Provinciale Staten van Fryslân en het Algemeen Bestuur van Wetterskip Fryslân hebben eind januari de vervolgaanpak van het veenweidenprogramma vastgesteld. Deze aanpak vormt de basis voor het uitvoeringsprogramma Veenweiden voor de periode 2020-2030. Dit wordt naar verwachting in het najaar van 2020 in Provinciale Staten en het Algemeen Bestuur van Wetterskip Fryslân behandeld.
In opdracht van provincie Fryslân en Wetterskip Fryslân is een maatschappelijke kosten-batenanalyse (MKBA) Veenweide Fryslân ‘Remming bodemdaling Friese veenweidegebied’ opgesteld. In de MKBA is onderzocht welke investering in het veenweidegebied de meeste baten oplevert. Daarvoor zijn vijf mogelijke scenario’s en hun bijbehorende maatregelen geanalyseerd. Een mix van twee scenario’s biedt voor de veenweiden het beste perspectief:
- Maatwerk in het waterbeheer. Dit biedt de meeste kansen om als boer met een verminderde drooglegging hetzelfde verdienmodel te kunnen voortzetten.
- Verdergaand vernatten met een ander grondgebruik zoals natuurinclusieve landbouw. Dit remt de bodemdaling en CO2-uitstoot het meest.
Samen bieden deze scenario’s volgens provincie- en waterschapsbestuur de beste kansen om bodemdaling en CO2-uitstoot tegen te gaan, en tegelijkertijd de landbouw een duurzaam toekomstperspectief te bieden.
Drie sporen
Op basis van de mkba besloten provincie- en waterschapsbestuur tot een drie-sporen aanpak. In het eerste spoor wordt in twee van de kansrijke gebieden (Hege Warren en Aldeboarn de Deelen) het bestaande gebiedsproces geïntensiveerd. Doel is hier een verandering op gang te brengen.
In het tweede spoor wordt in vier kansrijke gebieden (Groote Veenpolder, Idsegea, Brekkenpolder en Grouster Leechlan) het lopende proces met stakeholders aangevuld met een aantal ‘geen-spijt’ maatregelen. Bijvoorbeeld pilots op het gebied van bodemvruchtbaarheid, grondwatergestuurd peilbeheer en natuurinclusieve landbouw.
Het derde spoor richt zich op het verminderen van onzekerheden over berekende CO2-uitstoot, effectiviteit van onderwaterdrainage en alternatieve verdienmodellen. Hierover is meer kennis nodig om tot een goede aanpak voor het hele veenweidengebied te kunnen komen.
Veenweideprogramma
Met het Veenweideprogramma willen provincie Fryslân en Wetterskip Fryslân concrete acties benoemen voor het hele veengebied, die de bodemdaling in het veengebied moet afremmen en de CO2-uitstoot moet terugdringen. Dit gebeurt in nauw overleg met de partners uit het Bestjoerlik Oerlis Feangreiden (Provincie, Wetterskip, Landbouwpartijen, Natuur en Milieu, Gemeenten en Recreatiesector). Ook streven beide organisaties naar een robuust waterbeheer. Uitgangspunt is dat er een duurzaam toekomstperspectief voor de landbouw blijft bestaan.
Bron: Veenweide Fryslan
