Boeren in en nabij Natura 2000-gebieden staan onder druk en hun toekomst is onzeker. Veel van deze boeren hebben behoefte aan duidelijkheid over hun toekomstperspectief. De drie Agrarische Natuur Collectieven in Overijssel voeren daarom de GLB-pilot “Boeren binnen en nabij Natura 2000-gebieden in Overijssel” uit. Het doel van deze GLB-pilot is om in 2022 en 2023 samen met de boeren in en nabij Natura 2000-gebieden te zoeken naar kansen voor een toekomstbestendige bedrijfsvoering, passend bij de doelen voor de Natura 2000-gebieden.
Ondernemen binnen en nabij Natura 2000
Het uitgangspunt is dat boeren en riettelers die meewerken aan het behalen van de Natura 2000- doelen in de toekomst een reële vergoeding krijgen, die recht doet aan de inspanningen en de beperkingen waar ze mee te maken krijgen. Hierbij kijken ze onder andere naar vergoedingen vanuit het GLB. Voor de uitvoering van de pilot zijn drie Natura 2000-gebieden geselecteerd, één gebied binnen elk werkgebied van de drie Collectieven. Hierbij gaat het in Noordwest Overijssel om de Natura 2000-gebieden De Wieden en Weerribben, in Midden Overijssel om De Borkeld en in Noordoost Twente om Springendal & Dal van de Mosbeek. Boeren en, in het geval van De Wieden en Weerribben, riettelers gaan samen met de Collectieven en deskundigen nadenken over toekomstbestendig ondernemen.
Toekomstbestendige bedrijfsplannen
Tijdens de pilot worden regelmatig bijeenkomsten georganiseerd met boeren en riettelers; waar de ondernemers met elkaar in gesprek gaan. Waar nodig worden specialisten ingeschakeld, die ondernemers weten te prikkelen en vragen kunnen beantwoorden. De boeren hebben hierbij de regie in handen: zij bepalen waar ze al dan niet behoefte aan hebben. Dit proces is bedoeld om uiteindelijk te komen tot de volgende stap: het opstellen van bedrijfsplannen met maatregelen die passen bij de betreffende bedrijven. In dit plan worden de mogelijkheden geschetst voor het toekomstbestendig boeren in en nabij het betreffende Natura 2000-gebied. Het gaat daarbij om een doorgerekend bedrijfsplan dat recht doet aan de ambities van de ondernemer en bijdraagt aan het behalen van de doelen voor de gebieden.
Testen in de praktijk
Onderdeel van het bedrijfsplan kan zijn, dat boeren veldmaatregelen nemen die bijdragen aan het behalen van de doelen van de Natura 2000-gebieden en daarvoor een vergoeding ontvangen. Binnen de pilot krijgen enkele boeren de mogelijkheid om deze veldmaatregelen tegen vergoeding in de praktijk te testen. De veldmaatregelen worden in de bijeenkomsten en in individuele gesprekken met boeren uitgedacht en kunnen vervolgens als voorbeeld en inspiratie dienen voor anderen.
Het GLB verandert
Boeren krijgen momenteel hectaretoeslagen vanuit het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB) en dat gaat de komende tijd veranderen. Zo gaat het GLB toekomstbestendig boeren extra belonen, via een vergoeding voor maatregelen op het gebied van natuur, milieu en klimaat. Ook zijn er GLB- onderdelen die Nederland nu niet benut. Het gaat dan om betalingen aan bedrijven in gebieden met natuurlijke beperkingen en/of beleidsmatige beperkingen (bijvoorbeeld als gevolg van een aanwijzing als Natura 2000-gebied). Binnen de pilot is onderzocht hoe deze regelingen een plek kunnen krijgen in het nieuwe GLB en kunnen bijdragen aan hernieuwd toekomstperspectief voor boeren en riettelers in en rond de gebieden.
Agrarische Natuur Collectieven
In Overijssel zijn drie Agrarische Natuur Collectieven actief in het agrarisch natuurbeheer. De leden van de Collectieven zijn boeren waarvoor agrarisch natuurbeheer, zoals weidevogelbeheer en het beheer van landschapselementen, onderdeel van hun bedrijfsvoering is. Daarnaast voeren de Collectieven verschillende projecten uit, waaronder de GLB-pilot “Boeren binnen en nabij Natura 2000-gebieden in Overijssel”.
Bron: Natuur en platteland
