Alle signalen wijzen erop dat Nederland de komende weken opnieuw meer agrariërs op de weg en bij provinciehuizen gaat zien. Het protest aanstaande vrijdag in Den Bosch lijkt een graadmeter te worden voor de actiebereidheid en de te verwachten boerenprotesten de komende maanden. Veel agrariërs stonden tot voor kort niet per se te springen om actie te voeren. Het geduld met steeds nieuwe onzekerheid rond vergunningen en stikstofbeleid neemt echter steeds verder af. Opvallend is dat landbouworganisaties en actiegroepen elkaar weer nadrukkelijker opzoeken.
Directe aanleiding voor de actie in Den Bosch is het voornemen van de provincie Noord-Brabant om de natuurvergunningen van vijf pluimveebedrijven in te trekken. Provinciale Staten spreken daar op 14 augustus over.
Voor de sector gaat dit niet alleen om vijf bedrijven in Brabant. Het gaat vooral om de vraag hoeveel zekerheid een vergunning nog biedt als die jaren later opnieuw ter discussie kan worden gesteld.
Brede steun voor actie
Farmers Defence Force roept via sociale media op om vrijdag naar Den Bosch te komen. Opvallend is dat ook ZLTO boeren en burgers heeft gevraagd zich bij de actie aan te sluiten. Daarnaast komt steun van onder meer LTO Nederland, LTO Noord, LLTB en NAJK. De verschillende landbouworganisaties kiezen lang niet altijd dezelfde toon of actievorm, maar in dit dossier lijken de neuzen dezelfde kant op te staan. Dit kan een signaal zijn voor de komende maanden. Wanneer zowel actiegerichte groepen als reguliere belangenorganisaties hun achterban mobiliseren, blijft het waarschijnlijk niet bij één protestmoment.
Het bleef even stil
Sinds de bekendmaking van de stikstofplannen van Van Essen is de boosheid en bezorgdheid in de sector toegenomen. Het leidde niet meteen tot grote protesten. Het lijkt erop dat de plannen eerst even moesten bezinken. Maar sinds enige weken komt het protest op gang. De situatie rond de Brabantse pluimveehouders lijkt net het zetje te zijn dat nodig was. Eind juli waren op verschillende plaatsen in Nederland al zichtacties te zien. Onder meer rond Almelo, Gorinchem, Zaltbommel, Moerdijk en Alblasserdam lieten boeren opnieuw van zich horen.
Organisaties zoeken elkaar op
Zoals gezegd zoeken landbouworganisaties en actiegerichte groepen elkaar weer op. Onder de noemer SamenOptrekken werken onder meer Agractie, de Nederlandse Melkveehouders Vakbond, Vee & Logistiek Nederland en andere organisaties samen. Ook FDF meldde eerder deze zomer overleg met belangenorganisaties en zogenoemde trekkerleiders over de koers voor de komende maanden. Het wil niet zeggen dat er meteen grote landelijke acties aankomen. Wel laat het zien dat de infrastructuur om snel op te schalen weer actief is.
Den Bosch als graadmeter
De bijeenkomst van vrijdag in Den Bosch wordt een belangrijke graadmeter voor wat Nederland de komende weken kan verwachten. Bij een grote opkomst ligt het voor de hand dat nieuwe acties sneller worden georganiseerd. Eén en ander is natuurlijk afhankelijk van welke besluiten de politiek de komende tijd neemt.
Maar dat de rust snel weer terugkeert, lijkt op dit moment minder waarschijnlijk. De boerenprotesten van enkele jaren geleden ontstonden ook niet vanuit één landelijke oproep. Vaak begon het met lokale onvrede, enkele acties en een groeiend gevoel binnen de sector dat praten alleen niet meer voldoende opleverde. Dat zie je nu ook weer gebeuren.
Actiemoeheid voorbij?
Veel boeren hebben de afgelopen jaren al uitvoerig actiegevoerd. Dat betekent niet automatisch dat iedereen opnieuw met de trekker op pad wil. Bij een deel van de sector leek sprake van actiemoeheid. Maar als buren, studiegenoten, lokale bestuurders en zelfs belangenorganisaties achter de acties staan, dan komt de bereidheid om actie te voeren snel weer op gang.
Tekst: Gerben Hofman
Beeld: beeldarchief Prosu BV
