Agrarische ondernemers ondervinden als vanouds grote regeldruk, veelal op het gebied van milieu. Dit heeft ondernemers altijd gedwongen efficiënt te werken, innovatief te zijn, maar ook om kansen te pakken. Daar komt momenteel nog eens bij dat diverse partijen in de agrifood keten steeds grotere stappen zetten om in te spelen op de consumentenwens tot verduurzaming. Land- en tuinbouw hebben al veel bereikt op het gebied van duurzaam ondernemen, waaronder een flinke reductie van de uitstoot van broeikasgassen, maar de sector is er nog niet.
De eindigheid aan groei
Ook anno 2018 is de regeldruk groot. Zo worden melkveehouders geconfronteerd met het fosfaatstelsel en zijn ze recent overvallen door de voorgenomen fabrieksquotering van Friesland Campina. De klimaatopgave zorgt voor nieuwe uitdagingen. De in vergelijking met andere economische sectoren bescheiden 11% reductie in de uitstoot van broeikasgassen tot 2030 zal ook weer tot vernieuwingen leiden. Topondernemers kunnen nog blijven groeien, maar voor de sector als geheel lijken de grenzen van de groei in zicht. De melkvee- en pluimveestapel zullen niet hoeven te krimpen. Uitzondering is mogelijk de varkenshouderij. Hier leidt de regionale druk al tot een stagnatie in de groei van de grootste bedrijven en een sanering bij de kleinste bedrijven. Langzamerhand zal de varkensveestapel dan ook afnemen.
2018 over het algemeen matige prijzen
Gedreven door een stijgende binnen- en buitenlandse consumptievraag kunnen de afzet- en productievolumes in 2018 met 1% groeien, conform het langjarig gemiddelde, maar hoger dan in 2017 (+0,5%). De prijs- en omzetontwikkeling valt in diverse sectoren tegen. Ondernemers in de sierteelt staan er het meest gunstig voor en akkerbouwers het minst. Melkveehouders kunnen een redelijk 2018 tegemoet zien, groentetelers na een donkere start een gemiddeld jaar, varkenshouders een matig tot gemiddeld jaar en pluimveehouders een in de eerste helft redelijk tot goed en in de tweede helft matig tot gemiddeld halfjaar.
Lichte daling voor de melkprijs in 2018
De melkprijzen zullen naar verwachting na de daling in de eerste paar maanden van 2018 in de rest van het jaar een stijgende tendens laten zien. Op de wereldspotmarkt zijn vooral de prijzen van melkvet en boter gestegen en in mindere mate ook die van melkpoeder en kaas. De hoge niveaus van 2017 zullen niet bereikt worden, maar het langetermijngemiddelde wel. Tekenend voor het positivisme over de marktontwikkeling is dat de zogenoemde KWIN-norm, die een indicatie geeft voor het gemiddelde prijsniveau de komende tien jaar onlangs met een cent is verhoogd tot € 35,50.
Zuivelsector blijft in onzekerheid
Ondanks de officiële invoering van de fosfaatwetgeving op 1-1-2018 en de verlenging van de derogatie (de door de EU aan Nederland verleende uitzondering voor een relatief hogere mestafzet) voor 2018 en 2019 blijven er nog onzekerheden voor melkveehouders. Minister Schouten en LTO/NZO streven naar een hoger grondgebonden karakter van de melkveehouderij en sturing op de productie en het gebruik van mest, maar onduidelijk is nog hoe. In het kader van de klimaatopgave – die voor de landbouw met een reductie tot 2030 van 11% relatief beperkt is – zal de methaanuitstoot verder moeten dalen. Inkrimping van de veestapel is daarbij niet de meest wenselijke oplossingsrichting. Hierbij bestaat het risico van weglek naar het buitenland. Verdere technologische innovaties op het gebied van voerefficiency, maar ook zaken als blijvend grasland en rantsoenoplossingen voor koeien zijn een logischer keuze.
Bron: ING Bank
