De Nederlandse Autoriteit Consument en Markt (ACM) treedt, in vergelijking met andere Europese anti-kartelorganisaties, veel strenger op en die strikte opstelling gaat ten koste van de positie van Nederlandse boeren en tuinders. Dat constateert LTO Nederland. Het ministerie van Economische Zaken (EZ), waar ACM onder valt, moet de richtlijnen voor mededinging meer afstemmen op de praktijk elders in de Europese Unie.
LTO Nederland wijst naar Duitsland, België en Frankrijk waar melkveehouders recent afspraken hebben gemaakt met supermarkten over hogere inkoopprijzen voor melk. Die afspraken leiden tot hogere prijzen voor zuivelproducten in de winkel. Zo betaalt Aldi in Duitsland voortaan vier cent per liter melk extra en tien cent extra voor een pakje boter. Met Lidl werd eerder al een prijsverhoging overeengekomen van vijf cent per liter melk. Met andere Duitse ondernemingen als Rewe en Edeka wordt nog onderhandeld. In België hebben afspraken tussen supermarkten en melkveehouders geleid tot een premie van netto 2,2 cent per kilo melk voor iedere Belgische melkveehouder. En in Frankrijk werd eind juli al een akkoord gesloten over een verhoging van de melkprijs met 3,4 cent per kilo. Opvallend aspect: de kartelautoriteiten in Duitsland, België en Frankrijk hebben ingestemd met deze afspraken.
Dit in schril contrast met Nederland, waar de ACM een lange historie kent van het torpederen van afspraken tussen producenten enerzijds en supermarktorganisaties anderzijds. Zo verdween op voorspraak van de Nederlandse mededingingsautoriteit in 2001 het zogeheten ‘melkdubbeltje’, nadat supermarkten destijds zuivelprijzen hadden verhoogd om melkveehouders te steunen in hun strijd tegen mond-en-klauwzeer. En in januari van dit jaar ging de ACM niet akkoord met afspraken tussen supermarkten en pluimveehouders over ‘De kip van morgen’. Die kip zou een beter leven krijgen en in ruil daarvoor zou de filetprijs in de winkel hoger komen te liggen. Maar ook daar stak de ACM een stokje voor omdat een prijsverhoging schadelijk zou zijn voor de belangen van consumenten en omdat de vooruitgang op het gebied van dierwelzijn in de ogen van de ACM te klein zou zijn.
Ook op andere fronten (weidegang voor koeien, welzijn van varkens) heeft LTO Nederland afspraken proberen te maken met supermarkten, maar ook die zijn telkens gestuit op bezwaren van de ACM. Dit tot groot ongenoegen van LTO Nederland. “Wij willen stappen zetten op het gebied van duurzaamheid en tegelijkertijd de inkomenspositie van boeren en tuinders verbeteren”, reageert Albert Jan Maat, voorzitter van LTO Nederland. In Duitsland komen die afspraken inmiddels wel van de grond, constateert Maat. Hij wijst op de zogeheten ‘Initiative Tierwohl’, waarbij Duitse varkenshouders kunnen investeren in duurzaamheid in ruil voor een hogere vleesprijs in het supermarktschap. “In Nederland gebeurt er niets zolang EZ vast houdt aan de huidige regels en de ACM die regels vervolgens rigide blijft interpreteren.” LTO Nederland constateert dat in het buitenland prijsafspraken worden gemaakt, zelfs zonder aanvullende eisen rond bijvoorbeeld dierwelzijn of duurzaamheid. En dat ook die afspraken de goedkeuring krijgen van de nationale kartelwaakhonden. Maat: “Zo ontstaat in Europa een ongelijk speelveld waarmee Nederlandse boeren en tuinders in een slechte concurrentiepositie gemanoeuvreerd worden. Het wordt nu echt tijd dat EZ ingrijpt.” Overigens leert de geschiedenis volgens Maat óók dat afspraken met supermarkten over prijsverhogingen in de praktijk zelden langdurig van karakter zijn.
Meer informatie
LTO Nederland
Bezuidenhoutseweg 225
2594 AL Den Haag
T.: +31 (0)70 3382710
W.: www.lto.nl
