Uit Nederland en België zijn door het onderzoekscentrum van Hipra van 2011 tot en met 2016 een totaal van 754 melkmonsters onderzocht. Hierbij zijn tankmelkmonsters in combinatie met samengevoegde melkmonsters van koeien met mastitis en/of hoog celgetal verzameld van melkveebedrijven met uiergezondheidsproblemen in België en Nederland.
De monsters werden door dierenartsen ingezet op een daarvoor ontwikkelde testkaart en getest met behulp van genetisch onderzoek naar specifiek DNA van de mastitiskiemen: Staphylococcus aureus, Escherichia coli, Coagulase Negatieve Stafylokokken (CNS) en overige coliformen (o.a. Klebsiella). Naast deze techniek die ontwikkeld is voor STARTCHECK®, een test die door Hipra tot 2018 aan melkveebedrijven aangeboden is om passende preventieve maatregelen te kunnen nemen, werden alle monsters getest op aanwezigheid van Streptococcus uberis. Dit is gedaan om te onderzoeken of het passend is om deze mastitiskiem toe te voegen in een verder ontwikkelde test met de naam UDDERCHECK®.
RESULTATEN
Uit de ingestuurde monsters blijkt dat in bijna alle gevallen DNA is aangetoond van de mastitiskiem CNS. Deze mastitiskiem bestaat echter uit een grote groep ook niet ziekmakende koe eigen bacteriën. Daarnaast is in 2016 24% vaker Strep. uberis DNA aangetoond in vergelijking met de monsters uit 2011. Het DNA van de mastitiskiemen E. Coli en S. Aureus zijn respectievelijk 18% en 14% vaker aangetoond.
Tabel 1: Verdeling van de aangetoonde mastitiskiemen
| 2011 | 2012 | 2013 | 2014 | 2015 | 2016 | |
| S. uberis | 22% | 34% | 45% | 44% | 50% | 46% |
| S. aureus | 15% | 21% | 24% | 38% | 24% | 29% |
| E. coli | 53% | 51% | 54% | 78% | 71% | 71% |
| Overige coliformen | 15% | 15% | 18% | 23% | 23% | 18% |
| CNS | 98% | 97% | 97% | 97% | 99% | 96% |
Grafiek 1: Verloop van de aangetoonde mastitiskiemen
DISCUSSIE
De bovenstaande resultaten laten zien, dat er in België en Nederland een tendens zichtbaar is van een stijging van aanwezigheid van omgevingsgebonden mastitiskiemen zoals Strep. uberis en E. coli. Hiermee wordt aangetoond dat het risico op mastitis veroorzaakt door Strep. uberis of E. Coli een serieuze bedreiging is voor melkveebedrijven in Nederland en België. Naar aanleiding hiervan is de STARTCHECK® verder ontwikkeld en vanaf 2018, inclusief Strep. uberis onderzoek als UDDERCHECK® via de dierenarts inzetbaar voor melkveehouders met uiergezondheidsproblemen.
De UDDERCHECK® is hiermee een betrouwbare nieuwe test om melkmonsters te onderzoeken om vervolgens de belangrijkste mastitiskiemen per melkveebedrijf specifiek aan te kunnen tonen. Het feit dat de test DNA onderzoekt, geeft een hoge betrouwbaarheid en gevoeligheid. Hierdoor spelen beperkingen, die er bij bacteriologisch onderzoek zijn zoals bijvoorbeeld geen groei en vervuiling, een kleinere rol.
Wilt u meer informatie over de mogelijkheid van de UDDERCHECK® , neem dan contact op met uw eigen dierenarts of direct met Hipra via het contactformulier.
Bekijk ook: Bradley: interview mastitis vaccinatie
