koe, het dragen van handschoenen, een effectieve dip gebruiken en zorgen voor een goede afstelling van de melkmachine zijn hierin cruciaal. Bij fouten in de afstelling van de melkmachine kan namelijk speenwassen of een slechte speenconditie ontstaan. Beide zijn funest voor de uiergezondheid op uw bedrijf.
Om nieuw geïnfecteerde kwartieren een betere kans op genezing te geven is het aan te raden om deze zo snel mogelijk te behandelen. Koeien die al langer geïnfecteerd zijn, reageren vaak minder goed op een behandeling. Het afvoeren van deze koeien is daarom het overwegen waard, om op deze manier de infectiedruk te laten dalen.
De maatregelen die je als veehouder moet nemen om S. aureus aan te pakken zijn er voornamelijk op gericht om verspreiding van een besmette koe naar gezonde koeien te voorkomen. Naast bovengenoemde managementmaatregelen is het ook mogelijk om het koppel te vaccineren tegen S. Aureus mastitis. Vaccinatie met Startvac® zorgt ervoor dat het aantal nieuwe infecties (dus ook de subklinische mastitis gevallen) daalt met 56 %.(1) Daarnaast is aangetoond dat de genezing van S. aureus geïnfecteerde kwartieren met 73 % verbeterd kan worden door vaccinatie. Startvac® is een vaccin dat werkzaam is tegen S. aureus maar ook tegen E. coli, CNS en Klebsiella mastitis.
Door juiste managementmaatregelen in combinatie met vaccinatie bereikt u een betere genezing maar voorkomt u ook dat een geïnfecteerde koe lang rond loopt en zo weer nieuwe dieren besmet. Dit zal resulteren in minder klinische uierontsteking, minder antibioticagebruik doordat dieren sneller opknappen en een lager tankcelgetal. Dit alles zal zorgen voor hogere opbrengsten, want we weten immers allemaal dat een hoger celgetal minder melk in de tank betekent!
Meer weten over S. aureus en vaccineren? Neem dan contact op met HIPRA middels het contactformulier.
(1): Y.H. Schukken et al., Efficacy of vaccination on Staphylococcus aureus and coagulase-negative staphylococci intramammary infection dynamics in 2 dairy herds, J. Dairy Sci. 97 :1–15, 2014
