LEI Wageningen UR heeft in opdracht van de Nederlandse Zuivel Organisatie (NZO) de voor- en nadelen van dierrechten versus fosfaatrechten in de melkveehouderij verkent. Dierrechten zijn relatief eenvoudiger te implementeren dan fosfaatrechten. Een keuze voor dierrechten betekent dat de melkveehouderij hetzelfde wordt behandeld als de varkens- en pluimveehouderij. Nadelen van dierrechten zijn dat ze niet direct ingrijpen op de fosfaatproductie en kostprijsverhogend zijn.
Ook leiden ze tot een sterke inzet op de verhoging van de melkproductie per koe. Fosfaatrechten zijn ook kostprijs- en melkproductie verhogend. Echter, door het verhogen van de fosfaat-efficiëntie van de melkveestapel kunnen meer melkkoeien worden gehouden, waardoor de focus op de melkproductie per koe niet zo groot zal zijn als bij dierrechten.
Voordelen fosfaatrechten melkveesector
Het Kabinet heeft besloten in de melkveesector het systeem van fosfaatrechten in te voeren, te vergelijken met een fosfaatquotum. Voordelen van fosfaatrechten zijn dat deze direct ingrijpen op de fosfaatproductie en ruimte laten voor meer fosfaat-efficiëntie van de melkveestapel. Daarnaast bieden ze een opstap naar eventuele verhandelbaarheid tussen sectoren. Hierdoor wordt de fosfaatproductie van de Nederlandse melkveehouderij direct ingeperkt. In het onderzoek is een verkenning gedaan naar verschillende melkveefosfaatproducties. Deze producties zijn in perspectief geplaatst in relatie tot het melkveefosfaatplafond van 84.9 miljoen kilo. Ook is een verkenning gedaan naar de fosfaatexcretie per kilogram melkquotum.
Effecten invoering dier- en fosfaatrechten
In het onderzoek zijn ook de effecten van de invoering van dier- of fosfaatrechten op de doelen van de Duurzame Zuivelketen verkend. Dierrechten begrenzen de absolute groei van broeikasgassen omdat er een maximum aan het aantal dieren zit. Fosfaatrechten stimuleren de efficiëntie van de melkveestapel, waardoor er meer dieren kunnen worden gehouden. Doordat dierrechten een hogere melkproductie per koe stimuleren dan fosfaatrechten, kan dit leiden tot een (versnelde) trend richting het opstallen van de melkkoeien. Op stal is een hogere melkproductie makkelijker te beheersen. Bij fosfaatrechten kan de melkveehouder de doorgaans hogere fosforgehalten in vers gras compenseren door andere ruwvoersoorten te gebruiken die minder fosfor bevatten. Hierdoor hoeft weidegang geen invloed te hebben op de fosfaatproductie. Beide rechten stimuleren een lagere jongveebezetting zodat meer melkkoeien kunnen worden gehouden.
Invoering fosfaatrechten vraagt goede publiek-private samenwerking
Invoering van fosfaatrechten is politiek-bestuurlijk lastiger te implementeren dan dierrechten. Anders dan het tellen van stuks vee, moet een ondernemer bij fosfaatrechten aan kunnen tonen dat hij binnen de marge blijft. Dit is ook lastiger te contoleren en vraagt goede publiek-private samenwerking om de mogelijkheden optimaal te benutten.
Bron: Wageningen UR
