Een crisis moet je aangrijpen om structureel iets te verbeteren in de sector. Netwerk GRONDig staat voor een grondgebonden, sociale melkveehouderij met weidegang en biodiversiteit. Een richting die zowel maatschappelijk als milieutechnisch in samenhang is met de leefomgeving. Het investeren van het geld uit het EU Steunfonds moet dan ook grotendeels daar terechtkomen. Dat is ook in lijn met de voorlopige contouren die Brussel stelt bij de besteding van de 23 miljoen euro. GRONDig heeft haar plannen bij het ministerie kenbaar gemaakt. Ook is het netwerk in gesprek met de Rabobank.
Geen slachtpremie
Netwerk GRONDig hekelt de ideeën om het EU-steungeld in te zetten om melkkoeien te slachten en melkveehouders een premie uit te keren. ’Het effect van deze beoogde productie vermindering is nihil. Bovendien verplaats je de problemen, want de kalveren van deze ‘teveel aan’ koeien zijn er al. Verminderen van circa 4% van de melkkoeien reduceert de productie slechts met 2% en is een druppel op een gloeiende plaat. Het staat ook niet vast of daarmee de melkprijs stijgt.’
Structurele aanpak
‘Wij pleiten voor structurele oplossingsrichtingen. Een deel van het EU-steungeld kan juist besteed worden om een Masterplan en langetermijnvisie op te stellen. De crisis vraagt om een andere koers, om ander beleid.’
De koers is wat het netwerk betreft het uitwerken van minimaal een tweesporen melkveehouderij en in het licht daarvan ook een tweesporenbeleid: extensieve en intensieve bedrijven. Ook in de zuivelverwerking moet dit vertaald worden: extensieve melk en industriële melk. Zo ontstaat er een vertaling in beleid en afzet van de feitelijke melkveehouderij. De boer heeft zelf de keuze bij welke bedrijfstype hij aanhaakt. Extensiveren wordt beloond door minder regels; een reële vergoeding voor diensten zoals weidevogel –en natuurbeheer en het voortzetten van de weidegangpremie. Grondgebonden melkveebedrijven onderhouden het landschap en zorgen door hun extensieve, adaptieve manier van boeren ook voor biodiversiteit. Zij onderhouden op bedrijfsniveau een kringloopsysteem van bodem, plant, dier en mest. De vergroeningsplannen van het GLB gaat ook die richting op.
Opkopen fosfaatrechten
Een ander gedeelte van het EU-steungeld ziet het netwerk gereserveerd voor het opkopen van fosfaatrechten na 1 januari 2017. Deze rechten gaan in de fosfaatbank. Samen met de rechten die na het afromingspercentage in de fosfaatbank komen, kunnen zij onder voorwaarden worden uitgegeven. Het is van belang nu de voorwaarden vast te stellen. Als het aan netwerk GRONDig ligt zijn latente ruimte, grondgebondenheid en weidegang de hoofdcriteria waaronder rechten uit de bank worden uitgegeven.
Voor concreet deze oplossingsrichtingen wil Netwerk GRONDig het EU-steungeld inzetten.
De crisis vraagt om een andere koers: herstructureren is het sleutelwoord. Dé Nederlandse melkveehouderij bestaat niet (meer). De tijd is voorbij dat alle bedrijven over één kam kunnen worden geschoren.
Bron: GRONDig
