Met de Tweede Kamerverkiezingen op 29 oktober 2025 nadert een belangrijk moment voor de Nederlandse landbouw en groene sectoren. Thema’s als stikstof, klimaat, natuur, water en landbouw domineren de verkiezingsdebatten. Veel van het beleid dat boeren direct raakt, vindt immers zijn oorsprong in Den Haag.
Groen Kennisnet volgt de ontwikkelingen op de voet en bundelt kennis en onderzoek rond deze onderwerpen, zodat agrarische ondernemers en beleidsmakers inzicht krijgen in de actuele discussies.
Landbouw centraal in verkiezingsdebatten
De aanpak van de stikstofcrisis is opnieuw een belangrijk thema in vrijwel alle partijprogramma’s. Groen Kennisnet verwijst in haar stikstofdossier naar onderzoek, achtergronden en de ontwikkeling van het beleid dat tot de huidige situatie heeft geleid.
Opvallend is dat de discussie binnen de veehouderij verschuift van dierenwelzijn en gezondheid naar de omvang van de veestapel. Dat vraagstuk raakt direct aan onderwerpen als natuurherstel, verdienmodellen, kringlooplandbouw en bedrijfsopvolging.
Daarnaast krijgt de term ‘toekomstbestendige landbouw’ veel aandacht. Daaronder vallen thema’s als klimaataanpassing, gesloten kringlopen en duurzame verdienmodellen. Groen Kennisnet heeft hierover een uitgebreid dossier met de verschillende benaderingen en plannen van partijen.
Natuur en biodiversiteit
Ook de discussie over natuurbeheer en biodiversiteit speelt een grote rol. Een opvallend onderwerp is opnieuw de wolf: symbool voor het spanningsveld tussen natuur en landbouw. In het dossier De wolf in Nederland beschrijft Groen Kennisnet de rol van de wolf in het ecosysteem en de gevolgen voor veehouders en herders.
Daarnaast zetten partijen uiteen hoe zij biodiversiteit willen versterken en welke maatregelen zij zien om het Akkoord van Parijs en andere internationale afspraken na te leven. De Stichting Gezonde Toekomst vergeleek de klimaat- en biodiversiteitsplannen van vijftien partijen op deze punten.
Onderzoek en doorrekeningen
Het Centraal Planbureau (CPB) heeft de partijprogramma’s van tien partijen doorgerekend in het rapport Keuzes in Kaart 2027-2030. Daarin staat wat de financiële, sociale en ecologische effecten zijn van hun beleidsplannen.
Het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) kiest dit jaar voor een andere insteek met het rapport Keuzes voor de leefomgeving 2025, waarin twaalf opgaven voor het nieuwe kabinet worden toegelicht — van klimaat en energie tot landbouw en ruimtelijke ordening.
Bron: Groen Kennisnet
