Oogsten, logistieke uitdagingen en vooruitkijken: dat is de sfeer op de grondstoffenmarkt op dit moment. De oogstresultaten lopen uiteen. De bietencampagne komt op gang, de Europese oogstramingen maïs zijn verlaagd en tegelijkertijd is de zonnebloemoogst in Rusland en Oekraïne beter dan verwacht. Lage waterstanden in belangrijke Europese vaarwegen vragen daarnaast om meer transport over de weg, terwijl de beschikbare capaciteit beperkt is. In een grondstoffenupdate adviseren ForFarmers en ABZ Diervoeding daarom grondstoffen tijdig in te kopen om lege silo’s te voorkomen.
Graanmarkt: kleinere oogst en logistiek
De graanmarkt blijft volatiel, dat meldt ForFarmers in hun wekelijkse grondstoffennieuwsbrief. De Europese oogstramingen zijn opnieuw verlaagd. Vooral de maïsproductie valt lager uit en wordt volgens ForFarmers geraamd op 48,6 miljoen ton, 14 procent minder dan vorig jaar. Tegelijkertijd blijven de exportvolumes uit Rusland en Oekraïne achter bij vorig jaar. Daardoor verschuift een deel van de vraag naar Europa en andere exporterende landen. Ook de trage inzaai van wintergranen in Rusland en de droge omstandigheden daar leiden volgens ForFarmers tot zorgen over de oogst van 2027.
In Nederland speelt daarnaast de logistiek een belangrijke rol. Volgens ABZ Diervoeding zorgen lage waterstanden en een beperkte transportcapaciteit voor hogere prijzen, vooral in het midden en noorden van Nederland. Waar normaal veel grondstoffen per schip worden aangevoerd, is de markt nu sterker afhankelijk van lokale beschikbaarheid en aanvoer uit Duitsland. Vooral maïs blijft daardoor volgens ABZ Diervoeding voorlopig in prijs stijgen.
Soja reageert op handel en nieuwe oogsten
De prijzen van soja zijn verder gestegen. De gesprekken tussen president Trump en president Xi Jinping kunnen volgens ForFarmers gevolgen hebben voor de Amerikaanse export naar China. Het gaat daarbij onder meer over de mogelijke aankoop van Amerikaanse landbouwgrondstoffen en de invoerheffing op Amerikaanse sojabonen.
Tegelijkertijd komt de Amerikaanse sojaoogst op gang. Inmiddels is ongeveer 12 procent van het areaal geoogst. ABZ Diervoeding meldt dat dit boven het vijfjarig gemiddelde van 8 procent ligt. In Brazilië is de nieuwe inzaai begonnen onder gunstige omstandigheden. Ook Argentinië verwacht volgens ForFarmers een grotere sojaproductie. De productie wordt daar geraamd op 53,6 miljoen ton, 3,5 miljoen ton meer dan vorig jaar. De euro noteert volgens beide voerbedrijven rond 1,14 dollar. ForFarmers noemt een actuele koers van 1,1375.
Zonnebloemoogst gestart en ontbossingsvrije raapproducten
Ook de markt voor raapschroot blijft volgens de diervoederproducenten krap. Lage waterstanden beperken de aanvoer en maken het lastiger om voldoende volumes beschikbaar te krijgen. Volgens ForFarmers kan de Europese regelgeving rond ontbossingsvrije producten vanaf 2027 bovendien de vraag naar raapproducten beïnvloeden. Een verschuiving van vraag van soja naar raap kan de prijzen ondersteunen.
Voor zonnebloemproducten verschillen de ontwikkelingen per variant. De oogst in Rusland en Oekraïne is begonnen en de eerste opbrengsten vallen beter uit dan verwacht. Beide landen zouden samen circa 33 miljoen ton kunnen oogsten, tegenover 28,4 miljoen ton vorig jaar. Dat grotere aanbod kan de prijzen drukken, maar daarvoor moeten de grondstoffen volgens ForFarmers wel beschikbaar komen voor export. ABZ Diervoeding meldt dat vooral zonnebloem MP beperkt beschikbaar is. De LP-variant is beter verkrijgbaar doordat een productielocatie weer continu produceert en extra volumes zijn geïmporteerd.
Prijs bietenpulp ondanks daling op hoog niveau
De nieuwe bietencampagne komt op gang. Volgens ABZ Diervoeding daalt de prijs daardoor, al ligt deze nog altijd op een hoog niveau. De kleinere bietenoogst is het gevolg van meerdere factoren. Aan het begin van het seizoen kregen sommige telers volgens ABZ Diervoeding een financiële vergoeding om minder of geen suikerbieten te telen. Dit gebeurde vanwege het overschot in het voorgaande seizoen. Vervolgens had de aanhoudende droogte een negatieve invloed op de opbrengst en kwaliteit van de bieten.
ForFarmers ziet eveneens een krappe markt voor bietenpulp en meldt dat nieuwe volumes direct worden opgekocht. Door de hoge prijs wordt volgens ABZ Diervoeding vaker naar sojahullen uitgeweken als alternatieve vezelbron. De beschikbaarheid van NGMO-sojahullen blijft echter beperkt. Voor GMO-sojahullen zijn de vooruitzichten volgens ABZ Diervoeding gunstiger, omdat de nieuwe oogst naar verwachting vrij is van de HB4-variant die eerder voor problemen zorgde.
Vezelrijke grondstoffen blijven schaars
Ook andere vezelrijke grondstoffen staan onder prijsdruk. Volgens ForFarmers wordt tarwegriespellets moeilijker beschikbaar door logistieke problemen, waardoor de prijzen verder oplopen. De kwaliteit van de tarweoogst is volgens ABZ Diervoeding goed, maar daardoor komen geen extra volumes tarwegries beschikbaar. De aanhoudende vraag ondersteunt de prijs.
Daarnaast blijven palmpitschilfers volgens ForFarmers beperkt beschikbaar. Droge en hete omstandigheden in Indonesië en Maleisië kunnen daar leiden tot een lagere productie in 2027. Ook palmproducten worden volgens ABZ Diervoeding duurder door hogere brandstofkosten en een sterke vraag. Voor sojahullen spelen daarnaast Europese regels en de beschikbaarheid van HB4-vrije grondstoffen een rol.
Transportkosten
Naast de grondstoffen zelf beïnvloeden transportkosten de markt. Zowel ForFarmers als ABZ Diervoeding wijzen op lage waterstanden in belangrijke Europese vaarwegen. Hierdoor is meer transport over de weg nodig, terwijl de beschikbare capaciteit beperkt is. Volgens ABZ Diervoeding neemt de vraag naar wegtransport bovendien toe door het transport van aardappelen en suikerbieten in het najaar. ForFarmers noemt daarnaast hogere zeevrachten en energieprijzen als factoren die de logistieke kosten verhogen.
Beide voerbedrijven adviseren daarom om grondstoffen tijdig in te kopen. Volgens ForFarmers is het daarbij belangrijk om verder vooruit te kijken om lege silo’s te voorkomen. Ook ABZ Diervoeding verwacht op korte termijn geen duidelijke verbetering van de waterstanden. Tegelijkertijd blijft het weer een onzekere factor. Volgens ABZ Diervoeding wijzen de zeewatertemperaturen op een sterke El Niño, die later dit jaar en in 2027 invloed kan hebben op de productieomstandigheden in verschillende regio’s.
Bronnen: ForFarmers, ABZ Diervoeding
Tekst: Esmee Groot Roessink
Beeld: Beeldarchief Prosu BV
