Ruim een jaar geleden startte het project Boeren bij Hoog Water: het kennisontwikkeling programma van het Veenweiden Innovatiecentrum (VIC). Het project richt zich op de ontwikkeling van een veenweide bedrijf met minimale klimaatimpact. De Hoogwaterboerderij van KTC Zegveld in Utrecht is de locatie waar ontdekt en getest wordt. Wat zijn een jaar later de resultaten? En de belangrijkste vraag: wat is het toekomstperspectief?
Nederland heeft zich aangesloten bij het Klimaatakkoord van Parijs. Dit betekent dat er de komende 10 jaar grote veranderingen doorgevoerd moeten worden binnen de landbouw. Met als hoofddoel broeikasgassen reduceren. Dit gebeurt middels het ontwerp van een haalbare bedrijfsvoering voor melkveebedrijven met minimaal gebruik van kunstmest en krachtvoer. Het uitgangspunt hiervoor is een grondwaterstand van -20 centimeter beneden maaiveld. Maar kunnen er technisch en bedrijfseconomisch gezien nog steeds koeien gehouden worden?
De Hoogwaterboerderij
De Hoogwaterboerderij is een melkveebedrijf met 120 melkkoeien. Op de hoge percelen lopen Holstein- en Jersey-koeien. Als referentie loopt op de percelen met een lage grondwaterstand een koppel Holstein-koeien. De koeien op de verschillende percelen worden apart van elkaar gevoerd om zo op latere termijn conclusies te trekken over de hoeveelheid gras, de kwaliteit, en de oogstbaarheid ervan ten opzichte van de melkproductie. De Hoogwaterboerderij biedt de mogelijkheid om boerenpraktijk uit te voeren, data te verzamelen, te monitoren, te leren en over resultaten in gesprek te gaan. De uitnodiging om een kijkje te nemen, staat open.
Het waterpeil in de praktijk
Het is te vroeg om na één jaar al goede conclusies te trekken. De focus lag vooral op het voor elkaar krijgen van het juiste waterpeil over zoveel hectare grond. Ondanks het aanbrengen van een nieuw waterinfiltratiesysteem en drainbuizen is het niet gelukt om op alle percelen de gewenste waterstand van -20 cm te realiseren. De energie van het extra water werd na de toevoerperiode in mei al snel opgebruikt door het nieuw groeiende gras.
Een zomers buitje
Wanneer het grondwaterpeil zodanig hoog wordt gehouden verwacht je dat het water van een stevige regenbui niet snel wegloopt. Echter ontstonden er geen plassen op het land. Het vermoeden is dat juist door het hogere vochtgehalte, de bodem neerslag beter absorbeert. Het is echter nog te vroeg om conclusies te trekken. Om een inkijkje te krijgen in de processen op de Hoogwaterboerderij kun je deze video’s bekijken.
Toekomstperspectief
Het onderzoek op de Hoogwaterboerderij maakt het voor andere boeren inzichtelijk wat de voor- en nadelen zijn van een hoger grondwaterpeil, maar vooral hoe haalbaar alle veranderingen zijn. Ook de tegenvallers worden naar buiten gebracht om van te leren. Uit het onderzoek blijkt dat samenwerking belangrijk is. Niet alleen tussen boerenbedrijven, maar ook tussen bedrijven en overheid.
Bron: Groen Kennisnet
