2020 is een jaar van droogte. Tot op heden is het neerslagtekort groter dan ooit tevoren. Met een tekort van 170 mm is dit het droogste jaar tot nu toe. Dat komt door de toegenomen verdamping en een stijging van de temperatuur. Als er nauwelijks regen valt, wordt het (net als in 2018) een lastig jaar.
Het KNMI houdt de statistieken over het klimaat en weer in Nederland bij. Onlangs stelden zij dat in het voorjaar [april en mei red.] het maximale neerslagtekort met bijna vijftig procent is toegenomen. Dit komt door de toename van de hoeveelheid zonnestraling en de temperatuur. Twee keer zoveel zonnestraling heeft twee keer zoveel verdamping. Het effect hiervan is het grootst wanneer de temperatuur lager is, oftewel in het voorjaar.
Binnenland heeft groter neerslagtekort
De afgelopen decennia is het aantal zonuren toegenomen, de zonnestraling is door schonere lucht sterker geworden en de temperatuur is gestegen. Binnen Nederland zijn de regionale verschillen groot. Het maximale neerslagtekort is in het binnenland groter dan in het kustgebied en geldt voor het hele groeiseizoen. Dit komt door de toename van de zonnestraling die in het binnenland groter is dan in onze kustregio’s.
Landelijk neerslagtekort groter dan ooit
Het KNMI berekent tijdens het groeiseizoen het neerslagtekort. Dagelijks vinden om 10.00 uur neerslagaftappingen plaats op alle KNMI-neerslagstations van Nederland. In combinatie met de gewasverdamping wordt middels een berekening het neerslagtekort/-overschot bepaald. De cijfers over 2020 zien er niet rooskleurig uit. Zo is in onderstaand figuur d.d. 2 juni 2020 te zien dat het neerslagtekort hoger is dan tijdens het droge recordjaar 1976.
Gemiddeld kampt Nederland begin juni met een neerslagtekort van 170 millimeter. De weersvoorspelling ziet er voor de agrarische sector niet goed uit. De komende dagen valt zeker een bui, met neerslagcijfers die variëren van 3 t/m 10 millimeter op vrijdag 5 juni. Maar de voorspelde regen is ruim onvoldoende om de tekorten aan te vullen. Vooralsnog is 2020 het droogste jaar ooit. En de verwachte buien, die volgens Weeronline ongeveer 20 millimeter regen geven, zijn bij lange na niet genoeg om de droogte te verhelpen.
Vitens trekt aan de bel
Het is mede daarom dat Vitens burgers heeft opgeroepen om zuinig met het water om te springen. Het waterbedrijf zegt zich grote zorgen te maken voor de komende zomer. Veel Nederlanders blijven vanwege de coronamaatregelen waarschijnlijk in Nederland om hun zomervakantie te vieren. Enkele dagen geleden heeft de organisatie de waterdruk al verlaagd, als laatste redmiddel. Als zelfs de drinkwatervoorziening in Nederland de waterdruk al moet verlagen om iedereen te voorzien van water, wat betekent dit voor de boeren in Nederland?
Sproeiverboden voor agrariërs in Nederland
Op veel plekken mocht vanaf halverwege mei al niet meer met oppervlaktewater gesproeid worden. Dat komt vanwege de zorgelijke waterstand. Zo mochten akkerbouwers op de Veluwe, rondom Breda en op de Utrechtse Heuvelrug geen oppervlaktewater meer onttrekken voor hun teelt. Dit is mede ingegeven door het neerslagtekort van dit jaar. Maar de achterstand van de tekorten in 2018 en 2019 zijn ook nog niet ingelopen. In het prille voorjaar is dit goed zichtbaar als de natuur maanden voorloopt op wat ‘normaal’ zou zijn. Een derde kurkdroog jaar wordt een serieus probleem, zo meldde Trouw onlangs.
Onmogelijk voor agrariërs om goed seizoen te draaien
Voor sommige akkerbouwers betekent het in 2020 dat het nagenoeg onmogelijk wordt om een goed seizoen te draaien. Bij een mindere oogst zullen de prijzen stijgen. Maar als je niets hebt om te verkopen, dan valt er ook niets te verdienen. De hoge temperaturen van de afgelopen tijd hebben bijgedragen aan het droger worden van Nederland. De regen die nog zal vallen is op de korte termijn onvoldoende. Daardoor kan het extreem lastig worden om een goed seizoen te draaien.
Geschreven door: Ruben Lijzenga (redactielid)
