Na decennia van melkquotering lonkt in 2015 de vrije zuivelmarkt. De ambitie in de sector is groot, maar de ruimte voor groei in ons kleine land is beperkt en het kabinet bereidt wetgeving voor om deze groei te beteugelen. Na dertig jaar melkquotering vormen vooral mest en fosfaat de nieuwe grenzen aan melkproductie. Daarnaast heeft de sector zelf, in de Duurzame Zuivelketen, doelen geformuleerd voor een toekomstbestendige melkveehouderij.
Groei in omzet brengt lang niet altijd groei in rendement
Door alle aandacht voor het nieuwe speelveld raakt de aandacht voor het rendement van groei soms wat ondergesneeuwd. Wij kijken veel naar groeiplannen en daarbij valt ons op dat groei in omvang lang niet altijd bijdraagt aan het rendement. Vaak gaat groei zelfs ten koste van het rendement. Dit geldt vooral voor groei waarvoor alle ruwvoer wordt aangekocht en mest wordt afgezet. In 2012 zagen we wat de impact is van hoge ruwvoerkosten, en daar komen de kosten van mestverwerking nog bij. We zien daarbij grote verschillen tussen bedrijven en in efficiency.
Opkomende markten kunnen zichzelf niet van voldoende zuivel voorzien
Een heel positieve kant van het nieuwe speelveld is de gunstige zuivelmarkt. De zuivelvraag uit opkomende markten groeit de komende jaren stevig door en deze regio’s zijn zelf onvoldoende in staat om in deze toenemende vraag te voorzien. Dat biedt kansen voor sterke zuivelregio’s als de onze en biedt tevens uitzicht op een melkprijs waar we vijf jaar geleden niet van durfden te dromen. De tijd van grote zuivelvoorraden ligt achter ons en dat pakt ook goed uit voor de prijsvorming op westerse markten. Ondanks de huidige prijsdalingen verwachten we voor de lange termijn goede perspectieven. Daarbij heeft Nederland een sterke uitgangspositie: goede melkveehouders, een krachtige zuivelindustrie en een ijzersterk zuivelimago.
Het beschikken over en vooral het toepassen van kennis is van belang voor succesvolle groei
Tot slot staan we in dit rapport stil bij succesfactoren voor financieel succesvolle groei. We zien dat financieel succesvolle groeiers meer economische en vakinhoudelijke kennis hebben en vooral dat ze deze kennis effectiever toepassen en er concreet op sturen. Wat zijn de drijfveren voor groei? Bij succesvolle groeiers staat het verbeteren van de resultaten voorop. Ze laten zich daarnaast minder leiden door adviseurs, varen in belangrijke mate hun eigen koers en bevinden zich op het gebied van innovaties eerder in het peloton dan in de kopgroep.
