Mannheimia haemolytica is een bacterie, die een belangrijke rol speelt bij BRD en het is de meest voorkomende ziekteverwekker bij een fatale longontsteking. Mannheimia behoort tot een groep bacteriën, die normaal aanwezig zijn in de bovenste luchtwegen van rundvee. Door afname van de immuniteit kan deze bacterie migreren naar de longen en is het een opportunistische ziekteverwekker. In de longen veroorzaakt Mannheimia vervolgens onherstelbare schade door gifstoffen uit te scheiden (Leucotoxine).
Bovine Respiratory Disease (BRD):
BRD is een algemene term voor luchtwegaandoeningen bij rundvee. Aanvankelijk werd gedacht, dat luchtwegaandoeningen afzonderlijke problemen waren, maar eigenlijk volgen ze allemaal hetzelfde patroon:
Ademhalingssysteem onder stress > Afnname van lokale afweer mechanismen > Migratie van bacteriën naar de longen.
In de melkveehouderij is BRD verantwoordelijk voor 22.5% van de sterfgevallen van ongespeende kalveren en 46.5% van de sterfgevallen bij gespeende kalveren (Amerikaans onderzoek, 2010). Deze sterfte is echter maar één van de negatieve effecten van BRD. Longontsteking bij vaarskalveren tot 3 maanden oud wordt geassocieerd met een gewichtsverlies van ongeveer 30 KG op een leeftijd van 14 maanden. Bij melkvee vaarzen, die als kalf voor een longontsteking behandeld zijn, kan de sterfte tot 20% oplopen. Ten slotte daalt de melkproductie tijdens de eerste lactatie met 150 KG (Nederlands onderzoek, 2002). De economische impact is waarschijnlijk een direct gevolg van ziektemakende efficiëntie van de groep bacteriën, die normaal aanwezig zijn in de bovenste luchtwegen en Mannheimia haemolytica speelt hierin een belangrijke rol.
Mannheimia en aanpak:
Buiten de stress factoren kunnen ook visussen zoals RS ervoor zorgen, dat de weg voor Mannheimia vrijgemaakt wordt naar de longen. Daar worden afweercellen in stelling gebracht, die door de bacterie misbruikt worden met behulp van gifstoffen (Leucotoxine), waardoor er een uit de hand gelopen ontstekingsreactie plaats vindt. Hierdoor ontstaat de onherstelbare schade. Mannheimia zou dus eigenlijk in een heel vroeg stadium behandeld moeten worden, alleen is dit moeilijk, omdat de verschijnselen van de beginnende longontsteking nauwelijks opgemerkt worden.
Preventie is de enige oplossing om BRD en Mannheimia haemolytica onder controle te houden Dit is duidelijk een complex probleem vanwege de talrijke (stress)factoren, die bijdragen aan de ziekte. Er bestaat niet slechts “één strategie”. Bestrijding van virusinfecties is een onderdeel in deze strijd. Een andere steunpilaar is de verbetering van de omstandigheden in de stal. Ten slotte is het een zekerheid, wat de eerste oorzaak ook moge zijn, dat men te maken krijgt met een bacteriële longontsteking (vaak geassocieerd met een Mannheimia haemolytica infectie). Vaccineren hiertegen is dan ook een belangrijk onderdeel van de preventieve strategie.
Bekijk ook: Onderzoek bij longaandoeningen / longspoeling.
